فوق ماراتن بارکلی؛ از سخت ترین فوق ماراتن های جهان

سیگاری گوشه لبش می گذارد. آتش می زند و تمام. کار گری کانترل طراح مسابقه تقریبا تمام است اما کار حدود ۴۰ دونده تازه شروع می شود. آنها ۶۰ ساعت فرصت دارند تا مسابقه ای ۱۶۰ کیلومتری را کامل کنند. بدون اینکه زمان زیادی برای استراحت و یا خواب داشته باشند.

فوق ماراتن بارکلی یکی از سخت ترین فوق ماراتن های جهان است. طراح آن گری کانترل مسابقه را به سخت ترین شکل ممکن ساخته و برای لو نرفتن مسیرها هر سال بخش هایی از آن را عوض می کند. مسابقه ای پر رمز و راز در تپه های ایالت تنسی در جنوب آمریکا که علاوه بر توانایی جسمی نیاز به توانایی روحی و ذهنی بالایی هم دارد.

۴۲ سال پیش جیمز ارل ری که به خاطر ترور و قتل مارتین لوترکینگ جونیور، رهبر جنبش حقوق مدنی آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در زندان بود از زندان ایالتی بروشی ماونتن در مورگان کاونتی ایالت تنسی فرار کرد. دو روز پیاپی جستجوی گسترده ای برای پیدا کردن او در جریان بود. در تمام این دو روز جیمز ارل ری فقط توانسته بود هشت مایل (۱۲ کیلومتر) از زندان دور شود و در نهایت دستگیر شد. شاید به خاطر سختی راه و کوهستانی بودن منطقه و البته ضعف جسمانی.

گری کانترل با شنیدن این داستان گفت اگر او جای جیمز بود می توانست در این مدت زمان ۱۰۰مایل (۱۶۰ کیلومتر) از زندان دور شود. البته شاید گانترل کمی غلو کرده باشد اما همین برای او ایده ای شد تا بارکلی را طراحی کند. گری نام خانوادگی همسایه و پایه دویدن هایش بری بارکلی را روی آن گذاشت.

اولین مسابقه سال ۱۹۸۶ برگزار شد. البته بدون برنده. این مسابقه تا سال ۱۹۹۵ هیچ برنده ای نداشت و با برنده شدن اولین نفر یعنی مارک ویلیامز طلسم شکسته شد. او در ۵۹ ساعت و ۲۸ دقیقه مسابقه را کامل کرد. از آن زمان این مسابقه طی سال ها محبوبیت زیادی بین دوندگان حرفه ای و حتی آماتور پیدا کرده.

از مسیر مسابقه جز آنهایی که قبلا در آن شرکت کرده اند، کسی چیزی نمی داند. اما مکان مسابقه در پارک هد استیت در وارتبرگ ایالت تنسی است.

شرکت کننده ها باید پنج مسیر لوپ مانند (رفت و برگشت) را بدوند. هر کدام از این مسیرها حدود بیست مایل (۳۲ کیلومتر) است. البته بعضی از شرکت کننده ها می گویند مسیرها قدری نزدیک به یک ماراتن کامل یعنی حدود ۴۲ کیلومتر هستند. البته با احتساب احتمال گم کردن راه و یا دویدن مجدد بخشی از این مسیرها. دونده ها باید با استفاده از نقشه و نشانه ها مسیرها را پیدا کنند. حق استفاده از موبایل و یا جی پی اس را هم ندارند. دونده ها در طول مسیر نباید از هیچ کس کمک بگیرند. البته هر دونده می تواند به دونده رقیبش کمک کند. بسیاری تا لوپ آخر همین کار را می کنند و بخش زیادی از مسیر را با هم می دوند. در لوپ سوم و چهارم دونده ها بر خلاف جهت عقربه های ساعت می دوند و در لوپ آخر در صورت باقی ماندن بیش از یک دونده، دونده ها باید در مسیر مخالف هم بدوند. هیچ ایستگاهی برای استراحت در مسیرها وجود ندارد و دونده ها فقط در دو نقطه می توانند قمقمه های آب خود را پر کنند.

