پژمان راهبر کارشناس ورزشی

محمد خاتمی گرچه باز هم در ورزشگاه حضور نيافت اما پيش از برگزاری ديدار تيمهای ايران و کره شمالی به اردوی آمادگی بازيکنان رفت

ميزبانان ايرانی با تکرار پيروزی ديدار رفت، تنها به يک امتياز از دو بازی آينده نياز خواهند داشت تا صعود خود را به مرحله نهايی جام 2006 قطعی کنند.

در ديداری ديگری از گروه دوم مقدماتی آسيا، ژاپن با گل اگاساوارا در دقيقه 34، بحرين را در منامه پشت سر گذاشت.

با شکست بحرين در ديدار خانگی خود برابر ژاپن، راه صعود ايران حتی در صورت شکست در دو بازی آينده نيز بسته نخواهد بود.

رويدادهای بازی گل ايران: رحمان رضايی (دقيقه 45) اخطارهای ايران: حسين کعبی (دقيقه 3) و رحمان رضايی (18) اخطارهای کره شمالی: کيم سونگ چول (39)، چول پاک (45)، چول مان چو (58)، جانگ سوک چول (59) يونگ نام سين (88) تعويض ايران: محمد علوی به جای فريدون زندی (دقيقه 70) داور: خليل ابراهيم (عربستان) تماشاگر: 32000 نفر

اکنون با انجام چهار بازی از اين گروه، ايران با ده امتياز صدرنشين است و ژاپن 9 امتيازی، اين تيم را از نزديک تعقيب می کند. کره شمالی هم با چهار شکست متوالی و بدون امتياز همه اميد خود برای رسيدن به جام جهانی را از دست داده است.

بحرين که با شش امتياز کمتر از ايران در جايگاه سوم گروه قرار دارد، برای کسب سهميه جام جهانی بايد دو بازی بعدی خود مقابل ايران و کره شمالی را ببرد و اختلاف پنج گله با صدرنشينان ايرانی را نيز جبران کند. علاوه بر اين، بايد به شکست ايران برابر ژاپن در آخرين ديدار هم دل ببندد.

به اين ترتيب، به نظر می رسد که ايران با پيروزی کمرنگ در ورزشگاه نيمه خالی آزادی در يک قدمی جام جهانی آلمان قرار گرفته است و تنها بدبينانه ترين سناريو می تواند اين تيم را به بازی های حذفی ناچار کند.

اما حتی همين سناريوی بدبينانه هم شايد برای ايران، که اغلب در واپسين گامها شانس حضور در بازيهای المپيک و جام جهانی را از دست داده است، نگران کننده باشد. تا جايی که محمد دادکان، رئيس فدراسيون فوتبال، برانکو ايوانکوويچ، سرمربی و علی دايی، کاپيتان تيم، هر سه پس از پايان بازی يادآوری کردند که نبايد کار صعود را تمام شده دانست و از ديدار روز چهارشنبه با بحرين که در تهران برگزار می شود غافل ماند.

به ويژه آنکه، پيروزی يک گله برابر کره شمالی، به قيمت دو اخطار برای بازيکنان ايران تمام شد که رحمان رضايی و حسين کعبی، دو بازيکن ثابت اين تيم را از بازی بعدی محروم کرد.

رسوخ به ديواره چندلايه

گل پيروزی بخش ايران را رحمان رضايی در واپسين ثانيه های نيمه نخست به ثمر رساند. مدافع پيش تاخته ايران، توپی را که يحيی گل محمدی روی سانتر مهدی مهدوی کيا به محوطه شش قدم کره شمالی بازگردانده بود، از خط دروازه گذراند تا سرانجام پس از چهل و پنج دقيقه، فشار بازيکنان ايرانی بر صف فشرده مدافعان کره به نتيجه برسد.

در روزی که وحيد هاشميان و ديگر بازيکنان تهاجمی تيم ايران نتوانستند بر دفاع چندلايه کره شمالی غلبه کنند، مدافع ميانی ايران دروازه ميهمان را گشود

در دقايقی که تا پيش از گل برتری ايران سپری شد، بازيکنان کره شمالی با شيوه ای دفاعی و فشرده سعی در بی اثر کردن حملات ايران داشتند و تنها به ضدحملات اکتفا می کردند. اين تيم که دو تعويض خود را در ده دقيقه پايانی نيمه نخست انجام داده بود، برای تغيير شيوه و بازتر کردن بازی در نيمه دوم دست بسته تر بود.

سيامک قليچ‌خانی روزنامه‌نگار و کارشناس فوتبال می‌گويد: "کره‌شمالی تيم خوبی است. آنها در کوچک کردن فضای بازی به خصوص در زمان دفاع ماهرند و اين کار ايران را دشوار می‌کند."

