شش قدم؛ پروفسور برانکو ایوانکوویچ، آقای تاریخ ساز در ارتش سرخ

برانکو ایوانکوویچ هت‌تریک کرد تا پرسپولیس از جام تخت جمشید تا جام خلیج فارس، برای اولین بار به سه قهرمانی پیاپی در لیگ‌های ملی برسد.

رکورد علی پروین در تعداد جام‌های قهرمانی برای پرسپولیس دست نیافتنی به نظر می‌رسد اما برانکو تنها سرمربی تاریخ پرسپولیس است که در لیگ‌های سراسری ایران توانسته به سه قهرمانی پیاپی برسد.

پیشتر هموطنش استانکو پوکله پوویچ که پنج ماه پیش از دنیا رفت، همچنین علی پروین دو قهرمانی پیاپی ایران را تجربه کردند. آلن راجرز انگلیسی نیز با پرسپولیس به دو جام قهرمانی رسید.

برانکو که در سه کشور مختلف به قهرمانی لیگ رسیده، در ۴۴ سالگی و در تیم ملی کرواسی دستیار میروسلاو بلاژویچ بود. با او در جام جهانی ۱۹۹۸ شگفتی‌ساز شدند و به مدال برنز رسیدند.

سال ۲۰۰۰ در آلمان هدایت هانوفر را به عهده داشت اما سال بعد به عنوان دستیار بلاژویچ روی نیمکت تیم ملی ایران نشست.

تیمی با فوتبال هجومی و تماشاگر پسند که با وجود غلبه بر جمهوری ایرلند، در مجموع دو بازی رفت و برگشت از راهیابی به جام جهانی بازماند.

برانکو در ادامه به عنوان سرمربی با تیم ملی ایران به جام جهانی ۲۰۰۶ صعود کرد. تیمی که در دوران برانکو تا رتبه هفدهم رنکینگ فیفا بالا رفت.

پس از تساوی با آنگولا در بازی پایانی، جمله آخر عادل فردوسی‌پور در گزارش زنده‌اش ماندگار شد. او که در آن مقطع از منتقدان برانکو بود گفت: خداحافظ جام جهانی، خداحافظ برانکو.

اما ایران که با برانکو صعود ساده‌ای به جام جهانی داشت، موفق نشد با سرمربیان داخلی (دایی و قطبی) به جام جهانی ۲۰۱۰ راه پیدا کند.

ایوانکوویچ ملقب به پروفسور، در جمع مربیان خارجی شاغل در تاریخ فوتبال ایران، رکورددار تعداد جام قهرمانی است.

سه جام لیگ برتر و دو سوپر جام با پرسپولیس؛ به انضمام قهرمانی بازیهای آسیایی بوسان. او همچنین توانست پرسپولیس را یک بار به نیمه نهایی و یک بار هم به فینال لیگ قهرمانان آسیا برساند.

علاوه بر این‌ها در کارنامه او قهرمانی آسیا - اقیانوسیه، قهرمانی غرب آسیا و عنوان سوم جام ملت‌های آسیا (بدون شکست) درج شده است.

برانکو در کرواسی ۵ جام مختلف با دینامو زاگرب گرفت. از جمله قهرمانی لیگ سال ۲۰۰۸ که با اختلاف چشمگیر ۲۸ امتیازی نسبت به تیم دوم جدول رقم خورد. او در چین هم با شاندونگ با اختلاف ۱۳ امتیاز فاتح سوپرلیگ شد.

سرمربی ۶۵ ساله پرسپولیس چگونه توانست تیمش را سه دوره در جایگاه نخست ایران حفظ کند؟

او در مقاطع مختلف وقتی مهدی طارمی، رامین رضاییان و محسن مسلمان را نخواست، هواداران پرسپولیس یا به شدت مخالف بودند یا عمیقاً نگران. اما جدایی ستاره‌های پرحاشیه‌، روند نتایج خوب پرسپولیس را متوقف نکرد.

برانکو ضمن مقابله واقعی با بازیکن سالاری، در عمل نشان داد که هیچ ستاره‌ای بزرگتر از باشگاه نیست. اوج هنر برانکو، حفظ پرسپولیس با وجود دو پنجره بسته نقل و انتقالاتی بود.

حتی در دل پنجره‌های بسته، صادق محرمی، وحید امیری و فرشاد احمدزاده به کرواسی، ترکیه و لهستان رفتند. اما برانکو، ارتش سرخ را با نیمکت خالی به فینال لیگ قهرمانان آسیا رساند.

از سعید کریمی ۱۹ ساله تا یحیی گل‌محمدی ۴۸ ساله و علی دایی ۵۰ ساله، در پرسپولیس و تیم ملی شاگرد او بوده‌اند. بیانگر دورانی طولانی، پر خاطره و پر افتخار در ایران که شاید کماکان تداوم داشته باشد.

