سارا ناصر زاده پژوهشگر، روان درمانگر جنسی و مشاور زوجها

بيماری های مقاربتی در طول تاريخ وجود داشته و درهر دوره بر اثر رفتارهای اجتماعی خاص، انواعی از اين بيماری ها در مناطق متفاوتی از جهان شيوع بيشتری پيدا می کرده است. اما به دليل نگرش منفی که در رابطه با طرق انتقال آن وجود داشته هرگز در سطح جامعه و بصورت باز مطرح نشده بودند. در سالهای اوليه دهه هشتاد ميلادی با به ثبت رسيدن اولين بيماران مبتلا به ايدزدر آمريکا واين حقيقت که درمانی برای اين بيماری وجود نداشت مسئولين به فکر افتادند که جوامع بايد از وجود اين بيماری و طرق انتقال آن با خبر باشند تا بتوانند از خود محافظت نمايند. بنابراين برنامه های متعددی از طريق رسانه ها به آموزش درباره استفاده از کاندوم و داشتن رابطه جنسی پرخطر پرداختند.

در سال ۱۹۸۷ با کشف اولين داروی موثر بر ويروس نقص ايمنی اکتسابی (HIV ( افراد به پرخطر بودن بيماری ايدز کم توجه شده وهمزمان تاکيد رسانه ها نيز از برنامه های آموزشی در اين زمينه برداشته شد. امروزه در اکثر برنامه های تلويزيونی و تبليغی شاهد روابط جنسی پرخطر هستيم. در اين برنامه ها افراد به داشتن ارتباط های جنسی کوتاه مدت، باافراد ناشناخته و بدون استفاده از وسايل محافظت کننده چون کاندوم تشويق می شوند ودر انتها نيز شاهد شادی و هيجان بازيگران برنامه تلويزيوی هستيم که با وجود اقدام به برقراری روابط جنسی پرخطر، دچار مسئله حادی نشده اند و به زندگی خود ادامه خواهند داد. اين الگوها به همراهی عدم آموزش صحيح جنسی و عواملی از اين دست سبب شده که در پنج سال اخير شاهد رشد صعودی بيماری های باشيم. برخی از اين بيماری ها به سادگی قابل پيشگيری و پس از تشخيص در مدت کوتاهی قابل علاج می با شند. اما همين بيماری ها چنانچه درمان نشوند عواقب تلخی چون نازايی، از کار افتادن اعضای بدن و حتی مرگ را بدنبال خواهند داشت.

هرارتباط جنسی بدون استفاده از کاندوم آلت تناسلی ويا کاندوم دهانی (ورقه ای مثل کاندوم باز شده که در هنگام رابطه جنسی دهانی بر روی تاحيه تناسلی خانم ها کشيده می شود) پر خطر است. حتی اگر فقط برای يک بار باشد.

استفاده از الکل و مواد مخدربخصوص کوکائين و قرص های اکستسی يا اکس بدليل مختل نمودن قدرت تصميم گيری در مغز باعث می شود که فرد دست به رفتار های پر خطر بزند. پژوهش ها حاکی از آن است که اکثر افراد در حالت مستی و يا از خود بی خودی پس از مصرف الکل و يا مواد مخدر دچار بارداری ناخواسته و يا ابتلا به بيماری های مقاربتی شده اند.

بعضی از متخصصان معتقدند که هميشه بايد از کاندوم استفاده کرد حتی اگر با يک نفر ارتباط داريد. اين مسئله شايد کمی ترسناک باشد بخصوص برای زوج هايی که برای مدتی طولانی با هم زندگی کرده اند. اما متاسفانه همه افراد پايبند به اصول اخلاقی نيستند و ممکن است روابط جنسی خارج ازاين چهارچوب را هم داشته باشند که در اين صورت بدليل اينکه نمی توانند به همسر و يا شريک جنسی شان بگويند که رابطه ديگری داشته اند، حتی اگر متوجه بشوند که به بيماری دچار هستند نمی توانند اين قضيه را با او مطرح کنند و اين مسئله باعث می شود که بيماری را به شريک جنسی شان انتقال بدهند، بعد خودشان به دنبال درمان بيماريشان بروند و معالجه شوند اما چون شريک جنسی شان هنوز مبتلا است دوباره بيماری را به آنها می دهد و اين چرخه معيوب تا زمانی تکرار می شود که زوج، هر دو درمان را دريافت کنند.

