فدرر؛ نابغه‌ای که 'حیف است' پیر شود

آگوست رنوار تا ۷۸ سالگی نقاشی می‌کشید، در حالی که در ۹ سال آخر عمرش رماتیسم داشت، راجر واترز ۷۳ ساله، هنوز از بهترین‌هاست و لئو تولستوی، آنا کارنینا را در ۴۹ سالگی نوشت. پس چرا باید به پایان یکی از اسطوره‌های تنیس جهان فکر کرد؟

راجر فدرر را نباید فقط یک بازیکن عالی دانست. اغراق نیست اگر گفته شود که او را هم باید در زمره این نوابغ قرار داد و رمز محبوبیت حیرت‌انگیر او را هم باید در همین قضیه جستجو کرد. کدام ورزشکار را می‌شناسید که ۶ ماه بازی نکند و محبوب‌تر شود؟

او یک عمل جراحی داشت و نیمی از فصل گذشته را از دست داد، اما وقتی برای اولین تمرین در هاپمن کاپ، وارد زمین شد و سرش را بالا گرفت، ورزشگاهی را دید که در آن جای سوزن انداختن نبود. ۶۰۰۰ نفر روی صندلی‌ها نشسته بودند؛ فقط برای دیدن تمرین فدرر.

او در پرث استرالیا هم همان فدرر قبل بود: دید بی‌نظیر، حرکات پای بدون نقص و ضربات دستی که آن‌قدر نرم و فنی به توپ زده می‌شود که فکر می‌کنید او با تمام وجود در زمین بازی نمی‌کند. در ۳۵ سالگی هم اوضاع خیلی برای او فرق نکرده. افرادی مانند فدرر در چارچوب قوانین عادی قرار نمی‌گیرند. آن‌ها شیوه خودشان را دارند و قوانین خودشان را می‌سازند.

مثلا در فوتبال برای جا گذاشتن بازیکن روبه‌رو راه‌های مختلفی وجود دارد و بازیکنان متفاوت با استفاده از سرعت، قدرت بدنی بالاتر، فریب دادن حریف و... مدافع مستقیم را دریبل می‌کنند، اما چند بازیکن را می‌شناسید که مانند زیدان یا ماردونا بدون تلاش زیاد و تنها با یک حرکت نرم بدن، حریف را به راحتی آب خوردن جا بگذارند.

احتمالا با در نظر گرفتن همین قاعده است که بسیاری عقیده دارند فدرر هنوز می‌تواند یک گرند‌اسلم دیگر را به خانه ببرد. پل آناکون که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ مربی این تنیس‌باز سوئیسی بود، می‌گوید: "پارسال او سال خیلی سختی داشت اما به نیمه‌نهایی ویمبلدون رسید. هیچ دلیلی وجود ندارد که نتواند بازهم در آن سطح بازی کند."

فدرر در فوریه ۲۰۱۶ اولین جراحی مهم زندگی‌اش (پارگی مینیسک زانوی چپ) را تجربه کرد و بعد هم اوپن فرانسه را به دلیل مصدومیت کمر از دست داد. او در کل سال فقط ۲۸ مسابقه داد و برای اولین بار از سال ۲۰۰۰ در هیچ تورنمنتی قهرمان نشد؛ اما این تمام داستان نیست.

بسیاری می‌دانند که او پس از چهارمین قهرمانی‌اش در اوپن استرالیای ۲۰۱۰ در ۲۵ گرند‌اسلم از ۲۷ گرند‌اسلم شرکت کرد و فقط یکبار (ویمبلدون ۲۰۱۲) قهرمان شد. اما نکته‌ای که خیلی‌ها نمی‌دانند این است که او در این مدت ۴ بار به فینال و ۱۰ بار به نیمه‌نهایی گرند‌اسلم‌ها رسید. فدرر در سال ۲۰۱۶ و در ۳۴ سالگی در دو گرند‌اسلم (ویمبلدون و اوپن استرالیا) بازی کرد و در هر دو به نیمه‌نهایی رسید.

