مسئولیت نظارت بر اجرای ان پی تی بر عهده آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارد

روز دوشنبه، 30 آوریل، نمایندگان حدود دویست کشور امضا کننده پیمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای در وین، پایتخت اتریش، تشکیل جلسه می دهند تا طی دو هفته آینده، به بررسی دستور کار اجلاس دوره ای مرور کامل بر ان پی تی در سال 2010 بپردازند.

اجلاس وین در حالی آغاز به کار می کند که کشورهای غربی نسبت به برنامه های هسته ای ایران و کره شمالی ابراز نگرانی کرده اند.

کره شمالی در سال 2003 از ان پی تی خارج شد و در ماه اکتبر سال گذشته اعلام کرد که نخستین اسلحه اتمی خود را با موفقیت آزمایش کرده است.

با اینهمه، این کشور در سال جاری موافقت کرد در برابر دریافت برخی کمک های اقتصادی خارجی برنامه های هسته ای خود را متوقف کند اما این توافق هنوز به اجرا گذاشته نشده است.

در مورد ایران، کشورهای غربی به خصوص ایالات متحده جمهوری اسلامی را متهم می کنند که در پوشش برنامه های صلح آمیز هسته ای در صدد دست یافتن به جنگ افزارهای اتمی است، اتهامی که ایران آن را رد کرده است.

مقامات ایران تا کنون بر تعهد خود نسبت به ان پی تی تاکید ورزیده و با وجود وضع تنبیه های بین الملی علیه این کشور، خروج از این پیمان را رد کرده اند.

نخستین کنفرانس مرور وضعیت کشورهای امضاکننده ان پی تی در سال 1975 برگزار شد و پس از آن نیز هر پنج سال یکبار، کشورهای امضاکننده ان پی تی به منظور بررسی نحوه اجرای این پیمان در سطح جهانی تشکیل جلسه می دهند.

هفتمین اجلاس دوره ای آن در ماه مه سال 2005 در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک و در حالی برگزار شد که اخبار مربوط به برنامه های هسته ای ایران و کره شمالی بر آن سایه افکنده بود.

ان پی تی

در سال 1968، سه کشور شناخته شده اتمی آن زمان - آمریکا، شوروی و بریتانیا - پیمان منع گسترش جنگ افزارهای اتمی را امضا کردند و متعهد شدند که از انتقال جنگ افزارهای اتمی یا فن آوری تولید این نوع تسلیحات به سایر کشورها خودداری ورزند.

	چند کشور دارای تسلیحات اتمی از پیوستن به ان پی تی خودداری کرده اند

پیمان منع گسترش در عین ممنوعیت تلاش کشورهای غیر اتمی امضا کننده برای دستیابی به تسلیحات اتمی، از حق این کشورها برای استفاده صلح آمیز از فن آوری هسته ای و دریافت کمک بین المللی در این زمینه حمایت می کند.

همچنین، پنج کشور شناخته شده اتمی که ان پی تی را امضا کرده اند متعهد هستند برای خلع سلاح اتمی خود تلاش کنند.

به منظور حصول اطمینان از اینکه کشورهای امضا کننده ان پی تی به فعالیت های غیرمجاز هسته ای مبادرت نمی کنند، به آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه شده است تا بر برنامه های اتمی آنها نظارت کند.

در صورت مشاهده تخلف از این تعهدات، آژانس حق دارد پرونده کشور متخلف را برای بررسی و اتخاذ تصمیم به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع دهد.

کشورهای امضا کننده ان پی تی حق دارند در صورتی که "منافع عالیه آنان ایجاب کند" از این پیمان خارج شوند.

در حال حاضر اکثر کشورهای جهان این پیمان را امضا کرده و به خودداری از تولید جنگ افزارهای اتمی متعهد شده اند.

هند و پاکستان، که رسما دارا بودن جنگ افزارهای اتمی را پذیرفته اند، و اسرائیل، که گفته می شود دارای این نوع جنگ افزارهاست، و همچنین کوبا به ان پی تی نپیوسته اند و درنتیجه، در قبال نظارت بین المللی بر فعالیت های هسته ای خود تعهدی ندارند.