تمايل بيشتر کره شمالی برای خارج شدن از قالب دفاعی در نيمه دوم و پيشروی در زمين ايران، فرصتی برای بازيکنان ايرانی بود تا خود را به دروازه حريف نزديک تر کنند اما تا پايان بازی، اختلاف دو تيم همچنان يک گل باقی ماند و ضدحملات کره ای ها که در دقايق واپسين شدت و سرعت بيشتری می گرفت، نگرانی ايرانی ها را بيشتر می کرد.

اهميت سه امتياز اين ديدار برای تيم ايران چنان بود که علی رغم خواست تماشاگران ميزبان برای دستيابی به گلهای بيشتر، برانکو ايوانکوويچ، سرمربی اهل کرواسی تيم ايران، فريدون زندی را که اندک اندک جای خود را در "تيم ملی" و به ويژه نزد هواداران بيشتر باز می کند، از ترکيب خارج کرد و محمد علوی را به ميدان آورد تا قدرت دفاعی ايران را در ميانه ميدان افزايش دهد.

در دقيقه هشتاد و سه نيز علی کريمی، زننده گل دوم ايران در ديدار رفت که در بازی برگشت توسط مدافع مستقيم خود سايه به سايه تعقيب می شد از زمين خارج شد و جای خود را به عليرضا نيکبخت واحدی داد.

در وقت چهار دقيقه ای تلف شده بازی، محمد نصرتی به جای وحيد هاشميان، مهاجم ايرانی بايرن مونيخ آلمان، وارد زمين شد تا به خط دفاع اضافه شود.

تعويض او در واپسين ثانيه های ديدار، همچنين با اين هدف صورت گرفت که بازی را از جريان بيندازد و به حفظ نتيجه کمک کند؛ نتيجه کمرنگی که مورد علاقه سی هزار تماشاگری نبود که تيم خود را بيش از هر زمان ديگری در راه جام جهانی اميدوار می بينند.

ايران در هر دو دوره ای که پيشتر به جام جهانی راه يافته بود، سهميه اين مسابقات را در آخرين گام و در ديدار بين قاره ای با تيم قدرتمند استراليا کسب کرده بود، اما اين بار گرچه از جذابيتهای تماشاگرپسند و غيرقابل پيشبينی اين تيم کاسته شده است، اما با نگاه نتيجه گرای برانکو، راهش برای حضور در جمع بزرگان فوتبال، هموارتر و روشنتر از هميشه است.

آزادی، نيمی از ظرفيت

"گرچه بهتر بود که ورزشگاه پر از جمعيت می‌شد اما مطمئنم همين تعداد هم فضايی باورنکردنی ايجاد خواهند کرد." برانکو ايوانکوويچ پيش از بازی و در آستانه دور برگشت مرحله دوم انتخابی جام‌جهانی ۲۰۰۶، با اشتياق و شجاعت بيشتری از موفقيت صحبت می‌کرد گرچه مثل هميشه اين نکته را يادآوری کرد که در فوتبال احتمال بروز هر اتفاق غيرمنتظره‌‌ای وجود دارد.

کمتر از سی نفر از زنان که غالبا خبرنگار، بازيکن و يا مربی بودند، اجازه يافتند تا ورزشگاه آزادی حضور يابند و از جايگاه ويژه بازی را تماشا کنند

تيم او پس از محروميت فيفا روز جمعه در شرايطی وارد ميدان دشوار کره شمالی شد که تنها ۳۲ هزار ايرانی حق حضور در ورزشگاه آزادی را داشتند. برانکو می‌گويد: "مهمتر اين است که ۷۰ ميليون ايرانی پشت سر ما هستند."

محروميت ايران به دنبال کشته شدن هفت تن در ازدحام تماشاگران هنگام پايان بازی ايران و ژاپن در ورزشگاه آزادی تهران صورت گرفت.

در حالی که کميته انضباطی فيفا تصميم گرفت که ديدار ايران و کره شمالی تنها با پنجاه هزار تماشاگر برگزار شود اما مقامات فوتبال ايران سقف تماشاگران را حتی از اين رقم هم محدودتر کردند تا تنها برای طبقه اول ورزشگاه بليت فروشی انجام شود و کنترل تماشاگران آسانتر باشد.

شانس آخر

سه شکست و بدون امتياز، حاصل کار کره شمالی در سه بازی دور رفت مرحله دوم رقابت‌های انتخابی جام‌جهانی حتی کمتر از انتظاری بود که بدبين‌ترين کارشناسان فوتبال داشتند.