در حال حاضر نکته حیاتی برای فدرر، اولویت‌بندی مسابقات و تنظیم حضورش برای تقسیم مناسب قدرت بدنی است. به گفته مدیر برنامه‌های فدرر، پس از این که دکترها گفتند نمی‌تواند در المپیک ریو و اوپن آمریکا بازی کند، او تصمیم گرفت، مدت زمان استراحتش را دو برابر کند. فدرر بعدها گفت: "ترجیح می‌دهم شش ماه دور باشم و به جای آن بتوانم دو سه سال دیگر بازی کنم."

آناکون، که سابقه مربی‌گری پیت سمپراس، دارنده ۱۴ گرند‌اسلم را نیز در کارنامه‌اش دارد، معتقد است فدرر به خوبی می‌تواند بازگشتش را مدیریت کند. او به بی‌بی‌سی گفت: "فدرر برای قبراق و آماده شدن به بدنش فرصت کافی داد. شش ماه چندان طولانی و کشنده نیست. من می‌دانم راجر چقدر حرفه‌ای است و برای آماده شدن چقدر وسواس دارد."

کن رزوال استرالیایی بعد از ۳۳ سالگی ۴ گرند‌اسلم برد و که آخرین آن‌ها قهرمانی اوپن استرالیای ۱۹۷۲ در ۳۷ سالگی بود. نمونه جدید‌تر، آندره آغاسی بود که اوپن استرالیای ۲۰۰۳ را در ۳۲ سالگی فتح کرد. آن‌ها ثابت کردند که با سن بالا هم می‌توان قهرمان شد، نبوغ فدرر را که اضافه کنید، قهرمان شدن ساده‌تر هم به نظر می‌رسد.

به این ترتیب شاید بتوان تنها مانع بر سر راه فدرر را بی‌انگیزه شدن خود او دانست. قهرمانی در ۱۷ گرند‌اسلم و بردن تقریبا تمامی عناوین مهم و سفرهای پیاپی که هر کسی را خسته و فرسوده می‌کند؛ عامل مهمی به نظر می‌رسد، البته اگر فدرر را نشناسید.

او در تمام دنیا بسیار محبوب است و دوستان زیادی دارد. حتی اغراق نیست اگر گفته شود که دختران دو قلوی او هم دوستان زیادی در سراسر دنیا دارند. شما از سفر خسته ‌می‌شوید اما نه زمانی که به هر شهر رفتید، شمار قابل توجهی از ساکنان آن را در کنارتان ببینید.

صحبت در مورد انگیزه فدرر برای تنیس هم شوخی به نظر می‌رسد. فدرر که به گفته خودش تنیس را قبل از راه رفتن یاد گرفته، بارها گفته به بازنشستگی فکر نمی‌کند. او حتی یک بار گفت: "حیف است که دارم پیر می‌شوم چون هنوز از تنیس بسیار لذت می‌برم."

اوپن استرالیا از دوشنبه شروع می‌شود. فدرری که ۳۰۲ هفته نفر اول رده‌بندی جهانی بود حالا در رتبه هفدهم قرار دارد؛ پایین‌ترین رتبه از ماه مه ۲۰۰۱. با توجه به این رتبه فدرر تا رسیدن به فینال راه سختی خواهد داشت، اما می‌توان او را از فهرست نامزدهای قهرمانی کنار گذاشت؟

پاسخ را شاید بتوان پیش پل آناکون ۵۳ ساله جستجو کرد: "سال ۲۰۰۲ که سمپراس قهرمان اوپن آمریکا شد من همراهش بودم. او برای ۲۶ ماه قهرمان هیچ تورنمنتی نشده بود. شما نمی‌توانید حدس بزنید که بازیکنان بزرگ قادر به انجام چه کارهایی هستند. آن‌ها در چارچوب قوانین نمی‌گنجند."