در اين نظرسنجی، که برای دومين سال متوالی برگزار می شود، از حدود 40 هزار پرسش شونده خواسته شده است نظر خود را در مورد نقش قدرت های بزرگ جهان یعنی پنج کشور عضو دايم شورای امنيت، به علاوه ژاپن، هند و اتحاديه اروپا و برای نخستين بار، ايران، بيان کنند.

در حاليکه گنجاندن ايران در فهرستی شامل کشورهای بزرگ جهان بحث انگيز به نظر می رسد، نتايج به دست آمده حاکی از آن است که به استثناء پنج کشور، پرسش شوندگان در ساير کشورهای انتخاب شده برای اين نظر سنجی نقش ايران در صحنه جهانی را منفی ارزيابی کرده اند.

از سوی ديگر، اتحاديه اروپا از مقبوليت بسيار بالايی در ميان پرسش شوندگان برخوردار بوده است و در هر سی و سه کشوری که مورد بررسی قرار گرفته است، اکثريت پرسش شوندگان اين اتحاديه را دارای اثرگذاری مثبت در جهان دانسته اند.

نتايج به دست حاکی از آن است که مگر در پنج کشور، پرسش شوندگان در ساير کشورهای انتخاب شده برای اين نظر سنجی نقش ايران در صحنه جهانی را منفی ارزيابی کرده اند و پس از ايران، ايالات متحده دارای بيشترين نقش منفی تشخيص داده شده است

اين در حالی است که در مورد دو قدرت بزرگ جهانی يعنی روسيه و آمريکا، نگاه منفی پرسش شوندگان قوی تر از نگاه مثبتشان بوده.

آنچه در مورد آمريکا به چشم می آيد، وجود احساسات قوی - چه مثبت و چه منفی - در ميان مردم کشورهای مختلف نسبت به اين کشور است.

ديد مشخص به آمريکا

اکثريت قاطع پرسش شوندگان در مورد ايالات متحده موضعگيری مشخص - مثبت يا منفی - داشته اند، در حاليکه در مورد نقش جهانی برخی ديگر از کشورها، درصد قابل توجهی از پرسش شوندگان که نظر ممتنع داشته يا اظهار بی اطلاعی کرده اند.

بنابر اين نظرسنجی، پرسش شوندگان در آمريکای لاتين، اروپا و خاورميانه غالبا نظر مثبتی به نقش ايالات متحده در عرصه جهانی نداشته اند، اما در عوض در کشوری آفريقايی همچون نيجريه، يا در خاور دور - مانند فيليپين - و حتی در افغانستان، اکثريت قاطع پرسش شوندگان نقش آمريکا را مثبت دانسته اند.

اکثريت قاطع پرسش شوندگان در مورد ايالات متحده موضعگيری مشخص - مثبت يا منفی - داشته اند، در حاليکه در مورد نقش جهانی برخی ديگر از کشورها، درصد قابل توجهی از پرسش شوندگان که نظر ممتنع داشته يا اظهار بی اطلاعی کرده اند

ايران تنها کشوری است که در اين نظرسنجی شرکت داده شده بدون آنکه از زمره قدرت های بزرگ جهان باشد و به باور پرسش شوندگان در 8 کشور از سی و سه کشور نمونه در اين تحقيقات، کمترين اثر مثبت را در معادلات و مناسبات جهانی بر جای گذاشته است.

پرسش شوندگان در کشورهايی چون آمريکا، کانادا، آلمان، بريتانيا و استراليا با اکثريتی قاطع نقش ايران را منفی دانسته اند و در نگاهی کلی تر، در همه کشورهای اروپايی و آمريکای شمالی، نگاه پرسش شوندگان به نحوه اثرگذاری ايران در عرصه جهانی، همراه با ترديد فراوان بوده است.

افغانستان و اندونزی جزو معدود کشورهايی بوده اند که در آنها اکثريت نسبی پرسش شوندگان نقشی مثبت برای جمهوری اسلامی در صحنه جهانی قايل بوده اند.

نکات مبهم

نتايج نظرسنجی انجام شده، بسياری نکات را برای مخاطب مبهم باقی می گذارد، از جمله اينکه چرا پرسش شوندگان در مورد کشور مورد سوال چنين فکر می کنند؟ آيا نظرهای منفی نسبت به ايران از سياست های تندروانه رهبران اين کشور يا عوامل ديگری ناشی شده و مثلا پرسش شوندگان در ديگر کشورهای مسلمان به دليل شباهت ها يا تفاوت های فرقه ای اظهار نظر کرده اند که ايرانیان نقش مثبت يا منفی برای مقامات ايرانی قايل شده اند؟

حضور ايران در کنار هفت کشوری که به نوعی قدرت های بزرگ و بازيگران اصلی عرصه جهانی به شمار می روند، اگرچه با در نظر گرفتن بحران اتمی اين کشور و شرايط روز بين المللی قابل توجيه است، اما به نظر می رسد دستکم به دليل ناهمسازی با ديگر نمونه های مورد سنجش، از نظر اعتبار نتايج نظر سنجی می تواند بحث انگيز باشد

برای مثال از ميان پرسش شوندگان روس، بيش از 40 درصد نظر مثبت يا منفی در مورد ايران نداشته اند.

نسبت کسانی که در مورد ايران نظری نداشته اند در کشورهای هند، ترکيه و مکزيک، به ترتيب به 51، 55 و 57 درصد می رسد و در واقع، بيش از نيمی از پرسش شوندگان نظر مشخصی در باره ايران ابراز نکرده اند.

نداشتن ابراز نظر مثبت يا منفی در مورد نقش جهانی ايران - در مورد پرسش شوندگان کشورهای سريلانکا، آرژانتين، عربستان سعودی و تقريبا هر 7 کشور آفريقايی شرکت داده شده در نظرسنجی نيز مصداق داشته است.

به اين ترتيب، با وجود اطلاعات به نسبت جامعی که اين نظرسنجی ارايه می دهد، و به رغم نمونه آماری بسيار بزرگ (حدود 40 هزار نفر در 33 کشور) به نظر می رسد در پاره ای موارد کاستی هايی نيز داشته باشد که می تواند نتيجه گيری اين پژوهش را به عنوان يک سنجه درخور اعتماد و اعتنای از افکار عمومی تضعيف کند.

همچنين، حضور ايران در کنار هفت کشوری که به نوعی قدرت های بزرگ و بازيگران اصلی عرصه جهانی به شمار می روند، اگرچه با در نظر گرفتن بحران اتمی اين کشور و شرايط روز بين المللی قابل توجيه است، اما به نظر می رسد دستکم به دليل ناهمسازی با ديگر نمونه های مورد سنجش، از نظر اعتبار نتايج نظر سنجی می تواند بحث انگيز باشد.