نیمکت‌های داغ؛ مربیان مطرح لیگ برتر فوتبال ایران چه کسانی هستند؟

در سال‌های اخیر، فوتبال ایران آرام آرام فرمول‌های تازه‌ای از استخدام مربیان را انتخاب کرد. گزینه‌های همیشگی نیمکت‌های مربی‌گری در تیم‌های لیگ برتری جای خود را یا به مربیان اروپایی دادند یا مربیان جوان داخلی که قرار بود خط فکری فوتبال ایران را تغییر دهند.

حالا قرار است ۱۶ سرمربی، از آخرین روز مرداد تیم‌هایشان را برای قهرمانی، کسب سهمیه لیگ قهرمانان آسیا، تبدیل شدن به پدیده لیگ، میانه‌نشینی و یا فرار از سقوط وارد نبرد کنند. مربیانی که به احتمال قریب به یقین تمام‌شان پایان لیگ برتر را نخواهند دید. این مطلب نگاهی دارد به شماری از مربیان این دوره لیگ برتر فوتبال ایران.

آندره‌آ استراماچونی؛استقلال

او یکی از جذاب‌ترین چهره‌های لیگ برتر فوتبال ایران خواهد بود: نخستین ایتالیایی که روی یکی از نیمکت‌های تیم‌های لیگ برتر فوتبال ایران نشسته است.

آندره‌آ استراماچونی سال ۲۰۱۲ و با هدف تداوم موفقیت‌هایی که در تیم‌های پایه اینتر میلان به دست آورده بود، سرمربی این تیم در سری‌آ ایتالیا شد. تا پایان فصل سرمربی اینتر ماند اما در نهایت همراه با تیمش به جایی بالاتر از رده نهم نرسید.

سال بعد به دیگر باشگاه ایتالیایی رفت تا جبران کند؛ این بار اودینزه مقصدش بود. اما باز هم تیم را در میانه جدول تحویل داد.

آقای استراماچونی سال ۲۰۱۵ سرمربی‌گری پاناتینایکوس یونان را برعهده گرفت. جایی که کریم انصاری‌فر هم در آن حضور داشت. آمار می‌گوید او ضعیف‌ترین آغاز دو دهه اخیر این باشگاه را ثبت کرده است. اما واقعیت این بود که نه تیم یک‌دستی داشت و نه هواداران عجول یونانی به او فرصت می‌دادند.

بیشتر بخوانید:

مقصد بعدی‌ او، اسپارتا پراگ چک بود. حذف زودهنگام از لیگ اروپا و نتایج ضعیف اولیه، او را در این باشگاه هم ناکام گذاشت.

سایت اسپورتی‌زیوه جمهوری چک ۲۲مرداد در گزارشی با عنوان "تکرار تاریخ؛ استراماچونی باز هم رفیق نیمه راه می‌شود" به خبر احتمال استعفای این مربی ایتالیایی پیش از آغاز لیگ برتر ایران اشاره کرد و نوشت: "او مانند زمانی که به اسپارتا آمد خریدهای گران‌قیمتی از استقلال می‌خواست اما آن‌ها با قاطعیت با او مخالفت کردند."

استراماچونی جوان است و برخلاف تصور عمومی از مربیان ایتالیایی، فوتبالی هجومی را می‌پسندند. در آخرین مراحل مذاکراتش با استقلال از آن‌ها خواسته بود بازیکنانی را در خط میانی و هجومی استخدام کنند که سرعت و قدرت بدنی بالایی داشته باشند.

گابریل کالدرون؛ پرسپولیس

هفت تیر امسال روزنامه گل نوشت: "دلیل به نتیجه نرسیدن مذاکرات مدیران باشگاه پرسپولیس با سایر گزینه‌های جانشینی برانکو ایوانکوویچ، جلسه‌‌ای بود که با گابریل کالدرون برگزار شد."

در این گزارش تاکید شده بود که مدیران باشگاه پرسپولیس تحت تاثیر برنامه‌های این مربی آرژانتینی قرار گرفته‌اند.

سیستم گابریل کالدرون دقیقا همان فرمولی است که کشورهای حوزه خلیج فارس می‌خواهند: حمله، حمله و باز هم حمله.