اما دویدن در ارتفاع و در سربالایی از چالش های اصلی این مسابقه است. شرکت کننده ها در صورت تکمیل هر پنج لوپ در مجموع ۶۰ هزار پا یا بیش از ۱۸ هزار متر ارتفاع می گیرند. چیزی برابر با دوبار بالا رفتن از اورست. مسیر پر از گیاهان خاردار است و اکثر دوندگان با پاهایی بریده و پر از خار باز می گردند.

مسابقه معمولا در اولین آخر هفته ماه آوریل برگزار می شود. البته در بعضی سال ها مسابقه کمی قبل تر و در ماه مارس هم برگزار شده. مردم و رسانه ها تنها در دو قسمت اختصاصی اردوگاه می توانند تردد کنند و اجازه فیلمبرداری از مسیر را ندارند.

شروع مسابقه زمانی بین نیمه شب و ظهر بعد از آن است. معمولا شنبه. اگرچه به شرکت کننده ها چیزی گفته نمی شود و باید انتظار بکشند. تنها نشانه شروع مسابقه این است که یک ساعت قبل از آغاز گری کانترل در صدفی که صدای بوق می دهد می دمد. از زمان دویدن دونده ها یک ساعت فرصت دارند که خود را گرم کنند و آمادگی های نهایی را انجام بدهند. وقتی یک ساعت تمام شد دونده‌ها باید مقابل دروازه زردرنگ جلوی اردوگاه صف بکشند و شماره های خود را دریافت کنند. برای هر مسیر شماره تازه ای به دونده ها داده می شود. شماره یک مخصوص دونده ای است که احتمال می رود از همه دیرتر برسد و یا نتواند مسابقه را کامل کند.

به قول گری این شماره مخصوص «قربانی» است. حمل شماره در این مسابقه مهم است نه به خاطر اینکه موقعیت دونده را نشان بدهد. چون این شماره ها چیپ الکترونیکی برای ردیابی ندارند. این شماره ها کاربرد دیگری دارند که به جذابیت این مسابقه اضافه می کند. دونده ها باید در طول مسیر صفحات ۹ تا ۱۴ کتاب‌های مختلف را پیدا کنند. گری کانترل برگزار کننده مسابقه قبل از مسابقه صفحه های کتاب ها را در بخش های خاصی از مسیر پنهان می کند و دونده ها علاوه بر آوردن تمام صفحات کتاب مورد نظر باید صفحه مرتبط با شماره دوندگی شان را برای خود نگه دارند. کانترل این طرح را داده که مطمئن شود دونده ها مسیرها را به طور کامل می دوند.

آغاز رسمی مسابقه را گری با روشن کردن یک سیگار اعلام می کند. بعد دونده ها فقط و فقط ۶۰ ساعت فرصت دارند تا مسابقه را کامل کنند. گری در این مورد بسیار سخت گیر است و ثانیه ای ارفاق نمی کند.

هر دونده با زدن دستش به میله دروازه زرد مسابقه را آغاز و تمام می کند. بعد از هر لوپ می تواند به چادرش برود تا به کمک همراهانش برای مسیر بعدی حاضر شود و تجدید قوا کند. البته زمان توقف بستگی به دونده دارد. گاهی دونده ها تصمیم می گیرند نیم ساعتی بخوابند. اما این تصمیم آسانی نیست. چون وقت کم است با بروز خستگی تمام کردن لوپ های آخر زمان بیشتری طول می کشد.

ورود به فوق ماراتن بارکلی با ورود به فوق ماراتن های دیگر کمی متفاوت و سخت است. هیچ وب سایت رسمی ای برای این مسابقه وجود ندارد. البته یک وب سایت هست ولی اطلاعات زیادی در مورد ثبت نام نمی دهد. تبلیغات عمومی در مورد آن نمی شود و معمولا شرکت کننده ها از طریق دونده های دیگر و یا سایت های غیر رسمی ،وبلاگ ها و شبکه های اجتماعی از نحوه ثبت نام و زمان آن مطلع می شوند. خود پیدا کردن اطلاعات در مورد ثبت نام برای این مسابقه چالش بزرگی است .

