مريم ابريشم کار

بادگير، بستکيه

درست فکر کرديد، بادگيرهای بستکيه به دست ايرانيانی ساخته شده که بيش از صد سال پيش از شهر بستک در استان هرمزگان به دبی مهاجرت کردند و با استقبال گرم همسايه خود مواجه شدند. بستکی ها برای اين استقبال گرم هديه ای گرانبها داشتند که معماری ايرانی است.

غروب بستکيه

بادگیرها بادگيرها به دست ايرانيانی ساخته شده که بيش از صد سال پيش از شهر بستک در استان هرمزگان به دبی مهاجرت کردند

محله بستکيه که در طول سالها به يکی از نمادهای امارت دبی تبديل شده، از قديمی ترين محله های آن هم هست. بادگيرهای بلند پنجاه خانه محله بستکيه در کنار خور، امروز يکی از نمادهای گردشگری دبی و معماری ويژه آن، الگويی برای ساير پروژه های بزرگ دبی چون «مدينه جميرا» است. مدينه جميرا مجموعه ای از هتل، بازار سنتی و سالنهای کنسرت و تئاتر است که در کنار هتل مشهور برج العرب ساخته شده. وقتی اين پروژه را می ساختند معماری سنتی جنوب ايران که اولين بار در منطقه بستکيه نمود پيدا کرد، با معماری عربی و مدرن ترکيب شد و اين مجموعه را منحصر به فرد کرد.

کوچه های باريک ميان ديوار بلند خانه ها در اين محله، اجازه ورود آفتاب سوزان را نمی دهد اما نسيم خنک ساحل ميان کوچه ها می پيچد و گذرعابران را از ميان کوچه های سراسر سايه، آسان می کند. ميان هر چند تا خانه ميدانی مربع شکل هست که حتماً فرصت جمع شدن را برای اهالی منطقه فراهم می کرده. بازرگانان و لنج داران آنجا می آمدند و سوغات خود را از ساير شهرهای عربی و هندوستان و ايران می فروختند.

ايده سايه سازی در داخل ساختمان هم در اينجا رعايت شده. ديوارهای بلند حياط برای چند ساعت هم که شده سايه ای برای اهالی منزل فراهم می کرد. اکثر خانه ها در دو طبقه با چند ستون در وسط حياط بنا شده اند. اتاقهای بزرگ که اغلب برای مهمانان استفاده می شده، بادگير دارند. بادگيرها وظيفه تهويه هوا و خنک کردن آن را داشتند. هوا در برج می پيچد و با چند اشعه خورشيد که اتاق را روشن می کند در می آميزد و به درون می آيد.

کوچه ها کوچه های باريک ميان ديوار بلند خانه ها، اجازه ورود آفتاب سوزان را نمی دهد اما نسيم خنک ساحل ميان کوچه ها می پيچد

ابوعلی يکی از اهالی قديمی بستکيه است که هرشب همراه ديگر بستکی ها و بوميها، کنار خور جمع می شوند و چند ساعتی را باهم در کلبه سنتی بزرگی می گذرانند. دورتا دور اين کلبه عکسهای قديمی ساکنان بستکيه و اولين عکسهای هوايی دبی قديم را به ديوار آويخته اند. ابوعلی خانه خود و اقوامش را روی نقشه محله شصت هزار متری بستکيه نشان می دهد. او در اين کوچه‌ها همراه با کودکان بومی شهر بازی می کرده و به قول خودش همچون برادر دوش به دوش هم بزرگ شده اند. می گويد: سالهای ۱۸۹۰ بوده که خانواده های بستکی که اغلب بازرگان بودند، به دبی مهاجرت کردند. بازرگانان بستکی برای تجارت طلا، مواد غدايی، خشکبار و ماشين به کويت، هند، پاکستان، يمن و بريتانيا هم مهاجرت کرده اند.

کوچه ها

ابوعلی خاطره ای از دوران کودکی اش می گويد يعنی چيزی حدود چهل پنجاه سال پيش، زمانی که ميدان بزرگی در حوالی محله ساخته شد. اين ميدان چنان بزرگ به نظر مردم می رسيد که آنها فکر می کردند فرودگاه است.

اهالی قدیمی اهالی قديمی بستکيه هرشب همراه ديگر دوستان خود در کنار خور جمع می شوند و چند ساعتی را باهم در کلبه سنتی بزرگی می گذرانند

بيست سال می شود که ساکنان بستکيه به خاطر بزرگ شدن فاميل و قوم و خويش، خانه های قديمی را ترک کردند و چند سالی هست که حکومت دبی، اين محله را به عنوان ميراث فرهنگی معرفی کرده است.

اين منطقه تاريخی در اين سالها به يکی از مراکز فرهنگی و هنری دبی تبديل شده و مجموعه ای از موزه ها و گالری ها را در خود جا داده است. خانه ها به گالری يا آموزشگاه هنرهای تجسمی و کوچه ها به محل رفت و آمد گردشگران تبديل شده است.

1234567