او از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ سرمربی تیم کان در لیگ فرانسه بود. سپس سرمربی لوزان اسپورت سوییس شد. اما نامش با سرمربی‌گری تیم ملی عربستان در سال ۲۰۰۴ بر سر زبان‌ها افتاد.

کالدرون از عربستانی که در شرایط گذار از نسل طلایی دهه ۹۰ میلادی‌اش بود یک تیم بدون شکست در راه جام جهانی ۲۰۰۶ ساخت. اما به دلیل نتایج ناموفق در بازی‌های دوستانه، اخراج شد.

سال ۲۰۰۷ برای یک سال سرمربی تیم ملی عمان شد. سپس روی نیمکت مربی‌گری تیم‌های الاتحاد و الهلال عربستان نشست. الاتحاد را قهرمان لیگ عربستان، قهرمان جام پادشاهی این کشور و نایب قهرمان لیگ قهرمانان آسیا کرد. با الهلال هم قهرمان لیگ عربستان شد. اما در پایان فصل، مدیران الهلال عذرش را خواستند.

پس از آن روند نزولی‌اش را آغاز کرد. در بنی‌یاس امارات، تیم ملی بحرین، رئال بتیس، الوصل امارات و باشگاه القطر ناکام ماند.

نه تنها بازیکنانی که او را به عنوان مربی به یاد دارند که حتی هم‌بازی‌های دوران جوانی‌اش مهم‌ترین خصیصه او را سخت‌گیری‌های تاکتیکی و اخلاقی‌اش می‌دانند. گابریل کالدرون روی نظم فردی و تاکتیکی بازیکنانش حساس است.

سرمربی پرسپولیس سال ۲۰۱۷ در یکی از سمینارهای کنفدراسیون فوتبال آسیا در کویت گفت: "اگر دیدید بازیکنان تیمی برای زدن یک گل ۲۴ پاس متوالی به هم می دهند، بدانید که این تیم گواردیولا است؛ پاس، پاس و پاس و بازی سریع. این کیفیت یکسان تیم‌های گواردیولا است. اما قرار نیست همه مثل او فکر کنند."

گابریل کالدرون از دریبل زدن و پاس‌های متوالی متنفر است. در عین حال تیم‌هایش هجومی بازی می‌کنند؛ حالا تصور کنید که با چه مربی عجیبی در پرسپولیس روبرو هستید.

امیر قلعه‌نویی؛ سپاهان

پرافتخارترین مربی لیگ برتر فوتبال ایران است. او مربی‌گری را از سال ۷۹ و باشگاه کشاورز آغاز کرد؛ باشگاهی که سازنده بود و حالا به فراموش‌خانه ایران رفته.

یک سال بعد مربی برق تهران شد. اما سرمربی‌گری را با استقلال اهواز آغاز کرد. جایی که موفق شد تیم در حال سقوط خوزستانی را در لیگ برتر نگه دارد. او سال ۸۲ در شرایطی به عنوان سرمربی استقلال روی نیمکت این تیم نشست که همه چیز برای حضور ناصر حجازی در این تیم مهیا بود.

کامران منزوی، معاون وقت مدیرعامل استقلال به روزنامه جهان فوتبال گفته بود: "ما امیر را برای زنده بودن می‌خواهیم نه زندگی کردن."

اشاره آقای منزوی به تلاش هیات مدیره این باشگاه برای خروج از بحرانی بود که در زمان رولند کوخ سرمربی آلمانی این باشگاه شکل گرفت و استقلال نیاز به یک تحول داشت. به نظر می‌رسید استقلال نمی‌خواست مربی نام‌داری مانند حجازی را قربانی کند و با امیر قلعه‌نویی برای خروج از بحران و به عبارتی "زنده ماندن" گام برداشت.

اما حالا او مبدل شده است به پرافتخارترین مربی لیگ برتر فوتبال ایران. امیر قلعه نویی استقلال را در سال‌های ۱۳۸۵، ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲ و سپاهان اصفهان را در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به مقام قهرمانی رساند.

او با پنج قهرمانی به همراه تیم‌های استقلال و سپاهان، چهار نایب قهرمانی به همراه تیم‌های استقلال، تراکتورسازی تبریز، ذوب‌آهن اصفهان و سپاهان اصفهان و همچنین یک مقام سومی به همراه تیم استقلال، پرافتخارترین مربی لیگ برتر فوتبال ایران است.

