فرماندهان ارشد ارتشهای روسيه و چين هدف از برگزاری مانوور مشترک را تشريح کردند

در اين مانوور مشترک، که به عنوان نشانه ای از تلاش چين و روسيه برای همکاری در برابر گسترش نفوذ ايالات متحده و تاکيد بر جهان چند قطبی تلقی شده است، حدود ده هزارتن از نفرات واحدهای زمينی، دريايی و هوايی ارتش های دو کشور همراه با تجهيزات پيشرفته از جمله هواپيماهای جنگی دوربرد روسيه و زيردريايی های چين شرکت دارند.

عمليات مانوور بامداد روز پنجشنبه، 18 اوت، با حضور رييسان ستادهای مشترک ارتش دو کشور در يک کنفرانس مطبوعاتی مشترک در بندر روسی ولاديووستک و عزيمت کشتی های نيروی دريايی روسيه از اين بندر آغاز شد.

ژنرال يوری بالويووسکی، رييس ستاد مشترک ارتش روسيه، و ژنرال ليانگ گوانگلی، رييس ستاد مشترک ارتش آزاديبخش خلق چين، در اين مصاحبه مطبوعاتی تاکيد کردند که اجرای مانوور مشترک نبايد به عنوان تهديدی عليه هيچ کشور ثالثی تلقی شود.

هدف اصلی از اجرای اين مانوور مشترک آمادگی نظامی برای مبارزه با جدايی طلبی، افراطگرايی و تروريسم و در عين حال تقويت اعتماد متقابل بين دو قدرت بزرگ است وزارت دفاع چين

سخنگوی وزارت دفاع چين گفته است "هدف اصلی از اجرای اين مانوور مشترک آمادگی نظامی برای مبارزه با جدايی طلبی، افراطگرايی و تروريسم و در عين حال تقويت اعتماد متقابل بين دو قدرت بزرگ است."

چين با احساسات جدايی طلبانه مسلمانان ساکن مناطق شمال غرب آن کشور و روسيه با شورش مسلمانان چچنی روبرو هستند.

برای مشاهده تمرين های مشترک دو کشور ناظرانی از چندين کشور از جمله اعضای سازمان همکاری شانگهای - شامل تاجيکستان، ازبکستان، قرقيزستان و قزاقستان در کنار روسيه و چين- پاکستان، هند و ايران دعوت شده اند اما ايالات متحده نماينده ای به اين منظور اعزام نکرده است.

واقعه ای تاريخی

اجرای مانوور مشترک چين و روسيه برای نخستين بار از پايان جنگ دوم جهانی باعث می شود تا واحدهايی از ارتش روسيه (و شوروی سابق) به خاک چين قدم بگذارند.

با اينکه نيروهای حزب کمونيست چين، به رهبری مائوتسه تونگ، در سال 1949 توانستند قدرت را در اين کشور به دست بگيرند و يک نظام کمونيستی در چين ايجاد کنند اما بی اعتمادی تاريخی دو طرف به يکديگر به زودی بر روابط دو کشور کمونيستی نيز تاثير گذاشت.

اتحاد شوروی همواره برای خود نوعی رهبری عقيدتی و سياسی ميان کشورهای کمونيستی قايل بود و با امضای پيمان دوستی با چين طی سفر ماتوتسه تونگ به مسکو در سال 1950 و اعطای کمک های نظامی و اقتصادی به اين کشور انتظار داشت نقش رهبری شوروی توسط رژيم کمونيستی چين نيز پذيرفته شود.

خروشچف و مائو- چين رابطه با شوروی را با ترديد و بی اعتمادی تلقی می کرد

تحولات بعدی از جمله بی طرفی شوروی در جريان درگيری های مرزی هند و چين در سال 1959 و آنچه که مقامات چينی تلاش شوروی برای تسلط بر کشورشان می دانستند سرانجام به خروج مشاوران روسی از چين در سال 1960 و خصومت آشکار دو کشور منجر شد.

در سال 1969، بين واحدهای مرزی چين و شوروی درگيری مسلحانه روی داد و رقابت آنها برای نفوذ در جهان سوم به دشمنی دو کشور شدت بخشيد.

گرچه از اواسط دهه 1970، و در پی تعديل مواضع عقيدتی چين، روابط دو کشور رو به بهبودی نهاد اما حمله نيروهای شوروی به افغانستان اين روند را متوقف کرد.

در اواخر دهه 1980، تحولات سياسی در شوروی به رهبری ميخاييل گورباچف و خروج نيروهای آن کشور از افغانستان و مغولستان زمينه را برای کاهش تشنج بين چين و شوروی فراهم آورد و سرانجام، فروپاشی اتحاد شوروی و اصلاحات گسترده اقتصادی در چين عملا زمينه رقابت عقيدتی بين آنها را از ميان برداشت.

گرچه به نظر می رسد که بدبينی متقابل دو کشور نسبت به يکديگر هنوز هم به طور کامل رفع نشده است، اما در سال های اخير دولت های چين و روسيه به خصوص با توجه به آنچه که تلاش آمريکا برای رهبری بلامنازع جهان می دانند همکاری های خود در زمينه های سياسی را گسترش داده اند.

نگرانی آمريکا؟

در واکنش به برگزاری مانوور مشترک چين و روسيه، شون مک کروميک، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا، گفت که اين کشور انتظار دارد اين تمرين های نظامی در راستای تقويت اهداف مشترک ايالات متحده، روسيه و چين در مورد پيشبرد و حفظ امنيت منطقه ای اجرا شود.

وی گفت که چين و شوروی تصميم خود به برگزاری اين مانوور را به اطلاع آمريکا رساندند و ايالات متحده اميدوار است که تمرين های آنها باعث "مختل شدن جو موجود در منطقه نشود."

آمريکا نمی تواند نسبت به برنامه های چين برای تقويت و نوسازی ارتش آن کشور بی تفاوت باشد

ظاهرا آقای مک کروميک به موقعيت تايوان اشاره دارد که بی ترديد مانوورهای جاری را با نگرانی دنبال خواهد کرد.

جمهوری خلق چين سرزمين تايوان را بخشی جدايی ناپذير از اين کشور می داند و الحاق مجدد تايوان بخشی از سياست اعلام شده دولت چين است.

همچنين، مقامات آمريکايی نسبت به افزايش توان نظامی چين بی تفاوت نيستند به ويژه اينکه اين کشور از رشد اقتصادی چشمگيری برخوردار بوده و به يک قدرت اقتصادی منطقه ای و حتی جهانی نيز تبديل می شود.

مانوور مشترک روسيه و چين از جنبه ديگری نيز قابل توجه است.

چين کشوری رو به رشد است که بی ترديد در بلند مدت برای خود اهداف سياسی عمده ای در سطح منطقه و جهان منظور خواهد داشت هرچند در حال حاضر، چنين اهدافی از امکانات اين کشور فراتر می رود.

در مقابل، از روسيه به عنوان قدرتی رو به افول می توان ياد کرد که می کوشد بخشی از نفوذ سابق خود را همچنان حفظ کند.

همکاری چين و روسيه می تواند بخشی از هدف های هر دو طرف را تامين کند به اين شرط که خود بتوانند بر ترديدهای تاريخی نسبت به يکديگر غلبه کنند.