آنها در حالی سومين شکست متوالی در فروردين گذشته را از ايران پذيرفتند که تصاوير هجوم جمعی بازيکنان اين تيم به داور مسابقه و سپس حمله تماشاگران خشمگين آنها به اتوبوس حامل تيم ايران در خاطره‌ ها باقی مانده است.

بازیکنان کره شمالی به دليل همين بی‌انضباطی بازی خانگی بعدی خود مقابل ژاپن را در تايلند و بدون حضور تماشاگر برگزار خواهند کرد.

کره شمالی تيم هشتاد و هشتم رده بندی فيفا در صورت پيروزی مقابل ايران اميدهای خود را برای صعود باز می‌يافت. چنانکه ايوانکوويچ گفته بود: "بازی ايران، آخرين شانس کره شمالی برای صعود به جام‌جهانی است و آنها برای تلاشی سخت به تهران خواهند آمد."

با وجود اين، همانگونه که کارشناسان فوتبال پيش بينی می کردند، کره در مقابل ايران باز هم با تاکتيک دفاع و ضدحمله وارد زمين شد.

الماس‌ها ابدی نبودند

تيم برانکوايوانکوويچ با ترکيب ثابتی که در بازی دوستانه مقابل جمهوری آذربايجان امتحان کرد، به ميدان آمد: ابراهيم ميرزاپور، حسين کعبی، يحيی‌گل‌ محمدی، رحمان رضايی، ستار زارع (به جای محمد نصرتی، بازيکن ثابت ديدارهای پيشين)، جواد نکونام، فريدون زندی، مهدی مهدوی‌کيا، علی کريمی، وحيد هاشميان و علی دايی يازده بازيکنی بودند که با پيراهن سفيد و نوار سياهی به ياد هفت تماشاگر جان باخته در بازی ايران و ژاپن به ديدار سرخپوشان کره ای آمدند.

سرمربی تيم ملی قبلا از سرماخوردگی علی کريمی و مصدوميت رحمان رضايی و وحيد هاشميان سخن گفته بود اما تاکيد داشت که هيچ مشکلی برای حضور اين بازيکنان در ديدار روز جمعه نيست. او در اين ديدار با تغيير شکل در خط هافبک، سيستم بازی تيم را تغيير داد؛ استقرار ۴ هافبک به صورت لوزی (الماس)‌ ترکيبی بود که ايران در ابتدای بازی برای خط ميانی خود برگزيد.

اين ترکيب الماس گونه، با خروج فريدون زندی و ورود دومين هافبک دفاعی ايران، محمد علوی که کنار جواد نکونام ايستاد، بار ديگر تغيير شکل داد. در اين لحظات علی کريمی، هافبک هجومی يا مهاجم کاذب ايران که پشت سر دايی و هاشميان بازی می کرد، به جناح چپ گرايش يافت و سپس در دقايق پايانی، نيکبخت واحدی جايگزين او در اين جناح شد.

برانکو همچنين علی دايی، کاپيتان ايران و رکوردار گلزنی در جهان را که مدت‌هاست مورد انتقاد رسانه‌ها قرار دارد، در سراسر بازی حفظ کرد.

حاشيه ها

پیش از این مسابقه روزنامه های ورزشی ایران پيشبينی کرده بودند محمد خاتمی، رئيس‌جمهور در ورزشگاه آزادی حضور خواهد یافت. جامعه فوتبال ايران پيش از اين بارها و بارها از او برای تماشای مسابقات ملی دعوت کرده بود.

با وجود اين، در ديدار ايران و کره شمالی که با مراسم سالگرد درگذشت آيت الله روح الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی همزمان بود، جايگاه ويژه ورزشگاه آزادی ميزبان محمد خاتمی نبود. او تنها به حضور در اردوی آمادگی تيم ايران در آستانه اين ديدار اکتفا کرد.

در عين حال ۲۵ تماشاگر زن، شامل ۴ خبرنگار و ۲۱ فوتباليست و مربی فوتسال با بليت VIP به ورزشگاه رفته بودند. پريسا قهرمانی، خبرنگار روزنامه ايران ورزشی می‌گويد: "اولين باری است که به ورزشگاه فوتبال مردان راه می یابم. اميدوارم تجربه خوبی باشد تا ترغيب شوم هميشه فوتبال را از نزديک ببينم."

حضور اين گروه با همكاری حراست سازمان تربيت بدنی ميسر شده است. در حالی كه برانكوايوانكوويچ عقيده دارد: "ايران به جام‌جهانی می‌رود و ما به چيز ديگری فكر نمی‌كنيم." قهرمانی می‌گويد: حضور در شادی جمعی پس از پيروزی آرزوی ماست. آيا اين آرزو ممكن است؟