مريم ابريشم کار

موزه دبی؛ برای تماشای دبی قديم

123456789101112

وقتی وارد موزه می شوی خود را روی لنجی کنار کارگران بار به دوش می بينی که از لنج به ساحل پياده می شوند. همراه پيکره های کارگران به ساحل می آيی. صدای مردانی را می شنوی که در چايخانه نشسته اند و قليان می کشند.

چند قدمی آن طرف تر به بازار می رسی. بازار قديمی و سنتی کنار دريا که برای فروش اجناس آمده از سرزمينهای آن سوی دريا برپاست. از راسته بازار که می گذری صدای همهمه هايی را می شنوی که به واقعيت بازار می ماند. مسگر بر ديگ مسی می کوبد، نجار چوب می تراشد و کودکان می دوند و می خندند. در دکان عطاری هم انواع ادويه جات و گياهان دارويی موجود است. فضای بازار در موزه به گونه ای طراحی شده است که بازار واقعی آن روزگار را برای بيننده تداعی می کند.

در انتهای بازار مکتبخانه ای است که مجسمه های بچه ها کنار استاد نشسته اند و قرآن خواندن را فرا می گيرند. برای هر کدام از اين دکانها و غرفه ها توضيحات مفصلی به زبانهای عربی و انگليسی آمده است.

در يکی از غرفه های موزه علاوه بر نمايش دکور اتاق خانه ای قديمی در دبی، مدلهايی از يک زن و مرد عرب را می توان يافت که لباسها و زيورآلات رسمی برای يک مراسم سنتی را به تن دارند.

به کوچه ای می رسيم. در کوچه باريک که کوچه های قديمی شهر را تداعی می کند، پسر بچه ای سبدهايی از انواع خرما و رطب را روی زمين برای فروش پهن کرده است. گذر زن عابر که سبدی از خرما بر سر دارد و چند قدم جلوتر عبور مردی با شترش، فضای کوچه را قديمی تر و بومی تر کرده است. هر چند که اجسام از خود حرکتی نشان نمی دهند، اما فضای طراحی شده بيننده را به سالها قبل و زندگی ساده ساکنين می برد.

بخش ديگر موزه دبی، به نخلستان و صحرا و تمام ظواهر فرهنگی و بومی آن مربوط است. نهری ميان نخلها در گذر است و مرد عرب رطب ها را در حصيرها جمع می کند. در اين مسير تماشاگران می توانند فيلمهای کوتاه مستندی را در مورد شتر سواری در صحرا، رام کردن پرندگانی چون قرقی و شاهين که از تفريحات مورد علاقه مردمان اين منطقه است، ببينند.

يکی از جالب ترين قسمتهای اين موزه، شبهای بيابان نام دارد؛ فضای تاريک و آرايش سقف آن به ستاره های کوچکی که سوسو می زنند، نور آتشی ميان چند مرد باديه نشين، خيمه و صدای سازهای عربی که گويی آن مجسمه ها می نوازند. در اين قسمت بازديد کنندگان می توانند در مورد زيست گاهها، حيات وحش و گونه های گياهی در دبی اطلاعاتی را کسب کنند.

دريا و زندگی روزمره

نوبتی هم باشد به دريا و اثر آن بر زندگی مردم می رسيم. صنعت بلم و لنج سازی از قديمی ترين صنايع در دبی است. مردمان در ايام قديم با ساده ترين ابزارها چوبها را برای ساخت لنجهای صيد ماهی و مرواريد آماده می کردند.

پيش که می روی به دريا وارد می شوی. درست است، طراحان اين موزه تلاش کرده اند فضايی آبی رنگ چون اعماق دريا برای بيننده درست کنند. گويی روی شن های عمق دريا قدم می زنی. صخره ها را می بينی، لا به لای آنها هم انواع صدف و مرجانهای دريايی. نورپردازی ويژه اين قسمت به گونه ای است که انعکاس نور خورشيد را بر امواج درست می کند.

اين فضا با افکتهای صوتی امواج دريا همراه است. مجسمه مرد غواصی را می بينی که به عمق دريا آمده و با ابزارهای ساده ای صدف را به قصد مرواريد صيد می کند. همچنين گونه های ماهی های مختلف خليج فارس در اين بخش به نمايش در آمده است. همزمان که می گذری می توانی فيلمی مستند از نحوه صيد مرواريد و نحوه ارزشگذاری آن با ترازوهای ويژه را نيز ببينی.

بيرون از دريا، مردمانی تورهای ماهيگيری را آماده می کنند و فروشنده های ماهی، ماهی ها را برای عرضه. چند قدم جلوتر فضای زندگی مردم امارت دبی در سالها قبل به پايان می رسد و آثار تاريخی که حاصل حفاريهای زمين است به نمايش درآمده اند.