شيمی درمانی در حال حاضر خط اول معالجه سرطان خون است

گروهی از پژوهشگران ايرانی به سرپرستی دکتر اردشير قوام زاده می گويد که "آرسنيک تری اکسيد" (Arsenic trioxide) را می توان به عنوان خط اول معالجه "سرطان حاد خون" يا "ای پی ال" (acute promyelocytic leukemia) به کار گرفت.

آنها دريافتند که پس از دو دوره درمان، علائم بيماری در بيش از 90 درصد از 63 بيمار مورد مطالعه، کاملا ناپديد شد.

با اين حال کارشناسان بريتانيايی می گويند که شيوه های سنتی و استاندارد شيمی درمانی، احتمالا هنوز در کشورهای غربی کاربرد وسيعتری خواهد داشت.

"آرسنيک تری اکسيد" هم اکنون در بسياری کشورها به عنوان خط دوم معالجه سرطان خون به کار می رود.

سالانه 20 هزار نفر در سراسر جهان به بيماری سرطان خون مبتلا می شوند.

اما معالجات اوليه در اکثر بيماران شامل شيمی درمانی و همزمان تجويز "آترا" (ماده ای که با ويتامين A ساخته می شود) است. اين شيوه معالجه در 60 تا 80 درصد موارد، بيماران را پنج سال زنده نگاه می دارد.

اما دانشمندان در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران در مطالعه خود دريافتند که 5/88 درصد بيماران هنوز پس از 34 ماه زنده بودند.

مرگ سلول ها

براساس اين مطالعه که در سازمان اروپايی تحقيقات و معالجه سرطان در ژنو عرضه شد، اين شيوه همچنين می تواند برای معالجه ساير سرطان ها مانند سرطان "مايلومای چندگانه" (نوعی سرطان مغز استخوان) موثر باشد.

"آرسنيک تری اکسيد" از طريق ايجاد تغييراتی در سلول های سرطانی که باعث مرگ آنها می شود عمل می کند.

پژوهشگران گفتند که همچنين به نظر می رسد اين ماده ژنی را که مسئول توليد يک پروتئين معيوب است تصحيح می کند. توليد اين پروتئين منجر به سرطان خون می شود.

اين نخستين باری نيست که دانشمندان متوجه می شوند آرسنيک تری اکسيد در درمان سرطان خون موثر است.

مطالعه ای در چين که پيشتر در سال جاری انجام شد نشان داد که آرسنيک زمانی که در ترکيب با آترا تجويز شود معالجه ای موثر است.

دکتر اردشير قوام زاده، رئيس بخش هماتولوژی و انكولوژی بيمارستان شريعتی گفت: "اين بدان معنی است که اکنون شيوه معالجه تازه ای در اختيار داريم که به شيوه های سنتی شيمی درمانی اتکا نمی کند و می توان آن را به عنوان نخستين خط درمان "ای پی ال" به بيمار ارائه کرد."

او همچنين افزود: "به علاوه اگر اين دارو و ساير داروهای موثر مانند آترا را در دسترس داشته باشيم، اکثر بيماران از پيوند مغز استخوان بی نياز خواهند شد."

نگرانی

اما دکتر ديويد گريمويد، از دانشکده پزشکی "گايز، کينگز و سن توماس" در بريتانيا گفت که بعيد است آرسنيک تری اکسيد در بريتانيا به عنوان خط اول معالجه باب شود.

وی گفت پزشکان نسبت به بروز عوارض قلبی و کبدی ناشی از تجويز آرسنيک تری اکسيد هنوز نگرانی هايی دارند.

وی گفت: "شيمی درمانی هنوز يک شيوه بسيار موثر است."

"در کشورهای غربی، که منابع و امکانات لازم برای انجام دوره های طولانی و فشرده شيمی درمانی وجود دارد، تا جايی که من می بينم آرسنيک به عنوان خط اول درمان کاربردی نخواهد داشت."

با اين حال او اذعان کرد که اين شيوه ممکن است برای درمان افراد سالخورده که اغلب در جريان فرآيند معالجه دچار مرگ زودهنگام می شوند موثر باشد.

وی افزود: "نکته جالب در مورد اين مطالعه اين است که مستقيما به علل ريشه ای سرطان خون حمله می کند که برای کشورهای درحال توسعه که منابع کمتری در اختيار دارند کاملا مناسب است."

کن کمپبل، مسئول اطلاعات بالينی در "صندوق تحقيقات سرطان خون" در بريتانيا نيز آن را مطالعه ای جالب خواند و گفت: "آرسنيک تری اکسيد به خصوص ممکن است برای بيمارانی که شيوه های استاندارد شيمی درمانی برای آنها مناسب نيست، مفيد باشد."