BBCPersian.com

متاسفانه در مورد افرادی که به بيماريهای خاص دچار هستند مسائل جنسی معمولا ناديده گرفته می شود، به دليل اينکه متخصصين به درمان نشانه های بيماری اصلی در اين افراد اکتفا می کنند و وارد مسائل عاطفی و جنسی و روابط زوج ها نمی شوند و در نتيجه بيماران هم به خودشان اين اجازه را نمی دهند که مشکلات جنسی خودشان را با پزشک معالجشان مطرح کنند.

مثلا فردی که با بيماری ام اس، آرتروز، روماتيسم، ديابت، فشارخون، سرطان، ناراحتی قلبی و بيماری هايی از اين قبيل دست و پنجه نرم می کند معمولا فقط بايد شکرگزار باشد که بيماری اش تحت کنترل درآمده و به قول معروف فقط خدا را شکر کند که زنده است حالا اينکه کيفيت زندگی اش به چه گونه ای است کم تر بها داده می شود.

اميدوارم برنامه امروز به اين افراد کمک کند که بدانند فقط آنها نيستند که اختلال های جنسی را تجربه می کنند و آگاه باشند که چه مسائلی ممکن است بر اثر بيماری برايشان بوجود بيايد و اين حق آنها است که از متخصصشان در زمينه داشتن رابطه جنسی موفق، مشاوره بخواهند.

تنها زنده بودن کافی نيست و کيفيت زندگی هم مهم است

در مجموع برای داشتن رابطه جنسی خوشايند علاوه بر اصول ارتباطی و انسانی چهار شرط جسمانی هم بايد وجود داشته باشد:

۱- فرد بايد از سلامتی جسمی نسبی برخوردار باشد که بتواند فعاليت جنسی را به انجام برساند.

۲- سيستم عروقی و عصبی بايد قادر باشد خون را به نواحی تحريک پذير و اندام های تناسلی برساند.

۴- مغز فرد بايد توانايی درک افکار و احساسات جنسی را داشته باشد.

هرگونه بيماری مزمن و يا جراحی بزرگ می تواند در عملکرد جنسی افراد اختلال ايجاد کند و در نتيجه در روابط جنسی افراد تاثير معکوس بگذارد.

بيماری های مزمن و خاص کلا به دو طريق عمده می توانند بر روی عملکرد جنسی افراد تاثير بگذارند، حال چه بيماريهای روحی و روانی باشد و چه بيماريهای جسمی.

- به اين صورت که در مراحل تحريک پذيری جنسی، نعوظ و انزال مرد و يا رسيدن فرد به اوج لذت جنسی اختلال ايجاد کند. مثل بيماريهای قلبی و عروقی و بيماريهايی که اعصاب ناحيه تناسلی و يا قسمت کنترل احساسات جنسی مغز را هدف قرار می دهند.

- در بعضی از بيماريهای پيشرونده مثل ام اس، سيستم اعصاب مرکزی بدن بعضی از بيماران ممکن است کم کم دچار فلج در اعصاب ناحيه تناسلی بشوند که عملکرد جنسی فرد را مختل کند.

- به اين صورت که ناحيه های تناسلی مورد هدف مستقيم بيماری نيستند اما فرد بر اثر بيماری که دارد محدوديت فيزيکی و يا روحی و روانی برايش ايجاد می شود. مثلا آرتريت روماتوئيد يا رماتيسم مفصلی، درد مفصلی شديدی را به فرد تحميل می کند که عملا فرد آنقدر درد دارد که رابطه جنسی را نمی تواند برقرار کند.

- يا ممکن است فرد دچار ترس از برقراری رابطه جنسی باشد و نه اينکه لزوما نتواند آن را انجام بدهد. مثلا کسی که سکته قلبی کرده تصور کند که هيجان رابطه جنسی می تواند باعث سکته دوباره وی و مرگش بشود بنابراين از اين کار دوری می کند.

- بعضی اوقات هم حالت های ذکر شده ممکن است بر اثر مصرف داروهايی که برای درمان بيماريهای مزمن به کار برده می شوند ايجاد شود.

بنابر اينکه چه عاملی باعث اختلال جنسی شده و فرد چه نوعی از اين اختلالات را تجربه می کند، درمانهای اين حالت ها و يا حل مشکل مريض متفاوت است.

مثلا کسی که روماتيسم دارد لزوما عملکرد جنسی اش نبايد مختل بشود و اگر بتواند حالتی را برای برقراری رابطه جنسی اش انتخاب کند که کمترين فشار را بر روی مفاصل دردناکش بياورد می تواند رابطه جنسی خوبی را تجربه کند.

