کرونا؛ ورزش‌ها و لیگ‌های مختلف چه می‌کنند؟

به جز لیگ‌های فوتبال بلاروس، تاجیکستان، بروندی و نیکاراگوئه که همچنان در جریان‌اند، بقیه لیگ‌های فوتبال در سراسر جهان به دلیل شیوع ویروس کرونا تعطیل شده‌اند. با گذشت دو ماه از اعلام رسمی همه‌گیری جهانی کوید-۱۹ لیگ‌های مختلف راه‌ حل‌های متفاوتی را برای چگونگی اتمام این فصل در نظر گرفته‌اند.

برخی مثل لیگ هلند و فرانسه مسابقات‌ خود را تعطیل کرده‌اند، بعضی دیگر مانند آلمان و انگلستان و ایتالیا به برگزاری مسابقات بدون تماشاچی فکر می‌کنند. لیگ سوئد هم می‌خواهد حتی با تماشاگر بازی‌هاش را ازسربگیرد. در سایر ورزش‌ها وضعیت کمی پیچیده‌تر است.

بدون تماشاچی

به نظر می‌رسد پرطرفدارترین راه حل، برگزاری مسابقات بدون تماشاگر باشد. به ویژه برای لیگ‌های برتر که درآمد تلویزیونی اصلی‌ترین منبع درآمد باشگاه‌ها است. برای لیگ‌های دسته‌های پایین‌تر که درآمدهای روز مسابقه و بلیت فروشی همچنان مهم‌ترین منبع درآمد به شمار می‌آیند، برگزاری مسابقات بدون تماشاچی گزینه مطرحی نیست.

البته برگزاری مسابقات بدون تماشاگر هم به این سادگی نیست و مستلزم تدوین و اجرای پروتکل‌های بهداشتی‌ است که پیچیده‌اند و از همین حالا بحث‌برانگیز شده‌‌اند. یک مشکل دیگر برگزاری مسابقات بدون تماشاچی، کنترل دشوار تجمع هواداران تیم‌ها در داخل شهر و بیرون ورزشگاه است.

۲۵ هزار آزمایش برای بوندس‌لیگا

سازمان لیگ فوتبال آلمان که متولی دو دسته بوندس‌لیگا است، اولین لیگ بزرگ فوتبال بود که یک طرح جامع برای ازسرگیری مسابقات خود ارائه داد. بر اساس طرح پیشنهادی این سازمان برای بازی‌های بدون تماشاچی که در این کشور به "بازی‌ ارواح" موسوم‌اند، در هر بازی تنها ۳۲۲ نفر می‌توانند در فضای ورزشگاه حضور داشته باشند. ضمن آن که پیش از هر هفته از همه بازیکنان تیم‌ها آزمایش کرونا گرفته می‌شود که ۱۵۳ تست پیش از هر بازی خواهد شد.

با توجه به اینکه در دو دسته بوندس‌لیگا در مجموع ۱۶۳ بازی باقی مانده است، در کل حدود ۲۵ هزار آزمایش تا پایان فصل باید انجام بگیرد. سازمان لیگ فوتبال آلمان تضمین داده که این تعداد تست هیچ بار اضافی‌ای برای ارائه خدمات درمانی عمومی در جامعه ایجاد نخواهد کرد. علاوه بر آن تیم‌ها از گرفتن عکس تیمی باید صرفنظر کنند و روی نیمکت هم کادر فنی و بازیکنان ذخیره با فاصله دو صندلی از هم می‌نشینند. در آلمان باشگاه‌ها تمرینات‌شان را هم دوباره آغاز کرده‌اند.

هر چند این طرح مورد تحسین برخی از محافل سیاسی و اقتصادی در آلمان قرار گرفته، اما برخی از ویروس‌شناسان و اپیدمولوژیست‌ها از آن انتقاد کرده‌اند. یکی از انتقادهای جدی این است که اگر جواب آزمایش یک بازیکن مثبت شد، هم‌تیمی‌های او هم طبق روال پزشکی باید به قرنطینه بروند، اما در طرح بوندس‌لیگا چنین چیزی لحاظ نشده است و بازی کردن و ادامه تمرینات می‌تواند سلامت بازیکنان را با خطری جدی روبرو کند. البته این در حالی است که هورست زیهوفر، وزیر کشور آلمان گفت که در صورت شروع مجدد بازی‌ها اگر بازیکنی مبتلا به ویروس کرونا شود، آن بازیکن، کل تیم و آخرین حریف آن‌ها باید دو هفته قرنطینه شوند.