تیم سپاهان او امسال قطعا یکی از مهم‌ترین مدعیان قهرمانی در لیگ برتر خواهد بود.

یحیی گل‌محمدی؛ پدیده

وقتی سراغ مربی‌گری رفت، فقط ۳۷ سال داشت. در تربیت یزد با دستیاری شروع کرد و سرمربی شد.

یجیی گل‌محمدی را می‌توان یکی از آرام‌ترین کاراکترهای کنار زمین فوتبال ایران دانست. مردی که در صباباتری خوش درخشید اما چندان مورد اعتماد مجدد قرار نگرفت. در پرسپولیس درخشان بود و حتی یک بار در جریان ۹۰ دقیقه بازی شکست نخورد. اما در پایان فینال جام حذفی، او را حذف کردند.

اوج درخشش یحیی گل‌محمدی در ذوب‌آهن بود: از سال ۹۳ تا ۹۵. با وجود این ‌که در سال اول آغازی نه چندان مطمئن داشت اما موفق شد از ذوب آهن تیمی کاملا مدعی برای قهرمانی و حضور در لیگ قهرمانان آسیا بسازد.

حضور در تیم گل‌ریحان البرز یک چالش جدید در زندگی مردی بود که می‌خواست به تمام نقاط فوتبال ایران سر بزند. بعد هم با تراکتورسازی روزگاری نه‌چندان خوشایند را گذراند اما در پدیده، با تیمی کاملا جوان شاهکار کرد.

پدیده ۱۸ هفته در صدرجدول رده‌بندی فوتبال ایران جای داشت و سرانجام با وجود از دست دادن قهرمانی، سهمیه حضور در لیگ قهرمانان آسیا را به دست آورد.

فوتبالی که آقای گل‌محمدی می‌پسندد آمیخته‌ای از هنرهای فردی و تاکتیک‌های هجومی‌ است. هرچند که گاه و بی‌گاه تیم‌هایش روی کارهای دفاعی مشکل دارند.

مصطفی دنیزلی؛ تراکتورسازی

جمله‌ای از مصطفی دنیزلی هست که تمام باورهایش از مربی‌گری در فوتبال را نشان می‌دهد: "وقتی به سینما می‌روید، می‌خواهید از لحظه لحظه جریان داستان لذت ببرید. اگر نه می‌توانید در خانه بمانید و خلاصه داستان را از دیگران بشنوید. فوتبالی که تیم من بازی می‌کند یک فیلم سینمایی است که باید به بیننده احترام بگذارد. اگر دنبال نتیجه هستید، در خانه بمانید و تیم‌تان را هم عوض کنید."

مصطفی دنیزلی این جملات را سال ۹۵ و زمانی که سرمربی پرسپولیس بود، پس از پیروزی در داربی رفت مقابل استقلال به زبان آورد.

او با سابقه سرمربی‌گری در تیم‌های بزرگی مانند فنرباغچه، بشیکتاش، گالاتاسرای و تیم ملی ترکیه به ایران آمد و مربی تیم‌های پاس و پرسپولیس شد. تیم‌هایش همواره دوست داشتنی بودند و جذاب بازی می‌کردند. اما هرگز به قهرمانی نرسیدند. شاید دلیلش همین بود که می‌خواست در اوج زیبایی، ترس را کنار بگذارد و بدون محافظه‌کاری باز هم روی دروازه حریف خیمه بزند.

جای خالی این چند نفر

گرچه حضور چهره‌های جدید هر تورنمنتی را جذاب‌تر می‌کند ولی نام‌هایی هستند که فوتبال ایران طی سال‌های اخیر به آن‌ها عادت کرده بود و حالا غایبان بزرگ لیگ برتر خواهند بود.

برانکو ایوانکوویچ که چهار سال با پرسپولیس تقریبا به تمام افتخارات ممکن دست یافت به عربستان رفته است. استقلال زندگی مشترکش با وینفرد شفر را پایان داده و این سرمربی آلمانی را دیگر در ایران نخواهیم دید.

علی دایی که از زمان آغاز مربی‌گری‌اش همواره در تیم‌های تهرانی حضور داشت بیرون نشسته است. مجید جلالی دیگر سرمربی همیشه حاضر در لیگ برتر ایران هم غایب دیگر این فصل خواهد بود؛ لااقل در روزهای آغازین لیگ.