از اولین روز حضور برانکوی جوان در ایران حدود دو دهه می‌گذرد و اینک پا به دوران کهنسالی گذاشته. آیا او که گفته می‌شود پیشنهادی جدی از عربستان دارد، مطابق قرارداد خود به همکاری با پرسپولیس ادامه خواهد داد؟

سقوط غم‌انگیز سپیدرود

باشگاه ۵۱ ساله سپیدرود رشت با سال‌ها زجر در دستجات پایین فوتبال ایران، با مشقت فراوان و به گونه‌ای حماسی به لیگ برتر صعود کرده بود.

صعودی که فقط دو فصل دوام داشت. آنها فصل قبل بالاتر از سپاهان قرار گرفتند اما این بار در هفته پایانی، سپاهان برای قهرمانی می‌جنگید و سپیدرود برای بقا!

رشتی‌ها در حالی با لیگ برتر خداحافظی کردند که در بازی رو در رو با نفت مسجدسلیمان، دقیقه ۹۹ گل مساوی را خوردند! اگر آن گل را دریافت نمی‌کردند حالا با ۲۲ امتیاز در لیگ برتر می‌ماندند و نفت با ۲۱ امتیاز می‌افتاد.

در فوتبال ایران که تیم‌های بسیاری با نام‌های زمخت کارخانجات صنعتی حضور دارند، سپیدرود با نام زیبایش فقط دو فصل در برتر جاری شد.

تیمی که در لیگ برتر هیچگاه رنگ ثبات را ندید. یا درگیر مشکلات مالی و اعتصاب و اعتراض بود، یا تغییر مربیان و مالکان.

در هجدهمین دوره لیگ برتر خداداد عزیزی، علی کریمی، نادر دست نشان و مدتی هم سهیل حق‌شناس هدایت باشگاه محبوب گیلان را به عهده داشتند.

آنها در حالی از لیگ برتر رفتند که هفته آخر مقابل استقلال، کوروش ملکی پنالتی وریا غفوری را مهار کرد و مهرداد بایرامی هم دروازه حسین حسینی را گشود.

هواداران سپیدرود پارچه نوشته مشهوری را به ورزشگاه‌های سردار جنگل و عضدی می‌آوردند که روی آن نوشته بود: اگر سپیدرود بخشکد ماهی‌ها می‌میرند.

آیا از سپیدرود که در لیگ برتر از حمایت مالی بی بهره بود، در لیگ آزادگان حمایت خواهد شد تا بار دیگر به لیگ برتر برگردد. یا به سرنوشت ملوان بندرانزلی دیگر تیم بزرگ و محبوب فوتبال ایران و گیلان دچار خواهد شد؟

خداحافظ خسرو

هفته پایانی لیگ برتر در ورزشگاه کم تماشاگر آزادی، خسرو حیدری که دخترش را هم به ورزشگاه آورده بود، با چشمانی اشکبار از فوتبال خداحافظی کرد و گفت:

«تمام زندگی‌ام را مدیون استقلالم. در همه حالت جانم را برای استقلال گذاشتم. استقلال دوباره بلند می شود. استقلال غول آسیاست. اگر کسی بخواهد به استقلال ضربه بزند در برابرش می‌ایستم.»

مدافع راست کلاسیک تیم ملی بود و در دوران اوجش بارها با ارسال‌های تیز و مستقیم یا مواج خود بسیاری از مهاجمان فوتبال ایران را در رده باشگاهی و ملی به گل رساند.

هواداران استقلال، او را با لقب فابرگاس تشویق می‌کردند. دوران اوج خسرو از حیث تکنیک و سانترهای سرضرب و دقیق، یادآور جواد زرینچه بود که دهه ۹۰ میلادی در استقلال و تیم ملی می‌درخشید.

حیدری در استقلال حدود ۶۰ پاس گل برای مهاجمان نامداری نظیر فرهاد مجیدی، آرش برهانی و رضا عنایتی صادر کرد.

خسرو که با ۳۸ سال و هشت ماه سن کفش‌هایش را آویخت، از رده نوجوانان پیراهن استقلال را پوشید. دو بار با استقلال و یک بار با سپاهان قهرمان لیگ برتر شد. دو قهرمانی و دو نایب قهرمانی جام حذفی را هم در کارنامه دارد. با سابقه بازی در ابومسلم مشهد، پیکان و پاس تهران.

در جام جهانی ۲۰۱۴ مقابل نیجریه در ترکیب اصلی بود و ۸۹ دقیقه بازی کرد. مقابل آرژانتین از دقیقه ۷۶ به میدان آمد. مقابل بوسنی و هرزگوین هم از آغاز نیمه دوم. یار تعویضی‌اش در هر سه بازی مسعود شجاعی بود.