جيمز بيکر وزير خارجه پيشين آمريکا و عضو هيات تحقيق عراق

انفجارهای مهلک در عراق بخشی عادی از زندگی روزمره شهروندان عراقی است. هنگامی که سه سال ونيم پيش پرزيدنت بوش عراق را اشغال کرد، حتی فکرش را هم نمی کرد که اوضاع تا اين حد رو به وخامت برود. حال دولت آمريکا راه حل های مختلف را برای حل مشکلات عراق بررسی می کند. يک راه حل ياری طلبيدن از همسايه های عراق، يعنی ايران و سوريه است. از آنجايی که دست اندکاران سياست های بريتانيا و آمريکا اين دوکشور را هميشه به دخالت در امور عراق متهم کرده اند، مذاکره با اين دو کشور می تواند به راه حلی مسالمت آميز بينجامد.

موضوع مذاکره با ايران و سوريه توسط گروهی از کارشناسان به رهبری جيمز بيکر وزير سابق کشور آمريکا در دست بررسی است. به گفته ميشل فلورنوی، از مرکز مطالعات استراتژيک و بين المللی در واشنگتن پيشنهاد مذاکره با ايران سوريه نه تنها از حساسيت سياسی بسيار بالايی برخوردارداست ، سرنوشت ساز هم هست.

به اعتقاد او جيمز بيکر و برخی ديگر از آنجايی که اين دو قدرت نفوذ زيادی روی عوامل داخلی عراق دارند به نياز مذاکره با ايران و سوريه اشاره می کنند. ايران و سوريه هم بر گروههای تروريستی فعال در عراق و هم بر روی مخالفان و جنگ طلبان عراقی تاثير زيادی دارند.

گزارش راديويی

وی می افزايد: " اين عوامل هم از نظر مالی و هم از نظر سلاح از سوی ايران و سوريه تامين می شوند. پس اگر اين دو قدرت موافقت کنند که از دخالت و اعمال نفوذ در عراق دست بکشند، کمک زيادی به حل مشکلات خواهد شد."

به طور کلی آمريکا و بريتانيا معتقدند سوريه به شبه نظاميانی که با شبکه القعده در ارتباطند کمک می کند تا وارد عراق شوند در حاليکه ايران از گروههای شبه نظامی شيعه، از جمله حاميان مقتدی صدر روحانی تندرو، که در جنوب کشور فعالند، حمايت می کند.

مقامات امنيتی آمريکايی در عراق ادعامی کنند که سلاحهای ساخت ايران يافته اند و گفته می شود اغلب اوقات شوريشيانی که دستگير می شوند عراقی نيستند. به گفته انوشه احتشامی رييس بخش روابط بين الملل در دانشگاه دارام در بريتانيا، عدم امنيت و ثبات در عراق به نفع ايران و سوريه است.وی درباره منافع ايران در عراق گفت:

"ايران الان 30 سال است که پذيرای اصلی نيروهای مخالف رژيم عراق است، چه کردها، چه شيعيان. بسياری از اين مخالفان در حال حاضر در قلب دولت عراق مشغول به کارند. به عنوان مثال، شاخه نظامی تشکيلات مالکی، نخست وزير عراق، که اخيرا در لندن بود، توسط ايران تعليم داده شده و حمايت مالی می شوند. پس ايران به طور حتم از نحوه شکل گيری حکومت عراق پس از صدام حسين، می تواند بهره ببرد."

ايران و سوريه هر دو نقش خود را در دامن زدن به درگيری های عراق انکار می کنند . آنها می گويند که يک عراق با ثبات به نفع آنها هم هست و اين آمريکاست که می خواهد ديگران را برای خرابکاری های خودش مقصر بداند. دولت سوريه معتقد است که مشکلات از داخل خود عراق نشات می گيرند.غيث آرمانازی دبير مرکز رسانه های سوری در لندن معتقد است همه اين گزارش ها البته بی اساسند.

وی افزود:" در ماههای اخير، همانطور که خود نيروهای ائتلافی در عراق اذعان کرده اند، تلاشهای سوريه برای حفاظت از مرزها افزايش يافته است و شواهد بسياری برای اثبات اين امر وجود دارد. البته به نظر من موضوع مرزها مشکل اساسی نيست. موضوع اصلی مربوط به عراق و اتفاقاتی است که در داخل آن می افتد."

هنوز معلوم نيست که آمريکا پيشنهاد مذاکره با ايران و سوريه را بپذيرد اما ميشل فلورنی معتقد است که دولت اين کشور چاره ديگری ندارد.

احتمالا متقاعد کردن ايران برای مذاکره درباره صرفا عراق امکان پذير نيست. ايران می خواهد درباره برنامه های هسته ای اش نيز با آمريکا مذاکره کند. ميشل فلورنوی معتقد است، اين واقعيت که موضوع هسته ای هنوز در ميان است، مسائل را پيچيده می کند.

بيشتر کارشناسان معتقدند که ايران و آمريکا به نحو تناقض آميزی در بلند مدت، منافع مشترک دارند. هردو از عراقی با ثبات و امنيت بهره می برند.

با وجود هدفی مشترک به نظر می رسد اميد آنکه مذاکرات بين ايران، سوريه و آمريکا منجر به نتايج مثبت شود وجود دارد. اما تشکيلات بوش بايد ابتدا با سرافکندگی سياسی مذاکره با کشورهايی که آنها را بخشی از محور شرارت می داند مواجه شود.