یک انتقاد دیگر برخی از سیاست‌مداران این است که چرا باید برای فوتبال استثنا قائل شد و این هزینه سنگین را برای انجام این تعداد آزمایش متحمل شد. موافقان این طرح می‌گویند در صورتی که بوندس‌لیگا از سر گرفته نشود، بسیاری از باشگاه‌ها با خطر ورشکستگی مواجه می‌شوند و ۶۰ هزار نفری که در این دو لیگ اشتغال دارند، ممکن است کارشان را از دست بدهند. ضمن آنکه بهترین سرگرمی برای طرفداران فوتبال در شرایط دشوار قرنطینه خانگی است.

این طرح باید به تایید نخست‌وزیرهای ایالت‌ها و صدراعظم دولت فدرال آلمان برسد. ابتدا قرار بود از نهم ماه مه مسابقات بوندس‌لیگا از سر گرفته شود، اما از آنجایی که طرح بوندس‌لیگا هنوز تایید نشده است، رسانه‌های آلمان گزارش داده‌اند که بازی‌ها احتمالاً از ۱۵ مه شروع می‌شود. اما در حالی که هنوز مسابقات شروع نشده روز جمعه اعلام شد که دو بازیکن و یک نفر از کادر فنی تیم اف‌ث کلن مبتلا به ویروس کرونا هستند و هر سه به قرنطینه رفته‌اند. این رخداد باعث شده که شروع مجدد بوندس‌لیگا از قبل هم پیچیده‌تر شود.

پروژه "شروع مجدد" لیگ برتر

یکی دیگر از لیگ‌های مطرحی که راه حل برگزاری مسابقات بدون تماشاچی را دنبال می‌کند لیگ برتر فوتبال انگلیس است. لیگ برتر با گام‌هایی کوچک روی شروع مجدد مسابقات کار می‌کند و قرار است از هشتم ژوئن مسابقات و از ۱۸ مه تمرینات دوباره شروع شوند. همچنین تا پایان ژوئیه هم مسابقات باید تمام شوند تا با برنامه‌های اتحادیه فوتبال اروپا، برای مسابقات لیگ ‌قهرمانان و لیگ اروپا تداخل پیدا نکند. در لیگ برتر انگلیس ۹۲ بازی تا پایان فصل باقی مانده است.

بر اساس "پروژه شروع مجدد" که روز جمعه (اول مه) به بحث گذاشته شد بازیکنان باید در تمرینات ماسک بزنند. علاوه بر آن قرار است ۴۸ ساعت قبل از هر تمرین بازیکنان آزمایش شوند. یک بند دیگر این طرح نیز پیشنهاد کرده که همه توپ‌ها، دروازه‌ها، پرچم‌های کرنر و سایر لوازم و تجهیزاتی که مورد استفاده قرار می‌گیرند، باید قبل و بعدِ بازی ضدعفونی شوند. ضمن آن که بازیکنان فقط با تجویز پزشک تیم می‌توانند ماساژ بگیرند. اگر بازیکنی هم آب دهان خود را به زمین بیاندازد جریمه می‌شود. برای از سرگیری تمرینات و مسابقات لیگ برتر، دولت بریتانیا باید این طرح را تایید کند.

لیگ فوتبال ایتالیا هم برگزاری مسابقات بدون تماشاچی را به عنوان راه حل در نظر دارد. ایتالیا مرکز شیوع کرونا در اروپا بوده است. سری‌آ از نهم مارس تعطیل است ۱۲ هفته هم به پایان فصل‌اش مانده است. حالا مسئولین لیگ اجازه داده‌اند که باشگاه‌ها از دوشنبه (۴ ماه) تمرینات انفرادی را دوباره شروع کنند. تمرینات تیمی هم از ۱۸ مه مجاز است.

فدراسیون فوتبال ایتالیا بار دیگر مهلت پایان فصل را از ۳۰ ژوئن تا دوم اوت تمدید کرد تا فرصت کافی برای به پایان رساندن فصل وجود داشته باشد. شرط شروع دوباره لیگ تدوین یک پروتکل برای امنیت و سلامت بازیکنان است. در غیر این صورت به گفته وینچنزو اسپادافورا، وزیر ورزش ایتالیا، "دولت مجبور خواهد شد که مسابقات را تعطیل کند."