در مورد بيماريهايی چون ايدز و هپاتيت طور خاص استفاده از سرنگ مشترک برای تزريق هم موجب انتقال خون فرد آلوده به فرد سالم می شود. معتادين تزريقی بايد بيش از ديگران مراقب اين مسئله باشند. همچنين در صورتيکه به دندانپزشک مراجعه کرديد يا برای آزمايش خون يا تزريق به دکتر مراجعه نموديد حتما دقت کنيد که سرنگ جديد برای شما باز کنند. دريافت خون به دلايل پزشکی هم می تواند موجب انتقال بيماری باشد اما با کنترلی که امروزه بر روی خون های اهدا شده انجام می شود اين راه انتقال بسيار کم است.

علائم زنگ خطر:

هرگونه ترشح غير طبيعی (بو، غلظت و رنگ) از واژن و يا آلت تناسلی

هرگونه خونريزی از آلت تناسلی آقايان و خونريزی بی موقع برای خانم ها که در موقع عادت ماهانه نباشد.

درد زير دل برای آقايان و برای خانم ها در صورتيکه مربوط به عادت ماهانه نباشد

درد و يا خونريزی در هنگام برقراری ارتباط جنسی (در برخی موارد علل ديگری دارد اما حتما بايد با پزشکتان مشورت کنيد)

تغيير شکل و يا پوست آلت تناسلی بخصوص در مردان

خارش و سوزش در ناحيه تناسلی (حتی پوست رو و يا اطراف آن)

سوزش، درد و يا دفع خون در حين ادرار

هرگونه برآمدگی غده مانند که در ناحيه تناسلی زير دست لمس شود. در آقايان بخصوص بيضه ها (بهترين وقت برای معاينه بيضه ها در حمام است زمانی که به شستشوی خود مشغول هستيد و کيسه حاوی بيضه ها بدليل گرمای حمام در حالت استراحت قرار دارد)

توصيه هايی برای اطمينان از سلامتی جنسی:

انجام چکاپ پزشکی حداقل سالی يک بار به اضافه انجام تست اسمير برای خانم هايی که رابطه جنسی دارند.

از برقرار کردن رابطه جنسی با افراد مشکوک (فردی که به اعتيادش شک داريد، تاتو دارد، زيورآلاتی چون بينی واره و غيره دارد) و يا کسانی که نمی شناسيد خودداری کنيد.

با افراد متعدد رابطه جنسی برقرار نکنيد

چنانچه حتی يکی ازعلائمی که در بالا ذکر شد را داشتيد فورا به پزشک مراجعه کنيد.

چنانچه رابطه پر خطر جنسی داشتيد يا کاندوم پاره شد، منتظر علائم نشويد فورا به پزشک مراجعه کنيد.

برای دوستان خارج از کشور، اين بار که به دکتر مراجعه کرديد از او بخواهيد جزوه های آموزشی به شما بدهد. اگر با زبان فارسی راحت تر هستيد حتما اين را عنوان کنيد، حتی اگر دکترتان اين مطالب را نداشته باشد می تواند راهنماييتان کند که از کجا آن ها را بدست بياوريد (اين جزو وظايف پزشکان و نرس ها است).

اگر جواب آزمايشتان مثبت بود، خونسرد باشيد. داروها را تا دز آخر و به موقع مصرف کنيد. تا زمانی که کاملا درمان نشده ايد با هيچ کس ارتباط برقرار نکنيد. حتما موضوع را با شريک يا شريک های جنسی تان مطرح کنيد چون حتی اگر واکنش ناخوشايندی ببينيد حداقل وظيفه انسانی تان را انجام داده ايد. بعضی پزشکان می توانند به شريک جنسی شما دارو بدهند بدون اينکه او بداند که شما مشکلی داشته ايد. برای اين مسئله با پزشکتان مشورت کنيد.

برای درمان هر يک از بيماری های ذکر شده نوع آنتی بيوتيک خاصی وجود دارد بنابراين حتما بايد دکتر آن ها را تجويز نمايد نه دوستان و نه جعبه دارويی که در منزل داريم.

فراموش نکنيد که افرادی که در حرفه های پزشکی و يا خدمان درمانی تحصيل ميکنند در مورد اخلاق حرفه ای آموزش داده می شوند و اکثرا کار خود را درست انجام ميدهند. اما چنانچه با مطرح کردن مشکل خود با برخورد متعصبانه و غيرحرفه ای پزشک، ماما، مسئول داروخانه و يا ساير افرادی که در زمينه خدمات پزشکی و درمانی روبرو شديد، هميشه به ياد داشته باشيد که شما کار درست را کرده ايد که برای گرفتن کمک به آن ها مراجعه کرده ايد و اين جزوی از وظيفه آن ها است که بدور از تعصبات شخصی به شما کمک کنند. هرگز بخاطر ترس از برخورد نادرست يک فرد درخواست کمک برای سلامتی تان را به تعويق نياندازيد. بر طبق قانون جديد در ايران درمانگران اجازه ندارند از شما در مورد وضعيت تاهل شما سئوال کنند.