امنیت در فرانسه؛ 'بمباران محله برای کشتن موشی که نمی‌میرد'

برای گفتگو درباره وضعیت امنیت فرانسه با یک استاد مردم‌شناسی که درباره داعش تحقیق می‌کند تماس گرفتم. چند ایمیل دیرتر، با انجام مصاحبه موافقت کرد. وقتی تقاضای آدرس یا شماره تلفن کردم در یک خط نوشت: قرار ما ساعت ۳ ، کافه مارژریت. سر قرار توضیح داد داعش عکسش را منتشر کرده و به دلایل امنیتی نمی‌تواند شماره و آدرسش را به راحتی به کسی بدهد. اینجا پاریس است ؛ شهری که زمانی پایتخت آرام و امن فرانسه بود.

مرگبارترین حملات

هفتم ژانویه ۲۰۱۵ ، فرانسه برای همیشه تغییر کرد. مردانی با نقاب و لباس سیاه به دفتر مجله فکاهی شارلی ابدو حمله کردند. ۱۲ نفر در آنجا کشته شدند. گفته شد مهاجمان با گروهی از القاعده در یمن ارتباط داشتند. پاسخ فرانسه، اعلام وضعیت اضطراری بود. سربازان تا دندان مسلح در شهر قدم می‌زدند و پلیس‌ها و لباس شخصی‌ها همه‌جا بودند. اما آیا این تدابیر جواب می‌داد؟

برای پاسخ باید تا پاییز همان سال منتظر می‌ماندیم. این بار مردم در کافه‌ها و یک سالن کنسرت هدف قرار گرفتند. ۱۳۰ نفر کشته شدند. این مرگبارترین حمله در خاک فرانسه پس از جنگ جهانی دوم بود. نیروهای داعش در پاریس حمام خون راه انداخته بودند و از کسی کاری ساخته نبود. در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۶، این بار در شهر نیس در جنوب فرانسه یک کامیون به میان جمعیتی راند که برای جشن جمهوری در خیابان بودند. ۸۶ نفر کشته شدند و بیش از چهارصد نفر زخمی.

گزارش‌های آیدین صالحی درباره انتخابات فرانسه:

کدام راه حل؟

نامزدهای ریاست جمهوری فرانسه هر کدام راهی پیشنهاد می‌کنند. مارین لوپن نامزد جبهه ملی می‌گوید اگر به قدرت برسد، افراطی‌ها را از فرانسه بیرون می‌کند و مساجدی که پولشان را کشورهای عربی می‌دهند، می‌بندد. فرانسوا فیون نامزد راست میانه وعده می‌دهد که از کسانی که به داعش می‌پیوندند سلب تابعیت کند. امانوئل مکرون نامزد میانه‌رو گفته یک گروه ویژه امنیتی برای مبارزه با داعش تشکیل خواهد داد. ژان لوک ملانشون نامزد " فرانسه نافرمان" می‌گوید وضعیت اضطراری بی‌فایده است و راه حل، اصلاح قوانین قصایی است.

موش‌ها و آدم‌ها

اسکات اتران ، مردم‌شناسی است که درباره داعش تحقیق میکند (همان کسی که شماره و آدرسش را نمی‌داد). او می‌گوید "سرویس‌های امنیتی فرانسه حدود ۱۶ هزار نفر از جوانان مسلمان را تحت نظر دارند. کمتر از یک درصد از جمعیت مورد بحث. از طرفی برنامه‌هایی که برای گروه‌های بزرگ جمعیتی تعریف شدند بی‌فایده‌اند. مثل برگزاری برنامه‌های آموزشی در مدارس یا تلاش برای وارد کردن جوانان به جامعه. انگار برای کشتن یک موش کل محله را بمباران کنید و در نهایت موش فرار کند."

آقای اتران می‌گوید داعش به جای ایجاد شبکه به دنبال گروه‌های موجود می‌رود. "بسیار دیده‌ایم که مثلا اعضای یک تیم فوتبال همگی به داعش پیوسته‌اند یا یک خانواده دسته‌جمعی راهی سوریه شده‌اند". به عقیده او تنها راه حل، جذب این شبکه‌هاست. باید به جای موعظه برای آنها برنامه داشت.

یک آزمایش پلیسی

اسکات اتران می‌گوید از پلیس فرانسه پرسیدم " فرض کنید در روزی بارانی ماشین یک زن جلوی شما پنچر می‌شود. در همین حال تعدادی بچه شروع کرده‌اند به سنگ انداختن به سمت شما. چه می‌کنید؟" نیروهای پلیس جواب می‌دهند دنبال بچه‌ها می‌کنند. "اشتباه همین جاست، از کجا می‌دانید که آن زن مادر این بچه‌ها نیست و اگر به او کمک کنید دفعه بعد خود او مانع سنگ زدن بچه‌ها نمی‌شود؟" آقای اتران می‌گوید برای آن نیروهای پلیس جواب من انگار از مریخ آمده بود.

دکمه‌ای برای یک کت

مصاحبه با اسکات اتران که تمام شد، فیلم‌بردار در حالی که دکمه‌ای در دستش بود به سمتش رفت و گفت که احتمالا موقع وصل کردن میکروفن از جیبش افتاده. آقای اتران نگاهی کرد و دکمه را با بی‌میلی گرفت. احتمالا آن را می‌شود در اولین سطل آشعال نزدیک محل مصاحبه پیدا کرد. پاریس زمانی شهری امن بود.