یورو ۲۰۲۰؛ بوداپست، میزبانی که از فوتبال لذت می‌برد

در میان تمام شهرهای میزبان‌ یورو ۲۰۲۰ فقط بوداپست، همه را غافلگیر کرده است؛ جایی که بازیکنان در ورزشگاهی لبریز از تماشاگران پر جوش و خروش فوتبال بازی می‌کنند.

تساوی یک بر یک روز شنبه مجارستان مقابل فرانسه فقط شگفتی‌سازی یک تیم نه چندان معروف مقابل قهرمان جهان نبود بلکه این مسابقه‌ای بود پیش چشم ۶۰ هزار تماشاگر حاضر در ورزشگاه پوشکاش آره‌نا.

چهار روز قبل از آن "مجارها" (لقب تیم مجارستان) با حمایت تماشاگران پرشورش‌شان تا دقیقه ۸۴ مقابل مدافع قهرمانی مقاومت کرده بودند، هرچند که در پایان بازی را با نتیجه سه بر صفر واگذار کردند.

هواداران مجارستانی میزبان دو بازی دیگر جام ملت‌های اروپا هستند که یکی از آن‌ها مسابقه بسیار حساس فرانسه مقابل پرتغال است و مسابقه دیگر یکی از دیدارهای مرحله یک‌هشتم نهایی یورو ۲۰۲۰.

مجارستان علاوه بر رنسانسی که روی سکوهای ورزشگاه پوشکاش به نمایش گذاشته است حالا یکی از مستعد‌ترین تیم‌های جهان را هم به علاقه‌مندان فوتبال معرفی کرده است.

تیم ملی فوتبال مجارستان زیر نظر مارکو روسی، سرمربی ایتالیایی و مدافع سابق تیم‌های برشا و سمپدوریا الان مشغول تجدید قوا است و امیدهایش را برای بازی آخر "گروه مرگ" و دیدار چهارشنبه شب (۲۳ ژوئن) مقابل تیم ملی آلمان زنده نگه داشته است.

بخش ورزشی بی‌بی‌سی نگاهی انداخته است به وضعیت بوداپست و این که چرا حالا پوشکاش آره‌نا تبدیل به دیگ جوشان فوتبال اروپا شده است.

در آرزوی روزهای طلایی گذشته

پال اوروس، مدیر اجرایی باشگاه فرانتس واروش، خیلی خوب روزهای طلایی فوتبال مجارستان را به یاد دارد. پدرش (که او هم پال نامیده می‌شد) بخشی از آن دوران و عضو تیمی بود که سال ۱۹۶۵ قهرمان " اینتر-سیتیز فیرز کاپ" شد. تورنمنتی که بعدا به جام یوفا و بعد از آن به لیگ اروپا تبدیل شد.

اوروس اوایل این فصل به بی‌بی‌سی گفت: "پدرم چند سال پیش از دنیا رفت. به او گفتم، چه بر سر فوتبال مجارستان آمد؟ شماها در دهه ۱۹۶۰ با بردن تیم‌هایی مثل لیورپول و یوونتوس برنده هر عنوانی شدید..."

از نقطه نظر فوتبالی این ملت در دهه ۱۹۵۰ در اوج بود. "تیم طلایی" سال ۱۹۵۲ قهرمان المپیک شد و یک سال پس از آن در مسابقه‌ای که به "بازی قرن" معروف شد تیم ملی انگلیس را در ورزشگاه ومبلی ۳-۶ و در بازی برگشت (سال ۱۹۵۴)، در بوداپست ۱-۷ له کرد.

آن‌ها باید قهرمان جام جهانی ۱۹۵۴ هم می‌شدند اما دو لغزش موجب شد که پیروزی ۰-۲ را با باخت ۲-۳ مقابل آلمان غربی عوض کنند.

همان سال تیم بزرگ بوداپست، هونود که تیم ارتش ملی مجارستان بود و شاکله تیم ملی را تشکیل می‌داد در یک بازی دوستانه به ولورهمپتون واندرز باخت و رسانه‌های بریتانیا این تیم را "قهرمانان دنیا" نامیدند.

اما به دنبال قیام مردمی مجارستان علیه حکومت کمونیستی در ۱۹۵۶ و لغو لیگ فوتبال این کشور، تیم هونود هم از هم پاشید. سرکوب شورش‌ها به دست دولت و حمله نیروهای شوروی سابق به تجزیه این تیم و جدایی بهترین استعدادهایش از جمله فرانتس پوشکاش و شاندور کوچیش - که به ترتیب به رئال‌مادرید و بارسلونا پیوستند- انجامید.

پس از آن تیم فرانتس واروش بود که پرچم فوتبال مجارستان را در اروپا برافراشته نگه داشت. آن‌ها در ۱۹۶۵ با پیروزی مقابل یوونتوس در فینال فیرزکاپ، جام قهرمانی این رقابت‌ها را بالای سر بردند و سه سال پس از آن هم بار دیگر به دیدار نهایی این مسابقات رسیدند اما با شکست مقابل لیدز یونایتد، نایب قهرمان شدند. ضمن این که فلوریان آلبرت، مهاجم افسانه‌ای این تیم هم در ۱۹۶۷ جایزه توپ طلا را برده بود.

