فرانک گاردنر خبرنگار امور امنيتی، سايت خبری بی بی سی

با گذشت دوازده ماه از آن بمبگذاری های چهارگانه که 52 کشته به جا گذاشت، مقام های ضدتروريستی بريتانيا تدابيری را برای جلوگيری از حملات مشابه در آينده اتخاذ کرده اند.

	عواملی که بمبگذاران هفتم ژوئيه را به افراط کشاند هنوز سر جای خود هستند

آنها اکنون اطلاعات بيشتری در اين باره دارند که چگونه چهار جوان مسلمان بريتانيايی تا آنجا به افراط کشيده شدند که توانستند هموطنان خود را هدف قرار دهند، اما در ضمن اين مساله آشکارتر شده است که مشکل چنان عظيم است که آنها نمی توانند صد در صد نسبت به جلوگيری از همه حملات مطمئن باشند.

لرد کارلايل، مسئول مستقل نظارت بر قوانين ضدتروريستی دولت، به بی بی سی گفته است که اين واقعيت که بمبگذاران 7 ژوئيه شهروند بريتانيا بودند و زندگی های ظاهرا عادی و آبرومندانه ای داشتند به مثابه زنگ بيدارباش بود.

وی گفت: "براساس اطلاعاتی که من ديده ام شکی ندارم که در زمان حاضر يک خطر واقعی نسبت به وقوع اعمال تازه تروريستی در اين کشور وجود دارد، و فکر می کنم صرف نظر از هر انتقادی که به سازمان های اطلاعاتی و پليس وارد می شود، که ممکن است برخی از آنها به جا باشد، يافتن جهادی های خشن خودآموخته در ميان جمعيت بومی بريتانيا برای اين سازمان ها به نهايت مشکل است."

"واقعا مثل تلاش برای يافتن يک سوزن در ميان يک پشته علف خشک است."

حس بيگانگی

آمارها ياس آور است. از 22 ژوئيه 2005 تاکنون، سه طرح برای حمله در داخل خاک بريتانيا خنثی شده است و پليس و سازمان امنيت (ام آی 5) می گويند با تمام قوا سرگرم نظارت بر کسانی هستند که به اعتقاد آنها استعداد انجام حملات خشونت بار به تلافی آنچه بی عدالتی می دانند را دارند.

يک سال قبل، شمار اين افراد تقريبا 800 نفر بود اما به اعتقاد مقام ها شمار اينگونه افراد امروز حداقل 1200 نفر است.

براساس اطلاعاتی که من ديده ام شکی ندارم که در زمان حاضر يک خطر واقعی نسبت به وقوع اعمال تازه تروريستی در اين کشور وجود دارد، و فکر می کنم صرف نظر از هر انتقادی که به سازمان های اطلاعاتی و پليس وارد می شود، که ممکن است برخی از آنها به جا باشد، يافتن جهادی های خشن خودآموخته در ميان جمعيت بومی بريتانيا برای اين سازمان ها به نهايت مشکل است لرد کارلايل

آنها اذعان می کنند مشکل اين است که آن عواملی که به افراط گرايی محمد صديق خان (سرکرده بمبگذاران هفتم ژوئيه) و همدستانش دامن زد هنوز سر جای خود باقی است.

مناقشه جاری در عراق که حاصل حمله نظامی تحت رهبری آمريکا به آن کشور است، عدم وجود راه حلی واقعی برای ايجاد يک کشور فلسطينی، درگيری در چچن و همچنين يک حس عميق بيگانگی و قربانی بودن در بخش هايی از جامعه مسلمانان بريتانيا از جمله اين عوامل است.

تدابير تازه

راهکار ضدتروريستی دولت بريتانيا هنوز حول يک طرح چهار ماده ای دور می زند:

• جلوگيری - از وقوع حملات
• تعقيب - تروريست ها
• حفاظت - از دارايی ها، مردم و مکان ها
• آمادگی - برای مقابله با حوادث

اما از ژوئيه 2005 به اين سو، سازمان امنيت - که در خط مقدم جمع آوری اطلاعات ضدتروريستی قرار دارد - شش گام مشخص که به اعتقاد آن خطر موفقيت توطئه های تروريستی را کاهش می دهد برداشته است:

• منطقه بندی- ام آی 5 به منظور وسعت بخشيدن به منابع اطلاعاتی اش قصد دارد تا پايان سال 2006 هشت دفتر منطقه ای در اطراف کشور ايجاد کند، که متخصصان ضدتروريستی در آنها مشغول به کار خواهند شد. اين بزرگترين مورد استقرار نيروهای ام آی 5 در خارج از لندن در زمان صلح است
• ايجاد "يک تصوير دقيق" از فعاليت های خرابکارانه - يعنی نظارت نزديکتر بر تقريبا 1200 نفری که تخمين زده می شود به فعاليت های تروريستی ارتباط دارند
• تسريع فرآيند جذب نيرو - ام آی 5 هم اکنون در اثنای يک برنامه عمده توسعه قرار دارد تا شمار خدمه اش را از رقم قبلی 1500 به رقم 3500 تا پايان 2008 برساند. تعداد خدمه آن هم اکنون 2600 نفر است
• عمليات ضدتروريستی - مقام های دولتی می گويند در 12 ماه گذشته ده ها مورد عمليات مخفيانه ضدتروريستی انجام شده که در کار تروريست ها اخلال ايجاد کرده است؛ به گفته آنها اين اقدامات در اکثر موارد علنی نشده است
• ارتباط - ارتباطات ام آی 5 چه در داخل - با پليس - و چه در سطح بين المللی با ساير آژانس های دولتی افزايش يافته است
• واکنش به تهديدها - دولت اميدوار است بتواند از طريق دفتر امنيت ملی ضدتروريسم هرگونه تهديد تروريستی را در اسرع وقت به آگاهی مردم يا صنايع برساند

اما ام آی 5 از انتقادها مصون نيست. بسياری در بريتانيا اين سوال را مطرح کرده اند که چرا اين آژانس عليرغم آگاهی از ارتباط محمد صديق خان با افراد مظنون به اعمال تروريستی که از قبل تحت نظارت بودند، وی را دستگر نکرد.

تحقيقات کميته های اطلاعاتی و امنيتی پارلمان بريتانيا چنين نتيجه گيری کرد که اين ناکامی ناشی از نقصان در زمينه منابع بود و نه يک ضعف اطلاعاتی - به اين معنی که با توجه به کثرت افراد مظنون که نظارت بر آنها ضرورت داشت، ام آی 5 مجبور بود منابع خود را بر کسانی که خطرناک تر به نظر می رسيدند متمرکز کند و محمد صديق خان در آن زمان يک تروريست فعال تلقی نمی شد.

در تمامی بخش های ضدتروريستی دولت بريتانيا - از جمله ام آی 5 و پليس - يک حس انتظار اضطراب آلود وجود دارد نسبت به اينکه عليرغم اين همه تلاش در يک سال گذشته، حملات ژوئيه 2005 ممکن است آخرين مورد از اين حملات نباشد.

اليزا مانينگهام-بولر، مديرکل ام آی 5، اين نگرانی را اينگونه بيان کرد: "ما می توانيم اکثر حملات را متوقف کنيم، اما نه همه آنها را."