همايون خيری روزنامه نگار علمی

	دندانپزشکان از پذيرش بيماران مبتلا به ايدز پرهيز می کنند؟

نشريه‌ کنترل بيماری‌های عفونی و همه‌گيری‌های بيمارستانی، که در شماره‌ ژانويه ۲۰۰۷ خود نتايج اولين آمارگيری اطلاعات دندانپزشکان ايران درباره‌ ايدز را منتشر کرده، نشان می‌دهد عليرغم دستورالعمل‌های مرتبط با نحوه‌ جلوگيری از انتقال ويروس ايدز همچنان بسياری از دندانپزشکان از مداوای بيماران مبتلا به ايدز خودداری می‌کنند.

بنابر گزارش جديد که حاصل مطالعه مشترک پژوهشگران ايرانی و دو مؤسسه‌ بهداشتی بريتانيايی است اطلاعات دندانپزشکانی که از ۱۸ دانشگاه علوم پزشکی مختلف در ايران فارغ‌ التحصيل شده‌ و اکنون در استان فارس مشغول به کار هستند به عنوان جامعه‌ آماری اين تحقيق مورد استناد قرار گرفته ‌اند.

نتايج اين تحقيق به طور خيره کننده‌ای نشاندهنده‌ فقدان اطلاعات پايه‌ای درباره‌ بيماری ايدز در ميان فارغ ‌التحصيلان دانشکده‌های دندانپزشکی‌ ايران است.

مفروضات غلط

به عنوان مثال، ۷۹ درصد از دندانپزشکان از بوسيدن به عنوان يکی از راه‌های انتقال ويروس ايدز نام برده‌اند در حالی که ۶۰ درصد از آن‌ها انتقال ويروس از مادر به جنين را رد کرده‌اند.

ويروس ايدز با بوسه منتقل نمی شود اما احتمال انتقال آن از مادر به جنين وجود دارد.

علاوه بر اين ۸۰ درصد از دندانپزشکانی که در اين طرح مورد پرسش قرار گرفته ‌اند - باز هم به اشتباه - انتقال ويروس ايدز از طريق نوشيدن از ليوانی که مورد استفاده‌ بيمار بوده را تائيد کرده‌اند.

۷۹ درصد از دندانپزشکان از بوسيدن به عنوان يکی از راه‌های انتقال ويروس ايدز نام برده‌اند در حالی که ۶۰ درصد از آن‌ها انتقال ويروس از مادر به جنين را رد کرده‌اند

پژوهشگران در بخش ديگری از تحقيق نشان داده‌اند که تنها ۱۰ درصد از دندانپزشکان مورد مطالعه اظهار داشته اند که انجام معالجات ساده‌ دندانپزشکی موجب انتقال ويروس ايدز نمی‌شود و در عوض ۹۰ درصد ديگر حتی از معالجات ساده‌ نيز به عنوان عامل انتقال ويروس نام برده‌اند.

اولين آمارگيری اطلاعات ايدز در ميان دندانپزشکان ايرانی نشان می‌دهد بيش از ۹۰ درصد از دندانپزشکان مورد پرسش در اين طرح اظهار کرده‌اند که ايرانی‌ها در مقابل ويروس ايدز مقاوم‌تر از ساير ملل جهان هستند و بيش از ۷۳ درصد آن‌ها اعلام کرده‌اند که افراد در سنين خاصی به ايدز مبتلا می‌شوند.

بخشی از پرسشنامه‌ مربوط به اطلاعات ايدز به چگونگی ضدعفونی کردن وسايل دندانپزشکی اختصاص داشته است و نتايج نشان می‌دهند که همواره بيش از نيمی از پرسش شوندگان در مورد روش‌های ضدعفونی اطلاعات کافی نداشته يا درباره‌ چگونگی انجام ضدعفونی ترديد داشته‌اند.

دندانپزشکانی که مورد مطالعه قرار گرفته‌اند به طور ميانگين ۳۶ سال سن داشته‌اند و در زمان آمارگيری دستکم در حدود ۹ سال به عنوان دندانپزشک حرفه‌ ای در مراکز دولتی و خصوصی مشغول به کار بوده‌اند. با اين همه تنها ۸ درصد آن‌ها از اطلاعات کافی درباره‌ ايدز برخوردار بوده‌اند.

عدم رعايت کامل بهداشت

نتايج اين تحقيق می‌تواند زنگ خطر برای مراکز پزشکی ايران نيز به صدا درآورد زيرا بر اساس آمار نشان داده شده که با وجود اين که بيش از ۹۰ درصد از دندانپزشکان در هنگام معالجه‌ بيماران از ماسک استفاده می‌کنند اما تنها ۳۰ درصد آن‌ها بعد از معالجه‌ هر بيمار ماسک خود را تعويض می‌کنند.

در مورد شستشوی دست نيز آمار مشابهی ثبت شده به طوری که کمتر از ۴۰ درصد از دندانپزشکان پس از استفاده از دستکش طبی دست‌های خود را ضد عفونی می‌کنند و مابقی تنها تعويض دستکش را کافی می‌دانند.

در مجموع بيش از ۶۰ درصد از دندانپزشکان مورد مطالعه نسبت به درمان بيماران مبتلا به ايدز نظر منفی داشته‌ و درمان آن‌ها را جزوی از مسئوليت مراکز تخصصی ديگر دانسته‌اند.

پژوهشگرانی که نتايج اين تحقيق جديد را منتشر کرده‌اند می‌گويند بر خلاف دندانپزشکان جوان در بريتانيا و آمريکای شمالی که به دليل دانش بيشتر درباره‌ بيماری ايدز با اطمينان به درمان بيماران مبتلا می‌پردازند، دندانپزشکان جوان ‌تر در ايران به دليل اطلاعات کم از درمان بيماران مبتلا به ايدز پرهيز می‌کنند.

پژوهشگران نتيجه گيری کرده‌اند که نقص عمده‌ برنامه‌های آموزشی درباره‌ ايدز در ۱۸ دانشکده‌ دندانپزشکی ايران علاوه بر ايجاد مشکلات دندانی بيشتری برای بيماران، به پنهانکاری مبتلايان به ايدز و در نتيجه گسترش بيشتر بيماری در ميان افراد جامعه منجر خواهد شد.