مهرداد فرهمند

	در آستانه نخستين انتخاباتی که آقای علی اف در دوران رياست جمهوری اش برگزار می کند، پايتخت جمهوری آذربايجان مجددا صحنه تظاهرات مخالفان او شده که باز هم برخورد پليس د شورش را با آنان به همراه داشته است

الهام علی اف خود دو سال پيش در انتخاباتی به قدرت رسيد که ناظران بين المللی ترديد خود را نسبت به صحت آن ابراز داشتند و تظاهرات اعتراض آميز مخالفان او به نتيجه اين انتخابات، برخوردهای خشونتباری به دنبال داشت.

اين بار در آستانه نخستين انتخاباتی که آقای علی اف در دوران رياست جمهوری اش برگزار می کند، پايتخت جمهوری آذربايجان مجددا صحنه تظاهرات مخالفان او شده که باز هم برخورد پليس د شورش را با آنان به همراه داشته است.

اما آنچه توجه جامعه جهانی را به يک باره به اين کشور کوچک و کمتر شناخته شده که مدت زمان زيادی از حضور آن بر نقشه جهان نمی گذرد جلب کرده برکناری سه مقام بلندپايه ظرف کمتر از 48 ساعت به دستور الهام علی اف است.

فرهاد علی اف، وزير توسعه اقتصادی و برادرش رفيق که مالک شرکت بزرگ نفتی آذپترول است رسماً متهم شده اند که به رسول قلی اف، رئيس پيشين و تبعيدی مجلس جمهوری آذربايجان برای کودتا عليه دولت الهام علی اف ياری رسانده و موافقت کرده اند که برای اين 'کودتا' يک ميليون و هفتصدهزار دلار در اختيار وی بگذارند.

اين دو بردار عليرغم تشابه اسمی هيچ نسبتی با رئيس جمهوری آذربايجان ندارند.

علی انسان اف وزير بهداشت نيز با اينکه يکی از بنيانگذاران حزب حاکم 'آذربايجان نو' (يئنی آذربايجان) است علاوه بر برکناری ناگهانی بازداشت هم شده است اما اينکه او نيز متهم به همکاری با 'کودتاچيان' شده باشد هنوز رسماً اعلام نشده است.

اين برکناريها و بازداشتها پس از آن صورت گرفت که رسول قلی اف که رهبری حزب دموکرات جمهوری آذربايجان را در دست دارد درصدد برآمد که به باکو بازگردد تا با حضور در جمع هوادارانش حرکتهای اعتراض آميز عليه دولت را با هدف پيروزی در انتخابات مجلس سازماندهی کند.

دوشنبه گذشته در حالی که هواداران رسول قلی اف در فرودگاه باکو منتظر فرود هواپيمای او بودند پليس صدها تن از آنان را بازداشت کرد و هواپيمای حامل آقای قلی اف را به کشور اوکراين بازگرداند که وی در آنجا به دست مأموران پليس بين الملل بازداشت شد اما پس از سه روز آزاد شد و پايتخت اوکراين را به مقصد لندن ترک گفت.

او هدف خود از سفر به لندن را جلب حمايت آمريکا و اتحاديه اروپا از مخالفان دولت جمهوری آذربايجان در انتخابات مجلس اعلام کرد.

در شرايطی که برخی جمهوريهای بازمانده از اتحاد شوروی با موج انقلابهای مخملی و نارنجی دچار تحولات اساسی در مشی سياسی خود شده اند و مخالفان دولتهای حاکم بر ديگر جمهوريها نيز در آرزوی چنين انقلابهايی به سر می برند، آگاهان سياسی بعيد می دانند که جمهوری آذربايجان نيز سرنوشتی چون همسايه اش گرجستان يا قرقيزستان و اوکراين بيابد.

در حالی که آقای قلی اف به جلب حمايت غرب برای انقلاب مخملی در کشورش اميد بسته، آگاهان اعتقاد دارند که غرب دلائل بيشتری برای کمک به ثبات دولت کنونی در جمهوری آذربايجان دارد تا برانداختن آن.

موقعيت راهبردی جمهوری آذربايجان در ساحل دريای خزر و همسايگی آن با ايران و روسيه، نفتخيز بودن آن و مهمتر از همه خط لوله معروف باکو - جيحان عوامل اصلی سرمايه گذاری غرب روی ثبات و حفظ نظم موجود در جمهوری آذربايجان به شمار می رود.

خاندان علی اف (حيدر علی اف و پسرش الهام) که دوازده سال است حکومت را در جمهوری آذربايجان در دست دارند اگرچه با انتقاداتی همچون خودکامگی و فساد مالی مواجهند اما توانسته اند اين کشور را از وضعيتی که در آستانه تجزيه و جنگ داخلی قرار داشت به مرحله ای برسانند که شرکتهای بزرگ نفتی بريتانيا و آمريکا آن را به عنوان شاهراه انتقال نفت و گاز دريای خزر به بازارهای جهانی شايسته سرمايه گذاريهای ميلياردی بدانند.

از سوی ديگر در حالی که منتقدان الهام علی اف اقدام او عليه سه شخصيت بانفوذ کشورش را حرکتی در جهت قبضه کردن قدرت ارزيابی کرده اند، ناظران بيرونی اعتقاد دارند که هدف اصلی او از اين حرکت در واقع جلب حمايت عمومی و همچنين غرب برای تضمين موفقيت خود در انتخابات مجلس بوده است.

رسول قلی اف اگرچه اکنون در صف اول متهمان توطئه برای براندازی دولت الهام علی اف قرار گرفته، در واقع نه به دليل توطئه چينی سياسی بلکه به اتهام اختلاس هفتاد ميليون دلاری در زمان رياست مجلس در تبعيد به سر می برد.

فرهاد علی اف، وزير توسعه اقتصادی نيز از مدتها پيش با اتهام فساد مالی مواجه بود و علی انسان اف در رديف آن دسته از اعضای دولت الهام علی اف به شمار می رفت که ميان مردم به عنوان فاسدترين مقامهای دولتی و موانع اصلی حرکتهای اصلاح طلبانه شهرت داشتند.

بدين ترتيب الهام علی اف می تواند از سويی با اعلام اينکه توانسته است توطئه ای برای ساقط کردن حکومت خود را خنثی کند اقتدار خود را بيش از پيش جلوه دهد و هم اينکه چهره ای اصلاح طلب از خود نشان دهد که مقامهای معروف به فساد مالی را حتی اگر در دل هوادارانش جای داشته باشند از مجازات معاف نمی کند.