تحولات برجام؛ آغاز گفت‌وگوهای مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با مقام‌های ایرانی

جوسپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آغاز سفر خود به تهران با محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، دیدار کرد. در آستانه سفر آقای بورل، عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته بود که کشورش گلایه‌های زیادی از اروپا به دلیل کوتاهی در اجرای توافق هسته‌ای (برجام) دارد.

رسانه‌های داخلی در ایران گزارش داده‌اند که آقای ظریف و جوسپ بورل علاوه بر "تحولات مربوط به توافق هسته‌ای" درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی نیز گفت‌وگو کرده‌اند.

سفر دو روز آقای بورل به ایران با هدف حل مناقشات درباره توافق هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی انجام می‌شود. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرار است در دیدار خود از ایران علاوه بر وزیر خارجه، با رئیس جمهوری و رئیس مجلس ایران هم دیدار کند.

این اولین سفر آقای بورل به ایران پس از انتصاب به‌عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا است، پیش از وی فدریکا موگرینی این مسئولیت را برعهده داشت.

آقای موسوی درباره این سفر گفته "پیش‌بینی می‌کنم امروز گفت‌و‌گوهای صریحی صورت بگیرد. ما گلایه‌های زیادی از اروپا داریم که با بی‌عملی که خود نشان دادند پس از بدعهدی آمریکا کاری را نمی‌توانند از پیش ببرند".

به دنبال کاهش تعهدات ایران در برجام، ۲۴ دی‌ماه، بریتانیا، فرانسه و آلمان سه کشور اروپایی عضو برجام در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند تصمیم دارند تا مکانیزم حل اختلاف را فعال کنند. این موضوع در نهایت می‌تواند به بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران بینجامد. مدتی بعد بریتانیا، فرانسه و آلمان توافق کردند تا مجددا مهلتی را برای مذاکره دوباره با ایران و حفظ برجام در نظر گیرند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره سفر آقای بورل افزوده "رفت و آمدهای دیپلماتیک ارتباطی با مواضع سیاسی آنها ندارد و امیدواریم در این سفر مجدد مواضع ایران شنیده شده و با حسن نیت اقداماتی برای کاهش تنش صورت بگیرد".

ایران بارها از اروپا انتقاد کرده پس از خروج آمریکا از برجام به تعهدات خود عمل نکرده است و به همین خاطر این کشور کاهش گام به گام تعهدات خود در توافق هسته‌ای را پیش گرفته است.

اما اروپا بارها نسبت به رویکرد ایران در کاهش تعهدات خود در برجام هشدار داده بود. علاوه بر گام‌های پنج‌گانه ایران برای کاهش تعهدات هسته‌اش در چارچوب برجام، پیش‌تر ٣ کشور اروپائی آلمان، بریتانیا و فرانسه روز پنجشنبه ۵ دسامبر در نامۀ مشترک خود به دبیر کل سازمان ملل متحد، ایران را به تدارک "موشک‌های بالیستیک با توانائی اتمی" متهم و اعلام کردند که این تلاش با قطعنامۀ شمارۀ ٢٢٣١ شورای امنیت مغایرت دارد.

با این حال سخنگوی وزارت خارجه ایران با اشاره به نامه محمدجواد ظریف خطاب به آقای بورل گفته وزیر خارجه ایران "استدلال‌های اروپا را زیر سوال" برده است.

با وجود این اختلافات، چهار روز پیش، کانال تجاری ایران و سوئیس برای عبور از تحریم آمریکا جهت واردات دارو و غذا به ایران به طور آزمایشی به راه افتاده است.

امروز آقای ظریف در پاسخ به سوالی درباره راه اندازی کانال مالی ایران و سوئیس برای انتقال کالاهای بشردوستانه گفته است "این یک قدم بسیار کوچک است؛ دولت سوئیس تلاش کرد ما از تلاش آنها قدردانی می کنیم اما این نشانه حسن نیت آمریکا نیست و حتی نشانه آن نیست که ایالات متحده آمریکا کوچکترین اقدام را در راستای اجرای تعهدش بر مبنای دستور موقتی دیوان دادگستری انجام داده باشد چه برسد به اینکه بر اساس برجام عمل کرده باشد".

سفارت سوئیس در تهران آغاز به کار این کانار را "نقطه عطفی مهم" خواند.