|
فشار به بازيکنان بسکتبال برای زدودن 'خالکوبی های تقليدی' | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
همسو با گسترش نسبی آزاديهای اجتماعی در دوره رياست جمهوری محمد خاتمی در ايران، ورزشکاران هوس کردند قالبی را که جمهوری اسلامی برای ظاهر آنها تعيين کرده، بشکنند. بازيکنان فوتبال پيشقراول شدند، هرچند کارشناسان می گويند آنها بيشتر می خواستند جلوه ای از ثروت نويافته خود را به رخ تماشاگران بکشند و کمتر به دنبال بيانی سياسی بودند. با اين حال، دستور غريب فدراسيون فوتبال به بازيکنان برای متعارف نگه داشتن موی سر خود در جهان خبرساز شد. اکنون فدراسيون بسکتبال با برزخ بزرگتری مواجه شده است: اندامهای آراسته به خالکوبی. خالکوبی سنتی ديرينه در ايران است، ولی مقامات جمهوری اسلامی از بسکتباليستها خواسته اند "شير بی يال و دم و اشکم" باشند. روز چهارشنبه، ۱۸ آبان، برخی از بازيکنان در ليگ برتر باشگاههای ايران از اطلاعيه فدراسيون بسکتبال جا خورده بودند. دراين اطلاعيه آمده بود: "اخيراً مشاهده شده برخی از بازيکنان بسکتبال به تاسی از کار غيرفرهنگی و غيراصولی بازيکنان خارجی، اقدام به کوبيدن خال مینمايند که به لحاظ رعايت نکردن نظم و احترام به مقررات و ضوابط فرهنگی حاکم بر جامعه بسکتبال و زير پا نهادن اصول و مبادرت به اعمال و حرکات مغاير با شئونات رايج غيرقابل اغماض است..." خالکوبی با ورود شماری از بازيکنان آمريکايی در ميان بازيکنان بسکتبال ايران مد شد. پيش از آن بازيکنان ايرانی از طريق مشاهده فيلمهای ويديويی و بازیهای NBA علاقهمند به کوبيدن خال بر بدن خود بودند، اما هر بار به دليل ممنوعيتهای موجود اين عمل در ليگ بسکتبال ناکام ماندند، تا اينکه در سال گذشته با ورود بیرويه بازيکنان آمريکايی که اکثر آنها خالکوبی کرده بودند، بازيکنان ايران نيز به تاسی از آنان سراغ نقاشی اشکال مختلف بر روی بدن خود رفتند. بيشتر اين نقشها توسط برچسبهای مختلف بر نقاط خاصی از بدن مثل بازوان يا پشت بازو کوبيده شده است. خرچنگ، مار و اشکال هندسی از طرفداران بيشتری برخوردار است. 'بازيکنان يا زندانی' تا روز سهشنبه ۱۷ آبان ماه اعتراضها جسته و گريخته بود. در طول دو سال برگزاری ليگ برتر بسکتبال تنها يکی- دو روزنامه آن هم فقط يکی يا دو دفعه به نقد خالکوبی بازيکنان پرداختند و به مسئولان ورزش و بسکتبال هشدار دادند. حسين کفعمی مديرعامل باشگاه پيکان، میگويد: "در فرهنگ اسلامی ما معنا ندارد که ورزشکاران با شکل و شمايل زندانیها وارد مسابقات شوند." و همين صحبتها بود که موضوع را جدی کرد. در بخشهای ديگری از صحبتهای آقای کفعمی آمده است: "به زودی در نشستهای مختلف با مسئولان فدراسيون بسکتبال و مديران تيمها درباره حذف اين پديده زشت و غيرفرهنگی از ورزش به ويژه بسکتبال ايران مذاکره خواهيم کرد." پهلوان در بايگانی "تقليد کورکورانه" تعبيری است که در گفتوگو با برخی از افراد و دستاندرکاران مدام تکرار میشود. قاسم کيانی، کارشناس بسکتبال، میگويد: "برخی از ورزشکاران ما به دليل کمبودهايی مبادرت به انجام اين قبيل کارها میکنند. متاسفانه مسئولان حوزههای فرهنگی ورزش در وظايف خود دچار قصور شدهاند که امروز شاهد ترويج غلط برخی از ناهنجاریهای ورزشی توسط خارجیها بهويژه بازيکنان آمريکايی هستيم." آقای کيانی معتقد است متوليان ورزش ايران بايد "دست از شعار" بردارند و تنها به واژههای بايگانی شده "پهلوانی" تکيه نکنند و "راهکارهای جديدی برای نسل جوان امروز ايجاد کنند تا جوانان به سمت محصولات غيرفرهنگی خارجیها لبخند نزنند." در تاريخ جمهوری اسلامی هرگاه جوانان به دلمشغولی تازه ای اقبال نشان داده اند که بيشتر در فيلمهای خارجی ديده می شود، آن را بی درنگ به عنوان "حربه دشمنان" برای به انحطاط کشاندن ايرانيان تقبيح کرده اند ولی هيچگاه توضيح نمی دهند چه رابطه ای وجود دارد. اکنون جنجال خالکوبی يکبار ديگر مساله هويت ايرانی را در کانون توجه قرار داده است. آيا ورزشکاران دارای خالکوبی دچار بی هويتی يا "استحاله فرهنگی" شده اند؟ اصلا چرا خالکوبی کرده اند؟