به گفته اوروس در اواخر دهه ۶۰ میلادی عده‌ای در غرب اروپا متوجه شدند فوتبال "نه فقط یک ورزش که شاخه‌ای از صنعت سرگرمی" است.

"آن‌ها باشگاه‌هایی که توده مردم طرفدارشان بودند را برگزیدند و آن‌ها را به نام‌های تجاری تبدیل کردند. اما اینجا، در این منطقه، فوتبال دولتی بود و همین باعث شد شکاف میان ما باز شود. حالا این شکاف به قدری بزرگ شده که احتمالا هرگز به آن‌ها نخواهیم رسید."

ازدحام جمعیت و گرمکن ورزشی کرالی

فرانتس‌واروش فصل گذشته سومین قهرمانی پیاپی خود در لیگ فوتبال مجارستان را جشن گرفت و برای اولین بار از فصل ۹۶-۱۹۹۵ تا دور گروهی لیگ قهرمانان اروپا پیش رفت.

ورزشگاه خانگی این تیم گروپاما آره‌ناست اما آن‌ها در پوشکاش آره‌نا با بارسلونا و یونتوس بازی کردند. استادیومی که در جریان بازی‌های یورو پذیرای ۶۱ هزار تماشاچی بود و تنها ورزشگاه در بین ۱۱ ورزشگاه میزبان این تورنمنت است که از۱۰۰ درصد ظرفیت خود استفاده کرد.

این تصمیم با واکنش‌های مختلفی در مجارستان روبرو شد.

گابی کوواچ، مجری پادکست فوتبال مجارستان گفت: "این خبر در زمان بسیار نامناسبی اعلام شد. وقتی مجارستان بدترین کشور جهان از نظر سرانه مرگ و میر ناشی از ویروس کرونا بود. مردم شوکه شده بودند. اما مجارستان با تمام وجود می‌خواهد در این مسابقات بدرخشد و به همین خاطر منظره استادیوم پر از جمعیت، بسیار تماشایی خواهد بود. هواداران مجارستانی و اولتراها بسیار پر سر و صدا هستند، بنابراین شاهد جوی استثنایی در ورزشگاه خواهیم بود."

"این ورزشگاه واقعا فوق‌العاده است و این که دوباره آن را پر از تماشاچی ببینیم شگفت‌انگیز خواهد بود. به خصوص حالا که تیم ملی بعد از مدت‌ها در جایگاه بهتری قرار گرفته است."

مجارستان ۵ سال پیش در یورو ۲۰۱۶ تا یک‌هشتم نهایی پیش رفت. بعد از جام جهانی ۱۹۸۶ این اولین باری بود که پای این تیم به یک تورنمنت مهم باز می‌شد و هیجان میان هواداران فوتبال تا حدی زیاد بود که دانش‌آموزان و برخی معلمان با شلوارهای طوسی رنگ شبیه به گرم‌کن معروف گابور کرالی، دروازه‌بان سابق تیم ملی مجارستان سر جلسه امتحان حاضر شدند.

آرون آرانیوسی، روزنامه‌نگار مجارستانی می‌گوید:‌ "در یورو ۲۰۱۶ مردم واقعا دیوانه شده بودند چون تیم‌مان به شکلی غیرقابل پیش‌بینی عالی عمل می‌کرد. هیجان در همه کشور موج می‌زد، مردم در خیابان‌ها جشن می‌گرفتند و همه از آن لذت می‌بردند. امسال فرانسه و پرتغال را مقابل خودمان داریم و این موقعیتی کاملا ویژه است. این یک اتفاق استثنایی و بسیار هیجان‌انگیز است. "

پیراهن‌ها باشگاه‌های مجارستان در گوشه کثیف و داغان شهر

در مجارستان فوتبال باشگاهی به اندازه فوتبال ملی طرفدار ندارد و بنابر یک مطالعه جدید به غیر از فرانتس‌واروش که ۲۰ درصد جمعیت کشور هوادارش هستند بیشتر باشگاه‌های این کشور پیش از همه‌گیری جهانی ویروس کرونا با کاهش میزان تماشاچی در ورزشگاه‌های خود روبرو بودند.

کوواچ می‌گوید:‌ "مردم این کشور دیوانه فوتبال هستند اما بیشتر به فوتبال خارجی علاقه دارند چون محصول داخلی در اینجا چندان فوق‌العاده نیست. اگر در خیابان‌های بوداپست قدم بزنید احتمالا بارها چشم‌تان به پیراهن‌های چلسی و منچستریونایتد خواهد خورد و پیراهن‌های باشگاه‌های مجارستان را احتمالا در یک گوشه کثیف و داغان شهر پیدا خواهید کرد."

دولت مجارستان بودجه قابل توجهی برای جذب دوباره هواداران به فوتبال صرف کرده و مسابقات هم حالا از شبکه‌های رایگان پخش می‌شوند.

