اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

تيم لوراد خبرنگار بی بی سی

موضوع در کسب اعتبار و ايجاد غرور ملی خلاصه می شود

چرا کشوری مثل چين، با توده ای از مشکلات زمينی، برای ورود به رقابت های فضايی تقلا می کند؟

چين که در رده بندی توسعه انسانی سازمان ملل در سال گذشته در جای نود و ششم ايستاد، هنوز خود را در جمع انبوه فقرا و کشورهای در حال توسعه می يابد.

با اين حال انتظار می رود چين هفته آينده به سومين کشوری بدل شود که انسان به فضا فرستاده اند.

درست است که چين در سال های اخير شاهد رشد پويای اقتصادی و همچنين بهبود در زمينه فن آوری ها بوده است، بهبودی که اميدوار است در نتيجه برنامه فضايی تقويت شود.

اما فرستادن انسان به فضا بيش از آنکه با فوايد مشخص مادی سر و کار داشته باشد، به غرور ملی و کسب اعتبار بين المللی مربوط می شود، به خصوص برای دولتی مانند چين که به شدت نگران "حيثيت" است.

به گفته لی چنگ، استاد امور دولتی دانشگاه هميلتون در ايالت نيوريورک آمريکا، چين با اعزام انسان به فضا "می خواهد بگويد به عنوان يک بازيگر عمده در امور بين المللی وارد گود شده است".

وی افزود: "چين می خواهد به يک باشگاه اختصاصی بپيوندد که تاکنون تنها دو عضو داشته است."

ژان پير سباستين، متخصص چين در مرکز ملی تحقيقات علمی فرانسه گفت مهم است توجه کنيم که اين باشگاه ساير کشورهای ممتاز در زمينه پرتاب ماهواره مانند اتحاديه اروپا، ژاپن و هند را در بر نمی گيرد.

وی گفت: "به اين ترتيب انگيزه چين شديدا سياسی است و با هدف قرار دادن چين در مداری فراتر از آنچه ساير قدرت های منطقه ای در آن دور می زنند انجام می شود. به عبارت ديگر، يک ماموريت انسانی به فضا به مثابه مجوزی برای ورود به باشگاه ابرقدرت هاست."

جيمز مايلز، خبرنگار سابق بی بی سی در چين که اکنون برای نشريه اکونوميست در پکن کار می کند می گويد انگيزه های سياسی چين در پيگيری آمال فضايی دست کم به اندازه انگيزه های علمی قوی است.

وی گفت: "همانطور که پرتاب انسان به فضا توسط اتحاد جماهير شوروی سابق و آمريکا به تقويت شديد غرور ملی در آن دو کشور کمک کرد، چين با اعزام نخستين فضانورد اميدوار است توجه شهروندان چينی را از جنبه های منفی اوضاع جاری، يعنی تغيير و تحول فشار آور اقتصادی، منحرف و بر عظمت کشور متمرکز کند."

رويای دور و دراز

سايت های اينترنتی غيررسمی در چين به بحث درباره اين مساله پرداخته اند که آيا بهتر نبود منابع اين برنامه فضايی صرف کمک به مناطق فقرزده تر چين می شد؟

سمی چنگ، که برای يک ايستگاه راديويی در پکن کار می کند، گفت مردم کوچه و بازار در مجموع از اعزام انسان به فضا توسط کشورشان خرسند و مغرور خواهند شد.

وی گفت: "اما خيلی از مردم چيزی درباره آن نمی دانند. اين چيزی نيست که خيلی فکر و ذهن آنها را مشغول کند. بعيد است از شنيدن اين خبر خيلی هيجان زده شوند مگر آنکه علاقه خاصی به فضانوردی داشته باشند."

خط مشی رسمی حزب کمونيست چين پيرامون پرتاب هفته جاری اين است که اين برنامه نه تنها برای چين بلکه برای تمام جهان فوايد مادی به دنبال خواهد داشت.

روزنامه خلق متعلق به حزب کمونيست نوشت اين ماموريت "برای آينده بشريت و همچنين آينده سياسی، نظامی، اقتصادی، علمی و فنی کشور به نهايت موثر خواهد بود."

فن آوری چين زمانی مايه حسرت جهانيان بود. لی چنگ می گويد افت علمی و فنی چين از حدود چهار يا پنج قرن پيش، يعنی از زمانی که نگاه امپراطوری چين به درون گرايش يافت، آغاز شد و تنها طی 25 سال گذشته بوده است که اوضاع بار ديگر چرخشی صعودی يافته است.

پايگاهی بر کره ماه

وی گفت: "رهبری جديد چين از زمان دنگ شيائوپينگ با انگيزه تقويت رقابت طلبی فن سالارانه (تکنوکراتيک) و با اين باور که قدرت ملی ناشی از توان اقتصادی است و توان اقتصادی نيز به نوبه خود از توانايی در رقابت فنی نشات می گيرد حرکت کرده است."

پروفسور لی اشاره می کند که تمامی اعضای گروه نه نفره ای که امروز بر چين حکومت می کند، يا همان اعضای کميته جاری پوليتبوروی حزب کمونيست، تحصيلات مهندسی دارند.

هدف ده ساله فضايی چين شامل راه اندازی يک سيستم پخش و ارتباطات و احداث "يک سيستم واحد نظامی و غيرنظامی نظارت بر زمين" است.

به گفته وی صنعتی کردن و بازاريابی فن آوری فضايی و بدل شدن به "رهبر جهان در علوم فضايی و اکتشاف کرانه های بيرونی فضا" از جمله اهداف بلند مدت چين است.

اويانگ زيوان، دانشمند ناظر بر برنامه اکتشاف ماه چين سال گذشته به بی بی سی گفت که هدف اين کشور ايجاد ايستگاهی فضايی حداکثر تا سال 2005 و ايجاد پايگاه انسانی بر کره ماه تا سال 2020 يا 2030 است.

وی گفت: "ماه می تواند به عنوان يک منبع تازه و عظيم انرژی به بشر خدمت کند. اين امر برای توسعه پايدار انسانی در زمين اهميت اساسی دارد."

اما آيا برنامه برنامه فضايی چين اهداف خودخواهانه تری را نيز دنبال می کند؟

غلبه بر سيستم دفاع موشکی آمريکا

به عقيده آقای لی چنگ چين در اين ميان برخی اهداف ويژه نظامی را نيز دنبال می کند.

او می گويد: "هيچ کس آنقدر ساده لوح نيست که تصور کند اين برنامه تنها پيامدهای غيرنظامی خواهد داشت. چين به شدت نگران برنامه دفاع موشکی آمريکاست. برنامه فضايی چين به دستور ارتش فعال شده و تحت کنترل آن است."

مقامات و اعضای جامعه دانشگاهی چين اين اتهامات را انکار می کنند.

پروفسور لی بين، متخصص امور بين المللی در دانشگاه کينگوای پکن گفت: "ممکن است سربازانی برای حفاظت از تاسيسات گمارده شده باشند، اما احساس من اين است که پروژه فضايی چين کاری به امور نظامی ندارد."

اما به گفته گری ميلهالين متخصص امور دفاعی در آمريکا برنامه فضايی چين در کل، دارای پيامدهای نظامی نيز خواهد بود.

وی گفت: "اگر شما در فضا پيشرفت کنيد، اگر از آن پيشرفت ها برای تجسس ماهواره های نظامی استفاده کنيد، می توانيد در زمينه حملات موثرتر موشکی نيز پيشرفت کنيد."