|
هابل 'دوردست ترين جرم کيهان' را رديابی کرد | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
دانشمندان به کمک تلسکوپ های فضايی هابل و تلسکوپ ده متری کک در هاوايی، دورافتاده ترين جرمی که تاکنون در کيهان شناسايی شده است را رديابی کرده اند. به گفته پژوهشگران اين جرم به قدری دورافتاده است که نور آن برای رسيدن به زمين بايد زمانی که جهان تنها 750 ميليون ساله بود به راه افتاده باشد. جزئيات اين اکتشاف توسط گروهی از منجمان موسسه فن آوری کاليفرنيا، کلتک (Caltech)، در نشست سالانه انجمن آمريکايی پيشرفت علوم فاش شد. اين گروه از دانشمندان کشف تازه را تاکيد ديگری بر توانايی های چشمگير هابل دانستند و از ناسا خواستند دوره فعاليت اين تلسکوپ را تمديد کند. آژاس فضايی آمريکا تاکيد کرده است که از اعزام فضانوردان برای سرويس کردن هابل خودداری خواهد کرد. به اين ترتيب تنها سه سال ديگر از عمر مفيد هابل باقی مانده است. حقه نجومی جرم تازه ابتدا در جريان رصد خوشه ای از کهکشان ها به نام "آبل 2218" توسط دوربين پيشرفته مطالعات جامع هابل رديابی شد. اين دوربين در آخرين ماموريت فضايی برای تعمير هابل توسط فضانوردان نصب شده بود. اين جرم در نقطه ای بی اندازه دوردست در ماورای خوشه آبل 2218 قرار دارد، اما توسط آن بزرگنمايی می شود. خوشه آبل نور اجرام ماورای خود را خم کرده و بزرگنمايی می کند، به همين دليل يک "عدسی جاذبه ای" خوانده می شود. بزرگنمايی جاذبه ای يکی از حقه های جالب عالم نجوم است که ابتدا توسط انيشتين پيش بينی شد. اين پديده به دانشمندان امکان می دهد آن بخش از کيهان را که حدودا 13 ميليارد سال نوری از زمين فاصله دارد را بررسی کنند. دانشمندان با تحليل عکس های هابل، به گرايش اين جرم به طيف نوری قرمز پی بردند که از آن برای اندازه گيری ميزان کشش نور آن در اثر انبساط جهان به کار می رود. به گفته دانشمندان، گرايش به طيف قرمز يک جرم آسمانی هر چه بيشتر باشد، دورافتاده تر و عمر آن بيشتر است. داده های هابل گرايش به قرمز اين جرم را کمتر از 7 رقم می زد اما مشاهدات بعدی به کمک تلکسوپ ده متری کک (Keck) در هاوايی گرايش به قرمز آن را معادل 7 نشان داد که يک رقم بی سابقه به حساب می آيد. پروفسور ريچارد اليس از اعضای گروه مطالعه گفت: "جرم تازه يک مجموعه کوچک و فشرده از ستاره ها است. قطر آن تقريبا دو هزار سال نوری است." نتايج اين اکتشاف قرار است در نشريه "استروفيزيکال" (Astrophysical) منتشر شود. ژان پل نيب از موسسه کلتک نويسنده اصلی اين مقاله است. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||