'کمبود نداريم' وقتی ازبرخی بازيکنان که روی بازو يا قسمت شانهشان خالکوبی کردهاند، میپرسيم علت انجام اين عمل چيست، آنها جواب مشخصی ندارند. يکی از ملیپوشان بسکتبال در تيم پيکان میگويد: "من اين کار را دوست دارم، فقط همين." وی هيچ توضيحی درباره فلسفه خالکوبی ندارد، اما در پاسخ به منتقدانی که عنوان کردهاند بازيکنان ما گاهی وقتها روی احساس کمبود دست به چنين کاری میزنند میگويد: "کمبود نداريم". اين ملیپوش بسکتبال ايران ادامه میدهد: "من با خالکوبی ارضا میشوم و اعتراف میکنم آمريکايیها روی من تاثير گذاشتهاند اما اين مسئله هيچ ربطی به فرهنگ ورزشی ما ندارد. نبايد اين کار را اين قدر بزرگ کرد." اين ورزشکار به جنبههای ديگر تاثيرات خالکوبی نمیپردازد و فقط میگويد: "نمیدانم چرا اين کار بايد بازتاب منفی داشته باشد. من و ساير کسانی که خالکوبی کردهايم صرفاً اين کار را دوست داريم و به جنبههای ديگر آن توجهی نداريم." 'تهاجم فرهنگی' فلسفه حضور بازيکنان خارجی در ليگ ايران از ابتدا بر پايه تبادل ارتباطات و تعامل و انتقال تجارب و دانش فنی آنان گذاشته شده است اما بسياری معتقدند تاثيرگذاری فرهنگی بازيکنان خارجی بيشتر از مسائل فنی آنان بوده است. البته اين عده شرايط فرهنگی خاص خارجیها را در نظر میگيرند اما دغدغههای آنان اين است که چرا ورزشکاران ايرانی سعی در الگوبرداری غيرمتعارف دارند. حسن نوربخش، مسئول اجرايی ليگ برتر بسکتبال ايران، میگويد: "ما ابتدا قصد داشتيم توسط باشگاهها به بازيکنان گوشزد شود، اما بعد از سرسری گرفتن موضوع توسط آنان خودمان وارد شديم. من هر هفته با شماری از اين بازيکنان در بازیهای ليگ مواجه میشوم. علت خالکوبی را از آنها میپرسم، جوابی ندارند. حتی بسياری از بازيکنانی که خالکوبی کردهاند به لحاظ فنی بسيار پايين هستند." آقای نوربخش ادامه میدهد: "بهتر است اين تقليد از سطح کارايی و دانش بازيکنان شامل تکنيکها و قدرت بدنی آنها صورت گيرد نه فقط در کوبيدن اشکال مختلف بر روی بازوها." وی اتخاذ تصميمات شديدتر را به نشست آينده اعضای هيات رئيسه فدراسيون بسکتبال موکول میکند. 'نمايندگان ملت' فدراسيون بسکتبال علت اين حرکت را ناآگاهی ورزشکاران میداند. آقای نوربخش میگويد: "حتماً نتوانستهايم در بخشهای فرهنگی- ورزشی کارمان را درست انجام دهيم که امروز با اين پديده نادرست روبهرو هستيم. جوانان ورزشکار در صورت آگاهی از فرهنگ خود هرگز دست به چنين کارهايی نمیزنند."
مشحون راجع به کارهايی که قرار است در اين باره انجام شود میگويد: «بايد جلسات متعددی با حضور اين قبيل بازيکنان برگزار کرد. در اين جلسات عمل خالکوبی بايد ريشهيابی شود و سپس بازيکنان را ارشاد کرد و آنها را از آنچه خلاف عرف ورزش ايران انجام میدهند، آگاه ساخت.» فدراسيون بسکتبال اقدامات ديگری هم انجام داده است. ابتدا روز چهارشنبه محمدرضا مشحون، مدير تيمهای ملی در محل تمرينات اين تيم حاضر شده و خطاب به بازيکنانی که خالکوبی کردهاند، گفت: "شما نماينده ۷۰ ميليون ايرانی صاحب فرهنگ غنی و ديرينه هستيد. علاوه بر آن بسکتبال يک ورزش دانشگاهی است و اين اعمال که وصله ناجور فرهنگی ما است در شأن شما نيست." درست چند ساعت بعد از اين صحبتها بود که اطلاعيه فدراسيون بر روی سايتهای مختلف خبری ارسال شد و در پايان آن آمده بود: "به کليه بازيکنان ايرانی که مرتکب چنين عمل غيرفرهنگی(خالکوبی) شدهاند، اعلام می شود نسبت به برطرف کردن آن فوراً اقدام کنند و در غير اين صورت تصميمات جدیتری گرفته خواهد شد." احتمالا بازيکنان ناگزير می شوند نقشهای خالکوبی را پاک کنند، ولی يکی از مسايل زير پوست جامعه ايرانی برجسته تر می شود: هيات و هويت تحميلی. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||