جزئیات یک گل 'از پیش تعیین شده'

فوتبال ایران و مراکش

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, پوریا ژافره
    • شغل, بی‌بی‌سی

نمی‌توانم احساسم را توصیف کنم. این جمله‌ مشترکی بود که ایرانی‌های حاضر در ورزشگاه زنیت سن‌پترزبورگ بعد از پیروزی ایران جلوی مراکش به من می‌گفتند.

خودم هم مطمئن نبودم چه اتفاقی افتاد. بله ایران، مراکش را برده بود. اما چطور همه می‌دانستند ضربه آزاد حاج صفی در دقیقه نود و پنجم گل خواهد شد. نه فقط ایرانیهای داخل استادیوم، بلکه آن‌هایی هم که بازی را از تلویزیون می‌دیدند هم احساس مشابهی داشتند.

اگر سری به شبکه‌های اجتماعی بزنید تعداد آن‌هایی که در حال گزارش و‌ پیشبینی گل در آخرین لحظات هستند بیشمار است.

حتی مراکشی‌ها هم این گل را از قبل دیده بودند. مدیر حقوقی آلمانی فیفا هم که در بازی حاضر بود به من گفت قبل از ضربه آزاد احساس کرده قرار است توپ گل شود برای همین موبایلش را بیرون آورد و فیلم گرفت.

فکرش را بکنید؛ که یک مغز محاسبه‌گر آلمانی که حرفه‌اش وکالت است و قرار است اسیر احساسات نشود. درحالی که این نه یک ضربه پنالتی بود و نه ضربه‌ای آزاد که مستقیم به سمت دروازه زده می‌شد.

این عجیب‌ترین تجربه فوتبالی زندگی من از وقتی است که امکان داشته‌ای این ورزش را جدی دنبال می کنم؛ من به دلیل سابقه و شغلم جز سال ۱۹۷۸ در اکثر مسابقه‌های ایران درجام جهانی حاضر بوده‌ام.

شاید بعضی اتفاق‌ها قابل تفسیر نباشند ولی مغز من گل پیروزی ایران مقابل مراکش را اینگونه آنالیز می‌کند:

  • با اعلام ۶ دقیقه وقت اضافی توسط داور، وقتی دفاع مراکش در دقیقه چهارم وقت تلف شده خطای غیرضروری روی سامان قدوس انجام داد مشخص بود که اگر این توپ گل شود فرصتی برای جبران نخواهد بود و این نگرانی شدیدی را در بازیکنان مراکش و هوادارانش ایجاد کرد.
  • مراکش که در شروع بازی تیم برتر میدان بود هر چه به پایان بازی نزدیک‌تر می‌شد بیش‌تر احساس می‌کرد که فرصت برد از دستش رفته و با خسته شدن فکر بازیکن‌های این تیم احتمال اشتباه بیش‌تری داشت
  • تاکتیک ایران در طول مسابقه گرفتن خطا از حریف و جلو کشیدن تیم برای استفاده از ضربه‌های ایستگاهی بود. بازیکنان ایران، کارلوس کی‌روش را باور داشتند و می‌دانستند اگر به حرف‌هایش دقیق گوش کنند موفق می‌شوند
  • بوسه سامان قدوس به توپ - که برای اولین بار در یک تورنمنت رسمی برای ایران بازی می کرد - به تماشاگران القا کرد که قرار است اتفاقی بیفتد.
  • احسان حاج‌صفی که پشت ضربه ایستاده بود دقایقی قبل با تحویل گرفتن بازوبند از مسعود شجاعی به جمع کاپیتان‌های ایران در جام جهانی اضافه شده بود و انگیزه بالایی داشت تا در نتیجه مسابقه موثر باشد. گل به خودی به نام عزیز بوهدوز ثبت شد ولی پاس گل به نام حاج‌صفی.
  • ۴ سال پیش ایران در بلوهوریزنته در جام جهانی برزیل در شرایطی مشابه مقهور مسی و تیم ملی آرژانتین شده بود. مسعود شجاعی، احسان حاج صفی، علیرضاجهانبخش، پژمان منتظری و کریم انصاری‌فرد نفراتی بودند که تجربه شکست لحظه آخر را با خود به سن پترزبورگ آورده بودند.آنها هم می‌دانستند پیروزی در آخرین لحظه میسر است و هم یاد گرفته بودند چطوری آن را به پایان ببرند.

شاید بشود چنین پدیده غیر عادی در یک مسابقه فوتبال را تا حدودی توجیه و تحلیل کرد، اما شاید هم هیچ‌کدام از موارد بالا نبود و فقط بتوان گفت چیزی که ایران را در آخرین لحظات پیروز "معجزه‌ای اعجاب انگیز" بود.