يا کسی که ناراحتی قلبی دارد در صورتی که اطلاعات درست را در مورد بيماری اش داشته باشد و محدوديت های پزشکی اش را بداند می تواند با شريک جنسی اش رابطه جنسی را به گونه ای تجربه کند که فعاليت کمتری نياز داشته باشد و هيجان کمتری در فرد ايجاد کند.

همانطوری که اشاره شد داروهايی که برای کنترل کردن و يا درمان بيماريهای مزمن و خاص به کار می روند هم می توانند بر روی عملکرد جنسی فرد تاثيرگذار باشند.

داروها در مجموع به دو طريق روی عملکرد و توانايی جنسی افراد اثر بگذارند.

مستقيم؛ با تداخلی که در مقدار هورمونهای بدن ايجاد می کنند، مثلا:

- کم شدن يا زياد شدن ميل جنسی، تحريک پذيری جنسی و اختلال در رسيدن به اوج لذت جنسی هم در خانم ها هم در آقايان.

- اختلال درعادت ماهانه و قدرت باردار شدن خانم ها

- حساس شدن و دردناک شدن نوک سينه ها هم در بين خانم ها هم در آقايان

غير مستقيم؛ يعنی بر روی عملکرد جنسی اندامهای تناسلی اثر مستقيم ندارند اما بر اثر عوارض جانبی آنها تغييراتی در بدن و يا روان فرد رخ می دهد که ديگر ميلی به بر قراری رابطه جنسی ندارد و يا از آن لذت نمی برد. مثلا:

- داروهايی که ظاهر فرد را تغيير می دهند مثل داروهايی که باعث زياد شدن و يا کم شدن وزن فرد می شوند و يا باعث زياد شدن رويش موها و يا ريزش موهای بدن فرد می شوند.

- بعضی ديگر از داروها هستند که روی حواس فرد اثر می گذارند مثلا اينکه فرد طعم ها را متوجه نمی شود يا حس چشاييش مثل سابق نيست بنابراين ممکن است بوسيدن برايش لذت بخش نباشد.

- ممکن است بر اثر مصرف داروها حال عمومی فرد خوب نباشد مثلا حالت تهوع و حال به هم خوردگی، سرگيجه، نفخ و دل درد داشته باشد.

- بعضی از داروها هم می توانند بر روی قدرت درک فرد از اطرافش تاثير بگذارند که رابطه جنسی را ناخوشايند می کند.

- برخی داروها موجب نوسان حالتهای روانی و روحی فرد می شوند.

- برخی ديگر از داروها مثلا برخی از داروهای فشارخون و يا ناراحتی های گوارشی می توانند بر روی قدرت نعوظ مردان تاثير معکوس داشته باشند.

اگر به بيماری های مزمن (مثل فشار خون، ديابت، بيماريهای قلبی) و يا بيماريهای خاص (از جمله ام اس، سرطان، لوپوس) دچار هستيد و در ارتباط با روابط جنسی تان مشکل داريد موضوع را با پزشک متخصصتان مطرح کنيد و از ايشان راهنمايی بخواهيد.

اگر حالت خاصی داريد که مربوط به پس از مصرف دارو است موضوع را با پزشکتان مطرح کنيد در بعضی موارد داروهای جايگزين وجود دارند که ممکن است تاثير معکوس کمتری داشته باشند.

اما هرگز سرخود دارويی را قطع نکنيد و يا سرخود دارو و يا ماده ای را مصرف نکنيد. مثلا کسی که برای آنژين صدری داروی نيتروگليسيرين مصرف می کند نمی تواند همزمان برای مشکل نعوظش از سيلدنافيل استفاده کند چون اين دو دارو با هم تداخل پيدا می کنند و جان فرد به خطر می افتد.

برخی از بيماريهای خاص و اثری که می توانند بر روی عملکرد جنسی فرد بگذارند از اين قرار هستند:

ديابت: مشکل نعوظ در مردان، در خانم ها خشکی واژن، کم شدن ميل جنسی و افسردگی، کم شدن حس ناحيه تناسلی هم در مردان و هم در زنان.

در مراحل پيشرفته تر از بيماری ديابت که مجبور به قطع عضو می شوند اين مرحله هم می تواند در روحيه فرد و اعتماد به نفسش تاثير بسيار منفی داشته باشد و در نتيجه رابطه جنسی اش هم از اين مسئله متاثر بشود.

جراحی های ناحيه لگنی: حتی اگر به طور خاص بر روی اندام های تناسلی نباشد می تواند بر روی اعصاب ناحيه تناسلی اثر معکوسی بگذارد. جراحی هايی مثل جراحی روده، پروستات و غيره.

