 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آيا نرمش تدريجی حماس چاره ساز است؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
محمود زهار، وزير امورخارجه دولت خودگردان فلسطين در نامهای به كوفی عنان، دبير كل سازمان ملل متحد از آرزوی دولت متبوعش برای زندگی در صلح و امنيت با همسايگان خود سخن گفته است. پيش از انتشار متن نامه آقای زهار به کوفی عنان، رسانهها از اشاره وزير امور خارجه دولت خودگردان به پذيرش دو دولت عرب و يهود در كنار هم خبر داده و آن را به شناسايی موجوديت اسراييل از طرف حماس تفسير كرده بودند. اگر چه محمود زهار پس از انتشار اين خبر آن را تكذيب كرد، با اين همه، لحن نامه او به دبير کل سازمان ملل می تواند نشانگر آن باشد كه دولت فلسطينی تحت رهبری حماس می كوشد تا به نحوی با درخواست كميته چهار جانبه بين المللی مركب از آمريكا، روسيه، اتحاديه اروپا و سازمان ملل متحد مبنی بر شناسايی موجوديت اسراييل كنار آيد. محمود زهار كه از تندروهای حماس به شمار می رود، با تاكيد خود بر زندگی مسالمت آميز فلسطينيان با "همسايگان" خود در واقع با زبانی دو پهلو، دست دبير كل سازمان ملل را برای تفسير نامه در جهت شناسايی موجوديت اسراييل باز گذاشته است. كوفی عنان گفته است كه نامه آقای زهار را با دقت مطالعه و بررسی خواهد كرد. با اين همه، حتی اگر آقای عنان از نامه وزير امور خارجه دولت خودگردان چنين برداشت كند كه دولت حماس موجوديت اسراييل را به رسميت شناخته است، اما بعيد به نظر می رسد که اسراييل و متحد نزديک آن آمريكا، چنين برداشتی را برای پايان دادن به تلاشهای خود به منظور منزوی كردن دولت حماس در صحنه جهانی كافی بدانند.
اسراييل در پی اعتراف صريح حماس به موجوديت دولت يهودی است و با آنكه به مشكلات داخلی حماس برای چنين اعتراف صريحی واقف است، دليلی برای كوتاه آمدن از اين خواسته نمی بيند. از نگاه اسراييل، حماس فقط دو راه پيش رو دارد: يا به طور روشن و آشكار به موجوديت دولت يهودی اعتراف كند و به "شريک صلح" آن تبديل شود، و يا اينكه تحت انزوا و فشار جامعه جهانی در انبوه مشكلات سياسی و اقتصادی غرق شود. ظاهرا تصور اسراييلی ها از تبعات انزوای بين المللی حماس چندان دور از واقعيت نيست. اسماعيل هنيه نخست وزير دولت خودگردان فلسطين در نخستين جلسه كابينه خود در غزه در روز چهارشنبه اذعان كرد كه خزانه دولت خودگردان كاملا خالی است و اين دولت برای پرداخت حقوق 140 هزار تن از كارمندان خود با مشكل جدی روبرو است. در عين حال گفته می شود هزار نماينده دولت فلسطين در خارج از كشور حدود سه ماه است كه حقوق دريافت نكردهاند و ادامه اين روند می تواند فعاليت آنها را به كلی مختل كند. خزانه دولت خودگردان به دليل خودداری اسراييل از پرداخت دارايی های فلسطينيان به دولت حماس و قطع كمک های آمريكا و برخی ديگر از كشورها به آن تهی شده است. پيش از اين، حماس وعده داده بود كه با دريافت كمک از كشورهای عربی و اسلامی از جمله ايران، قطع كمک كشورهای غربی را جبران كند، اما گذشت زمان، نشان داده كه چنين وعدهای توام با واقع بينی نبوده است. بنابراين، حماس می كوشد تا با نرمش در برابر درخواست كميته چهار جانبه بينالمللی، جريان ارسال كمک های جهانی به دولت خودگردان را دوباره برقرار سازد. اين در حالی است كه نرمش حماس، بسيار كند و توام با ابهام است و از همين رو كمكی به كاهش فشار بينالمللی عليه آن نمی كند. حماس ظاهرا می داند كه بدون شناسايی بی پرده و صريح موجوديت اسراييل، شانسی برای رهايی از فشار آمريكا و متحدانش ندارد، اما اين گروه برای به رسميت شناختن اسراييل، موانعی جدی پيش رو دارد. موانع پيش رو اين موانع، فقط به اعتراض احتمالی هواداران حماس نسبت به شناسايی اسراييل محدود نمی شود، بلكه موانع اصلی در خارج از سازمان حماس قرار دارند. يكی از موانع حماس برای به رسميت شناختن اسراييل، جنبش فتح است. فتح برای بيش از يک دهه، انتقادهای تحقير آميز حماس در مورد شناسايی رسمی اسراييل را تحمل كرده و اينک اجازه نمی دهد كه حماس بدون پرداخت هزينه مناسب و بدون دردسر، اقدام به انجام كاری كند كه سالها آن را تقبيح و نشانه خيانت رقيب خود معرفی كرده است.
مشكل ديگر حماس، سازمان جهاد اسلامی فلسطين است كه گفته می شود با اصرار بر مواضع راديكال خود در برابر اسراييل می كوشد با جذب هواداران حماس، خود را به صورت رقيبی قدرتمند در مقابل حماس درآورد. احتمالا مخالفت رهبران در تبعيد حماس از جمله خالد مشعل و ابوموسی ابومرزوق با شناسايی اسراييل نيز يكی ديگر از موانع دولت اسماعيل هنيه برای به رسميت شناختن دولت يهود است. مشعل و ابومرزوق كه در دمشق به سر می برند و حمايت سوريه و ايران را در پشت سر خود دارند، ظاهرا در موقعيتی نيستند كه بتوانند با رنجاندن اين دو دولت حامی خود، در صف اعراب ميانه رو قرار گيرند. به هر حال، خزانه خالی دولت حماس بيانگر آن است كه اسماعيل هنيه يا بايد هر چه سريع تر بر موانع پيش روی شناسايی اسراييل غلبه كند و يا وقت خود را مصروف دست و پنجه نرم كردن با مشكلات اقتصادی فرا روی خود سازد، مشكلاتی كه اگر به سرعت حل نشوند، شانسی برای بقای دولت حماس باقی نخواهند گذاشت. |
مطالب مرتبط  حماس: اشاره به راه حل 'دو کشور' خطای سهوی بود05 آوريل، 2006 | صفحه نخست دولت حماس در برابر مشکلات مالی فراوان31 مارس، 2006 | صفحه نخست پارلمان جديد فلسطينی افتتاح شد18 فوريه، 2006 | صفحه نخست کنگره آمريکا به قطع کمک به فلسطينيان رای داد16 فوريه، 2006 | صفحه نخست تهديد اسرائيل به قطع رابطه با فلسطينيان16 فوريه، 2006 | صفحه نخست 'پيام حماس' برای دولت آينده اسرائيل08 فوريه، 2006 | صفحه نخست | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
