اميد حبيبی نيا پژوهشگر ارتباطات

	بازی ايران و مکزيک با حضور عزت الله ضرغامی، رئيس صدا و سيما پخش شد

پخش بازيهای فوتبال در اين دوره از جام جهانی که تيم ملی ايران نيز در آن حضور داشت بی شک مخاطبان بسياری را پای تلويزيون ها جمع کرد. نظرسنجی اخير مرکز تحقيقات صدا و سيما نشانگر آن است که اغلب مردم انتظار دارند تلويزيون اين مسابقات را زنده پخش کند.

اما در اغلب موارد سانسور برخی از صحنه های اين بازی ها سبب نارضايتی تماشاگرانی شد که آنها را به صورت زنده از شبکه سوم سيمای جمهوری اسلامی مشاهده می کردند.

سانسور صحنه های مربوط به اين بازی ها در اغلب موارد شامل هيجانات تماشاگران حاضر در استاديوم است. حذف اين صحنه ها سبب می شود تماشاگر تلويزيون از مشاهده حس و حال حاضران در ورزشگاه محروم شده و در نتيجه از برقراری ارتباط کامل با متن واقعيت باز داشته شود.

اين صحنه ها معمولا با صحنه های از پيش آماده شده جايگزين می شوند و در اغلب موارد زمان تصاوير جايگزين شده با صحنه ای که "نامطلوب" فرض می شود، يکسان نيست و به اين ترتيب لحظاتی از بازی نيز از دست می رود.

دستگاه های تاخير انداز

	تصاوير زنان طرفدار تيم ايران عموما سانسور می شوند

در سال های اخير صدا و سيمای جمهوری اسلامی برای پخش زنده بازی های فوتبال که بيشترين تماشاگر را در ميان جوانان، به ويژه مردان ۲۰ تا ۳۰ سال دارد، از دستگاه های تاخير انداز استفاده می کند. اين دستگاه ها بر اساس تنظيم کارگردان پخش، می تواند تاخير لازم برای اعمال تغييرات در مورد "صحنه های نامطلوب" را ايجاد کند.

به عبارت ديگر با يک تاخير يک تا دو دقيقه، خروجی تصاوير بر اساس مواد از پيش ضبط شده يا بلافاصله تدوين شده، بر روی آنتن می رود. مواد از قبل ضبط شده شامل "صحنه های مطلوب" پيش از آغاز يا حين بازی است تا در موقع لزوم پخش شوند.

در اين موارد قاعدتا زمان، موضوع و مشخصات اين صحنه ها نيز در اختيار کارگردان قرار می گيرد تا به سرعت بتواند از ميان آنها مناسب ترين صحنه ها را برای جاگزين کردن، انتخاب کند.

از سوی ديگر صحنه های گل نيز ضبط می شوند تا در صورت نياز به جای "صحنه های نامطلوب"، به روی آنتن بروند. دامنه چنين "صحنه های نامطلوبی" گاه از نماهای نزديک از شادی تماشاگران دختر حاضر در استاديوم تا نماهای دور را شامل می شود.

نه دقيقه و چهارده ثانيه

در بازی ايران و مکزيک که روز يکشنبه ٢١ خرداد ماه از شبکه سوم سيمای جمهوری اسلامی با حضور عزت الله ضرغامی رئيس صدا و سيما پخش شد، در مجموع ۹ مورد سانسور قابل بازشناسی بود.

موارد حذف شده: ابراز احساسات هواداران دو تيم، ٨ دقیقه ابراز شادمانی طرفداران مکزیک از گل اول این تیم،۲٠ ثانیه ابراز شادمانی طرفداران مکزیک، ۱۵ ثانیه ابراز احساسات طرفداران دو تیم، ۷ ثانیه نمای دور از شادمانی مکزیکی ها پس از گل دوم، ۲ ثانیه نمای نزدیک از تماشاگران مکزیکی پس از گل سوم این تیم، ۵ ثانیه نمای دور شادمانی مکزیکی ها، ٣ ثانیه نمای نزدیک شادمانی مکزیکی ها، ۲ ثانیه شادمانی مکزیکی ها در نمای متوسط، ۲٠ ثانیه

به عنوان مثال در اين بازی، تلويزيون ايران حتی از پخش نماهای دور از تماشاگران مکزيکی نيز خودداری کرد و در عوض نماهايی از تماشاگران ايرانی يا صحنه های تکرار گل را به جای آنها پخش کرد که در پخش زنده آن توسط تلويزيون فيفا (پخش تلويزيونی اين بازيها در انحصار فيفا است که توسط چند کمپانی آلمانی صورت می گيرد) وجود نداشت.

پخش مسابقه دو تيم در نيمه اول با هشت دقيقه تاخير و پس از قطع و وصل صدای گزارشگر حاضر در قسمت خبرنگاران در استاديوم آغاز شد. در نيمه دوم نيز پخش مسابقه با تاخيری در حدود دو دقيقه آغاز شد و در پايان، پس از تکرار نمايش گل های بازی، بلافاصله به اتمام رسيد.

برای مقايسه، اگر زمان پخش زنده اين مسابقه فوتبال از سيمای جمهوری اسلامی و تلويزيون آلمانی زبان سوئيس (SF Zwei) را مقايسه کنيم، سيمای جمهوری اسلامی نود و پنج دقيقه (زمان کل بازی ۹۲ دقيقه) و تلويزيون سوئيس صد و پنج دقيقه (۱٠ دقيقه بيشتر) از مسابقه (و حواشی آن) را پخش کرده اند.

به علاوه سيمای جمهوری اسلامی حدود يک دقيقه و سی ثانيه در پخش زنده اين مسابقه تاخير داشت.

به اين ترتيب، در مجموع "نه دقيقه و چهارده ثانيه" يعنی حدود ۱۰ درصد از زمان پخش تلويزيونی بازی از سوی تلويزيون ايران دچار سانسور شد.

صحنه های شادی هواداران تيم رقيب، حضور زنان در استاديوم و وجود پرچم های مختلف ايران (به غير از پرچم منقوش به آرم جمهوری اسلامی) از جمله صحنه های سانسور شده اين بازی بودند.