کره شمالی در سال 2002 از پيمان منع گسترش سلاح های اتمی خارج شد

کره شمالی در اعلاميه ای که روز دوشنبه در گفتگوهای شش جانبه در پکن صادر شد تاکيد کرده بود که حق استفاده صلح آميز از انرژی اتمی را برای خود محفوظ می دارد.

براساس آن اعلاميه ساير کشورهای حاضر در گفتگوهای پکن شامل روسيه، ژاپن، چين، کره جنوبی و آمريکا موافقت کردند درخواست کره شمالی برای دريافت يک رآکتور آب سبک را مورد بررسی قرار دهند.

آمريکا پيشتر درخواست کره شمالی برای دريافت چنين راکتوری را رد کرده بود، اما روز دوشنبه گفت ممکن است در اين تصميم تجديد نظر کند.

راکتور آب سبک برای توليد سلاح های اتمی مناسب تلقی نمی شود.

يکی از خبرنگاران بی بی سی در کره جنوبی می گويد عليرغم اعلاميه روز دوشنبه داير بر تمايل پيونگ يانگ برای برچيدن برنامه اتمی اش، روشن است که اختلافات بنيادی به قوت خود باقی است.

محمد برادعی، رئيس آژانس بين المللی انرژی اتمی، می گويد او خواهان اعزام بازرسان اين آژانس به کره شمالی در اسرع وقت است تا تعهد آن کشور داير بر توقف فعاليت های اتمی اش را محک بزنند.

نظارت آژانس اتمی سازمان ملل بر برنامه های اتمی کره شمالی از زمان خروج آن کشور از پيمان منع گسترش سلاح های اتمی در سال 2003 متوقف شده بود.

در بيانيه ای که در پی نشست اجلاس شش جانبه انتشار يافت آمده بود که دولت کره شمالی موافقت کرده است تا تمامی فعاليت های هسته ای خود را متوقف کند، مجددا به پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای (ان پی تی) بازگردد و حضور مجدد بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی را بپذيرد.

در مقابل پيونگ يانگ تعهد گرفت الکتريسيته دريافت کند و به آن کشور اطمينان داده شد که آمريکا "هيچ قصدی برای حمله يا يورش (به کره شمالی) با سلاح های هسته ای يا متعارف را ندارد."

اين موافقتنامه در پی بن بست سه ساله بر سر آمال های اتمی کره شمالی حاصل می شود.

گامی به جلو

جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا، گفت که اين موافقتنامه گامی مثبت است اما افزود بايد ساز و کاری ترتيب داد تا پايبندی پيونگ يانگ به مفاد آن زير نظر باشد.

کريستوفر هيل، مذاکره کننده ارشد آمريکا در اين گفتگوها، پيونگ يانگ را ترغيب کرد به عمليات جاری در تاسيسات اتمی اصلی خود در يونگ بيون پايان دهد.

بيانيه مشترک تاريخی روز دوشنبه درحالی محقق شد که اميدها برای حصول توافق در اين گفتگوها به تدريج جای خود را به يأس می داد.

شش کشور حاضر در گفتگوها قرار است در ماه نوامبر برای بحث درباره چگونگی اجرای اين موافقتنامه در عمل تشکيل جلسه دهند.

سابقه بحران اتمی کره شمالی به اکتبر سال 2002 و اظهارات مقامات آمريکايی باز می گردد که اعلام کردند کره شمالی، بر خلاف تعهدات قبلی خود در مورد توقف برنامه های هسته ای در برابر دريافت کمک اقتصادی و نفت از ايالات متحده، اين برنامه ها را به طور محرمانه از سر گرفته است.

در پی انتشار اين خبر، ايالات متحده کمک های خود به کره شمالی را قطع کرد و در مقابل، دولت کره شمالی رسما آغاز فعاليت در نيروگاه های های هسته ای خود را تاييد کرد، بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی را اخراج کرد و بعدا نيز اعلام داشت که موفق به توليد بمب اتمی شده است تا در برابر تهاجم ايالات متحده از خود دفاع کند.