جراحی سينه در خانم ها: به خصوص اگر با برداشتن قسمتی از سينه همراه باشد که در آن شرايط مسائل روحی هم به مشکلات فرد اضافه می شود.

بيماريهای قلبی و عروقی: تخمين زده می شود که در ۷۵% از بيمارانی که يک بار سکته قلبی را تجربه کرده اند يا سکس ندارند يا به طور قابل توجهی تعدد آن را کم کرده اند.

حدود ۷۵% از مردانی که بيماريهای مزمن رگ های قلب را دارند Chronic coronary artery درجات مختلفی از مشکلات نعوظ را تجربه می کنند.

چون فرسوده شدن رگهای بدن شامل رگهای ناحيه تناسلی همه می شود و بنابراين خون کافی به آلت تناسلی شان نمی رسد برای افراد با بيماريهای قلبی و عروقی مزمن بايد روابط جنسی تا زمانی که شرايط فرد تحت کنترل در نيامده و پزشک ميزان خطر را بررسی نکرده به تعويق بيفتد.

با وجود اينکه تعداد بسيار کمی از افراد با بيماريهای قلبی ممکن است در اثر داشتن روابط جنسی دچار ايست قلبی بشوند اما از مشورت با پزشک ضرری نمی کنيد.

برای افرادی که زير نظر پزشک هستند و از نظر پزشک شرايطشان تحت کنترل درآمده است حتی داشتن روابط جنسی خوب هم هست چون مثل ورزش می ماند و به بهبود بيمار کمک می کند.

برای اين افراد معمولا توصيه می شود که از رابطه جنسی ضعيف مثل پيش نوازی و ماساژ طرفين شروع کنند بدون دخول و کم کم رابطه جنسی شان را از سر بگيرند.

توجه کنيد که: در بعضی شرايط درمان قطعی برای بيماری فرد وجود ندارد به خصوص در بيماری های پيش رونده مثل ام اس و يا آرتريت روماتوئيد و يا برخی از انواع سرطان ها.

در اين موارد فرد بايد ياد بگيرد که در شرايط جديدش چطور از رابطه جنسی لذت ببرد تا اينکه درصدد اين باشد که رابطه جنسی که پيش از بروز بيماری داشته را دوباره به دست بياورد.

برای کمک به اين حالت معمولا اين موارد پيشنهاد می شود:

۱- از نظر فيزيولوژيک توانايی فرد را تا جای ممکن بالا ببرند. يعنی فرد نرمش ها و تمرينهايی را که توسط پزشک پيشنهاد شده به طور مرتب انجام دهد و از افت قدرت عضلانی اش جلوگيری کند.

۲- وفق دادن فرد با شرايطی که دارد با کمک گرفتن از وسايل موجود مثلا ويبراتورها و ماساژورها که دستگاههايی هستند که لرزش ايجاد می کنند و باعث تحريک جنسی فرد می شود و دستگاهها و ابزارهايی از اين قبيل که يا توسط متخصص داده می شود و يا فرد می تواند از مغازه هايی که اين وسايل را می فروشند آنها را تهيه کند در اروپا به اسم سکس شاپ معرفی هستند.

يا در کشورهای اروپايی می توانيد از پزشک خانواده تان تقاضا کنيد که شما را به مرکز معتبری معرفی کنند. سايتهايی هم هستند که آن لاين افراد می توانند اين وسايل کمکی را از آنها تهيه کنند. در ايران هم برخی از داروخانه ها اين ابزار را دارند که تحت عنوان ماساژور معرفی شده اند.

۳- برای افراد متاهل؛ سعی کنند از فعاليتهای ديگر لذت ببرند و بر روی احساس نقاط ديگر بدنشان تمرکز کنند، روی تماسهای فيزيکی غير جنسی تمرکز بيشتری کنند که ارتباط عاطفی و صميمانه شان حتی در صورت نداشتن رابطه جنسی حفظ شود.

۴- اگر لازم بود از کمک مشاور زوج ها استفاده کنند تا بر روی رابطه عاطفی شان تاکيد بيشتری کنند و اين دوران را با آرامش و تفاهم بيشتر سپری کنند.

کانون هموفيلی ايران: ۹-۶۶۴۹۸۵۵۸ و ۶۶۴۹۸۵۵۸

انجمن حمايت از بيماران ام اس: ۸-۶۶۹۵۱۱۸۷ و ۶۶۴۹۹۵۱۴

برنامه هفته بعد: تاثير معلوليت ها و ناتوانی های جسمی بر روی زندگی عاطفی و جنسی افراد

خدمات