در اسپانیا، دیگر مرکز کوید-۱۹ در اروپا، وضعیت لالیگا که از ۱۲ مارس تعطیل است هنوز مشخص نیست. اولین قدم کوچک به سمت شرایط عادی از این دوشنبه برداشته می‌شود. پدرو سانچز نخست وزیر اسپانیا در راستای یک سری از اقدامات خروج از قرنطینه اعلام کرده بود که تمرینات انفرادی در باشگاه‌های حرفه‌ای می‌توانند انجام شوند. اما این شامل تمرینات تیمی نمی‌شود.

با این حساب اسپانیایی‌ها هنوز راهی طولانی را برای ازسرگیری مسابقات در پیش دارند. خاویر تباس، رییس موفق لالیگا که این لیگ را در سال‌های اخیر به یک لیگ سودآور تبدیل کرده، هر طور شده می‌خواهد این فصل را به پایان برساند تا درآمدهای حیاتی حاصل از فروش حق پخش نجات پیدا کنند.

"مسابقات ارواح" در فرمول یک؟

در سایر ورزش‌ها هم راه حل برگزاری "مسابقات ارواح" (مسابقه در ورزشگاه خالی از تماشاگر) مطرح است، اما پیچیدگی‌های نسبتا بیشتری نسبت به مسابقات فوتبال دارند. به عنوان نمونه، مسابقات فرمول یک که در حال بررسی برگزاری بدون تماشاچی گرندپری اتریش در ماه ژوئیه است و طرح مفصلی هم ارائه داده، مشکل اصلی این است که با وجود اینکه افراد با هم تماس ندارند و صورت همه هم پوشیده است، حتی بدون تماشاگر هم دست‌کم ۱۵۰۰ نفر برای برگزاری یک گراندپری حضور دارند.

مسئله دیگر قوانین متفاوت کشورهای میزبان است. همین مساله مسئولین فرمول یک را برای برگزاری گراندپری بعدی در مجارستان با مشکل روبرو می‌کند، چون در این کشور تا ۱۵ اوت برگزاری رویدادهای بیشتر از ۵۰۰ نفر ممنوع است. مساله پشتیبانی هم در فرمول یک و حمل همه خودروها و تجهیزات از کشور به کشور، در شرایطی که حمل و نقل در دوران کرونا با اختلال جدی مواجه شده، بسیار دشوار است.

مشکل سفر کردن در زمان شیوع کرونا، برگزاری مسابقات تنیس را هم عملاً غیرممکن می‌کند. مسابقات تنیس حرفه‌ای تا ۱۳ ژوئیه تعطیل‌اند. از نظر رافائل نادال نفر دوم تنیس جهان، برگزاری مسابقات بدون تماشاچی در تنیس دشوار است. او هفته گذشته به رسانه‌های اسپانیا گفت: "حتی بدون تماشاچی هم تماس بین افراد زیاد است. ورزش ما با گلف فرق دارد که فاصله زیاد است."

در هر مسابقه یک گرنداسلم ۲۵۶ بازیکن زن و مرد حضور دارند. کادر فنی و پزشکی همراه هر بازیکن هم شامل چند نفر است. نادال همچنین گفته که باید "مسئولانه" عمل کرد.

در حال حاضر راهی وجود ندارد که بازیکنان تنیس برای شرکت در مسابقات هر هفته به کشور متفاوتی سفر کنند.

یک راه حل عجیب را لیگ بسکتبال آلمان قصد دارد در پیش بگیرد. بسکتبال بوندس‌لیگا هفته گذشته بعد از یک کنفرانس ویدئویی و بحث و جدل چند ساعته بین باشگاه‌ها، در نهایت تصمیم گرفت که فصل را با تیم‌هایی که حاضرند بازی بدون تماشاچی برگزار کنند، به اتمام برساند.

بدین ترتیب هفت باشگاهی که مخالف برگزاری "مسابقات ارواح" بودند دیگر در لیگ شرکت نمی‌کنند. ۱۰ تیمی که موافق‌اند در دو گروه پنج تیمی تقسیم می‌شوند و در نهایت بعد از برگزاری دیدارهای نیمه‌نهایی و نهایی قهرمان این فصل مشخص می‌شود. این تصمیم در نهایت به اتفاق آرا تصویب شد و حالا منوط به تایید مقام‌ها است.