به نظر می رسد طراح آن می‌خواسته از این طریق دونده هایی که واقعا انگیزه شرکت دارند را شناسایی کند. هر سال از بین صدها متقاضی فقط بین ۳۵ تا ۴۰ درخواست کننده پذیرفته می‌شوند. سهمیه کمی به دوندگانی که از خارج از کشور ثبت نام می کنند اختصاص داده شده و چون گرفتن ویزا زمان می برد فرم ها را حدود یک ماه زودتر برای آنها می فرستند. بخش زیادی از این سهمیه البته به دوندگان نخبه می رسد. یکی از شرایط اولیه ورود به این مسابقه این است که سابقه دویدن یک مسافت صد مایلی یا ۱۶۰ کیلومتری را داشته باشید. وقتی زمان ثبت نام شروع می شود متقاضیان باید درخواست کنند و ۱.۶۰ دلار بپردازند. بعد به قید قرعه عده ای انتخاب می شوند و برایشان فرم ورودی فرستاده می شود. در فرم ورودی علاوه بر اطلاعات مورد نیاز در مورد سوابق دویدن، از افراد منتخب خواسته می شود که در قالب یک مقاله کوتاه به یک سوال پاسخ بدهند:

چرا باید به من اجازه داده شود که در بارکلی بدوم؟

سوال ساده ای به نظر می رسد اما جواب دادنش خیلی ها را رد کرده و موفق به ورود به مسابقه نشده اند. برگزار کننده گان این مسابقه می گویند تنها راه انتخاب افراد نهایی همین است. اگر با جوابتان گری کانترل و همکارانش را تحت تاثیر قرار دهید بعد برای شما نه یک نامه تبریک بلکه یک «نامه تسلیت» فرستاده می شود. احتمالا به خاطر این که در این راه نوک هر خار نشان کف پایی دارد...

البته شرکت کنندگان نهایی باید هزینه دیگری هم به این شرح بپردازند:

ورودی اولی ها یا به قول گری «باکره ها» باید یک پلاک ماشین از ایالت یا کشورشان با خود بیاورند.

آنهایی که قبلا شرکت کرده اند و موفق به تکمیل مسابقه نشدند باید یک جفت جوراب سرمه ای یا مشکی نوک طلایی بیاورند.

قهرمانان پیشین مسابقه هم در صورت شرکت مجدد باید یک بسته سیگار کمل بیاورند.

مسابقه تا حالا فقط ۱۸ بار و توسط ۱۵ برنده کامل شده. جرد کمپبل دونده آمریکایی و فعال محیط زیست با سه بار کامل کردن مسابقه رکورد دار است. البته رکورد دیگری هم در کامل نکردن مسابقه هست. گری رابینز دونده ۴۲ ساله اهل ونکوور کانادا سه سال متوالی از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ در این مسابقه شرکت کرد. اولین بار در لوپ چهارم در مسیریابی اشتباه کرد. سال بعد در ۲۰۱۷ تنها شش ثانیه دیرتر به خط پایان رسید و نتوانست مسابقه را کامل کند. البته مشخص شد که بخشی از مسیر آخر را اشتباه رفته و چند کیلومتری را میان بر زده. سال ۲۰۱۸ هم به خاطر هوای بد و مه در لوپ چهارم از ادامه مسابقه صرف نظر کرد. مستندی هم با نام «جایی که رویاها می میرند» از دو تلاش اول گری ساخته شده.

بیشتر شرکت کننده ها مرد هستند و بهترین رکورد زنان از آن سو جانستون است که در سال ۲۰۰۱ تنها توانست ۱۰۶ کیلومتر بدود.

بارکلی قلمرو غیر قابل دسترسی دوندگان نخبه نیست. در واقع هر دونده ای که در خود انگیزه و توانایی لازم برای تمام کردن این مسابقه جانفرسا را می بیند می تواند تقاضای شرکت بدهد.