احمد زيدآبادی کارشناس مسايل سياسی خاورميانه و ايران

	تشکيلات تازه فلسطين در صورت قطع کمک های خارجی با مشکلات فراوانی روبرو خواهد شد

از آنجا که دولت خودگردان فلسطين به شدت وابسته به کمک‌ های خارجی است، قطع اين کمک‌ ها می‌ تواند دولت فلسطينی را با بحران اقتصادی روبرو کند.

ظاهرا هدف از قطع کمکها نيز بحرانی کردن وضع مالی دولت خودگردان به منظور اعمال فشار بر حماس برای تغيير موضع اين گروه در برابر روند صلح با اسراييل است، ولی آيا استفاده از اهرم مالی به تغيير موضع حماس منجر می‌ شود و يا آنکه اوضاع سرزمين ‌های فلسطينی را وخيم می‌ کند؟

اختلاف ديدگاه در ميان مقام های

در اين باره حتی در بين مقام ‌های رسمی اسراييل نيز اختلاف نظر وجود دارد. شائول موفاز وزير دفاع اسراييل معتقد است که تحريم مالی دولت خودگردان به فروپاشی اين دولت منجر می ‌شود و به تبع آن سرزمين ‌های فلسطينی در هرج و مرج و نا امنی غرق می‌ شود از اين رو، وزارت دفاع اسراييل بر پرداخت درآمدهای گمرکی دولت خودگردان اصرار می‌ ورزد.

در مقابل، برخی از رهبران اسراييل بر اين نظرند که اگر آنها اقدام به پرداخت دارايی‌ های گمرکی دولت خودگردان به رهبری حماس کنند، ديگر نمی‌ توانند از ساير کشورها بخواهند که برای اعمال فشار بر حماس، کمک‌ های مالی خود را به دولت خودگردان به حال تعليق درآورند.

مسئولان وزارت دفاع اسراييل اين نظر را رد می‌ کنند و می ‌گويند پرداخت دارايی‌ هايی که به خود فلسطينيان تعلق دارد، مانع درخواست از ساير کشورها برای عدم کمک به دولت خودگردان نيست.

قرار است دولت اسراييل به رهبری اهود اولمرت روز يکشنبه درباره پرداخت يا عدم پرداخت درآمدهای گمرکی فلسطينی ‌ها به دولت خودگردان تصميم نهايی را بگيرد، اما هر نوع تصميم گيری در اين باره متاثر از دو خواست دولت اسراييل است که ظاهرا اين دو خواست با يکديگر همخوانی ندارند.

آيا راه ميانه وجود دارد؟

اسراييل از يک سو علاقه‌مند است که دولت خودگردان از هم نپاشد و از ديگر سو خواستار اعمال فشار اقتصادی بر اين دولت برای تغيير موضع حماس است.

از آنجا که قطع کامل درآمدها و کمک‌ های دولت خودگردان به احتمال بسيار زياد سبب فروپاشی اين دولت می ‌شود، بعيد است که اسراييل چنين گزينه ‌ای را انتخاب کند، اما در عين حال برای تحت فشار گذاشتن حماس، پرداخت درآمدها احتمالا به حداقل ممکن خواهد رسيد.

شائول موفاز وزير دفاع اسراييل معتقد است که تحريم مالی دولت خودگردان به فروپاشی اين دولت منجر می ‌شود و به تبع آن سرزمين ‌های فلسطينی در هرج و مرج و نا امنی غرق می‌ شود از اين رو، وزارت دفاع اسراييل بر پرداخت درآمدهای گمرکی دولت خودگردان اصرار می‌ ورزد

کمک کنندگان خارجی بويژه آمريکا و اتحاديه اروپا نيز برای ادامه يا قطع کمک‌های مالی خود به دولت خودگردان با همين مشکل روبرويند و ناچارند در اين باره بين خود تقسيم کار کنند. اروپا احتمالا با تاکيد بر اين نکته که هرگونه تغيير موضع حماس در برابر اسراييل نيازمند گذشت زمان است، به ارسال کمک‌ های خود به دولت خودگردان ادامه خواهد داد و در مقابل، آمريکا با اتخاذ موضعی سرسختانه، ازسرگيری کمک‌ های خود را به تغيير شفاف رفتار حماس مشروط خواهد کرد.

در چنين شرايطی دولت خودگردان فلسطين به رهبری حماس ضمن آنکه سر پا خواهند ماند، اما برای رفع مشکلاتی که وعده حل آنها را به رای ‌دهندگان فلسطينی داده است در تنگنا گرفتار خواهد شد.

منابع مالی تازه

در صورت بروز چنين تنگنايی آيا حماس در صدد دستيابی به منابع مالی جديدی در بين کشورهای دوست خود بر نخواهد آمد؟ برخی محافل اسراييلی در اين مورد که احتمالا ايران به صورت حامی مالی حماس درآيد و بر سياست‌ های اين گروه تاثير بگذارد، اظهار نگرانی کرده‌ اند، اما با توجه به حساسيت بين ‌المللی درباره روابط ايران با حماس بعيد است که جمهوری اسلامی بتواند سطح کمک‌ های خود به فلسطينی‌ ها را تا حد رفع مشکلات دولت خودگردان افزايش دهد.

کشورهای عرب نيز می ‌توانند منبع جايگزين ديگری برای کمک‌ های غرب به فلسطينی ‌ها محسوب شوند، ولی به نظر نمی ‌رسد که هيچکدام از کشورهای ثروتمند عرب علاقه‌ ای به تقويت بيش از اندازه حماس در مقابل برانگيختن خشم آمريکا عليه خود باشند، از همين رو به نظر می رسد کمک‌ های آنان نيز از مقياس‌ فعلی خود فراتر نخواهد رفت.

بدين ترتيب، حماس در موقعيتی قرار خواهد گرفت که به جای يک چرخش ناگهانی در مواضع خود که برای هوادارانش بحران‌ زا خواهد بود، قادر باشد به تدريج رويکرد خود را نسبت به اسراييل تغيير دهد.