تعطیلی مسابقات در فرانسه و هلند

گزینه‌ دیگری که برخی از لیگ‌ها در پیش گرفته‌اند تعطیلی مسابقات و به پایان رساندن فصل بدون ادامه بازی‌ها است. اولین لیگ مطرحی که این راه را رفت، فرانسه است. سازمان لیگ فوتبال فرانسه پنجشنبه بعد از یک نشست چند ساعته در نهایت اعلام کرد که لیگ را ۱۰ هفته مانده به پایان فصل به اتمام می‌رساند و جدول نهایی را بر اساس میانگین امتیاز تیم‌ها تنظیم می‌کند.

به این ترتیب پاری‌سن‌ژرمن به عنوان قهرمان اعلام شد و تیم‌های آمیان (تیم سامان قدوس) و اف‌سی تولوز به دسته دوم سقوط می‌کنند. اما این گزینه هم راه حل بحث‌برانگیزی است و پیچیدگی‌های خودش را دارد. باشگاه آمیان که اعلام کرده اقدامات حقوقی لازم را در اعتراض به این تصمیم انجام خواهد داد.

علاوه بر آن، ضرر و زیان اقتصادی این تصمیم هم قابل توجه است. در صورتی که بازی‌ها برگزار می‌شد، باشگاه‌ها دست‌کم حدود ۲۸۰ میلیون از دو شبکه بی‌این اسپورت و کانال پلوس که حق پخش مسابقات را خریده‌اند، دریافت می‌کردند. علاوه بر آن درآمد فروش اسپانسرینگ هم با این حساب کمتر می‌شود.

هلند نیز همین راه را رفت و لیگ را ۹ هفته مانده به پایان فصل تمام کرد. البته قهرمان لیگ هنوز تعیین نشده است. آژاکس آمستردام صدرنشین این رقابت‌ها باید فعلاً منتظر سی و پنجمین قهرمانی‌اش بماند.

برخلاف سازمان لیگ فرانسه، فدراسیون فوتبال هلند تصمیم گرفت که این فصل تیمی از دسته برتر لیگ هلند سقوط نکند و تیمی هم از لیگ دسته دوم به دسته برتر راه نیابد. با این تصمیم، به نظر می‌رسد که فدراسیون فوتبال هلند هم باید خودش را برای موجی از شکایت‌ها آماده کند.

اصلی‌ترین مخالف این تصمیم باشگاه آز آلکمار است که هم‌امتیاز با آژاکس با تفاضل گل کمتر دوم است. دو باشگاه بالای جدول دسته دوم لیگ هلند یعنی کامبور و گرافشاپ هم که حالا باید از صعود به دسته اول صرفنظر کنند، ممکن است به این تصمیم فدراسیون اعتراض کنند.

در همسایه جنوبی هلند اوضاع کمی پیچیده‌تر است. فدراسیون فوتبال بلژیک خیلی زودتر از بقیه اعلام کرده بود که لیگ را یک هفته مانده به پایان فصل به اتمام می‌رساند و باشگاه بروژ را که ۱۵ امتیاز با تیم خنت در صدر جدول فاصله دارد، قهرمان اعلام کرد.

این فدراسیون بعداً اعلام کرد که این تصمیم را به عقب انداخته است. قرار است روز دوشنبه در این مورد تصمیم‌گیری شود. از آنجایی که دولت بلژیک تمام رویدادهای بزرگ را تا ۳۱ اوت ممنوع اعلام کرده، بعید است هفته آخر "ژوپیتر لیگ" بتواند برگزار شود، چون به گفته سازمان لیگ این کشور برای برگزاری مسابقه بدون تماشاگر هم ۴۰۰ نفر پشت درهای بسته داخل ورزشگاه خواهند بود.

بازی با تماشاگر در سوئد

عجیب‌ترین راه حل را اما کشور سوئد در پیش می‌گیرد. سوئدی‌ها که تنها کشور اروپایی بودند که مقررات قرنطینه را هم اجرا نمی‌کنند و راهی دیگر را برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا در پیش گرفته‌اند، در فوتبال هم راهی متفاوت را مدنظر دارند. ۳۲ باشگاه حاضر در دو لیگ حرفه‌ای فوتبال سوئد بعد یک کنفرانس ویدئویی تصمیم گرفتند که از ۱۴ ژوئن مسابقات را با حضور تماشاگران شروع کنند. ماتس انکوییست رییس سازمان لیگ فوتبال سوئد در یک گفتگو با روزنامه بیلد ضمن تاکید بر این هدف، حتی گفته که ابتلای تماشاگران به ویروس کرونا "اجتناب‌ناپذیر" است.