کوواچ می‌گوید:‌ "ورزشگاه‌ها در سراسر مجارستان مخروبه بودند و به همین دلیل دولت پول زیادی خرج کرد تا برای تعداد زیادی از باشگاه‌ها استادیوم‌های جدید بسازد… با این حال هنوز هم هیچ کسی به ورزشگاه نمی‌رود. این کار اصلا موجب جذب دوباره هواداران نشده است. برای خود من به عنوان یک هوادار هانود، رفتن به استادیوم قدیمی -با علم به این که درست شبیه زمانی است که پوشکاش و همه آن فوتبالیست‌های بزرگ در آن بازی می‌کردند- بسیار حیرت‌انگیز است."

با همه این‌ها داربی دو تیم فرانتس واروش و اویپشت در بوداپست همچنان یکی از پرطرفدارترین مسابقات باشگاهی در مجارستان است و انبوهی از هواداران را به ورزشگاه می‌کشاند.

کوواچ می‌گوید:‌ "این یکی از خشن‌ترین داربی‌هاییست که در اروپا خواهید دید. تنفر میان آن‌ها وحشتناک است. این داربی اغلب به خشونت دسته جمعی و تخریب ورزشگاه‌ها کشیده می‌شود. این بزرگ‌ترین مسابقه در مجارستان است که همه انتظارش را می‌کشند."

به گفته کوواچ این دو باشگاه برای جلوگیری از خشونت به تازگی ورود اولتراها به استادیوم‌های یکدیگر را ممنوع کرده‌اند.

توماس مورتیمر، کارشناس فوتبال مجارستان هم مسابقه این دو تیم را با "داربی ابدی صربستان" مقایسه می‌کند: " این بازی تقریبا شبیه به رویارویی تیم‌های پارتیزان و ستاره سرخ بلگراد در مقیاس کوچک است. خشونتی از نوع آن‌چه در مسابقه معروف به داربی ابدی صربستان وجود دارد اما با درجه غلظت کمتر."

زمانی برای درخشیدن؟

سرمایه‌گذاری دولت مجارستان روی فوتبال باشگاهی، لیگ این کشور را به یکی از ثروتمندترین‌ها در اروپا تبدیل کرده و این یعنی باشگاه‌ها می‌توانند بازیکنان و مربیان سطح بالاتری را به خدمت بگیرند. سرگئی ربروف، مهاجم پیشین تیم ملی اوکراین و باشگاه‌های تاتنهام و وستهم از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ هدایت فرانتس‌واروش را در دست داشت و پائولو سوسا، مربی حال حاضر لهستان هم در اوایل دهه ۲۰۱۰ میلادی روی نیمکت مربیگری ویدتون می‌نشست.

مورتیمر می‌گوید:‌ "این مساله به بهتر شدن بازیکنان لیگ فوتبال کشور کمک کرده چون آن‌ها هر هفته جلوی رقبای بهتری بازی می‌کنند. علاوه بر این موجب شده تماشای مسابقات لیگ برای همه جذاب‌تر شود. آن‌ها دارند پول زیادی هم صرف توسعه فوتبال کشور می‌کنند اما به نظرم هنوز معلوم نیست که این کار موثر بوده یا نه."

دومینیک سوبوسلای، بازی‌ساز باشگاه لایپزیگ آلمان یکی از ستاره‌های جوان مجارستان است که به دلیل مصدومیت از حضور در دور نهایی یورو ۲۰۲۰ جا ماند. از آنجایی که این بازیکن در ۱۶ سالگی به اتریش نقل مکان کرده، این بحث وجود دارد که آیا ‌می‌توان او را "محصول" فوتبال پایه مجارستان به حساب می‌آورد یا نه. در مجارستان بسیاری از درخشان‌ترین استعدادهای فوتبال معمولا به محض به دست آوردن موقعیت راهی کشورهای دیگر می‌شوند.

کوواچ می‌گوید: "هانود آکادمی فوتبال فوق‌‌العاده‌ای دارد و سیستم بسیار خوبی برای جایگزینی ستاره‌های جدا شده‌‌اش دارد." او می‌گوید:‌ " بازیکنان وقتی به نوزده بیست سالگی می‌رسند و قادر می‌شوند توانایی‌ خود را نشان ‌دهند، ، فقط به ترک کشور و بازی در یک لیگ دیگر فکر می‌کنند."

از ۲۶ بازیکنی که برای یورو ۲۰۲۰ به تیم ملی مجارستان دعوت شده‌اند، ۱۴ نفر در لیگ مجارستان حضور دارند و بقیه در تیم‌های اروپایی و همین‌طور آمریکایی بازی می‌کنند.

مجارستان بخت کمی برای صعود دارد و از اول هم با حضور در گروه مرگ (آلمان، پرتغال و فرانسه) کسی از این تیم توقع صعود نداشت. اگر این تیم "معجزه" کند و آلمان را شکست دهد، خاطره دوران طلایی فوتبال این کشور زنده می‌شود، اما تا همین جای مسابقات هم مجارستان با شهر بوداپست و تماشاگران پرشورش نام خود را وارد تاریخ مسابقات یورو کرده است.