پل رينولدز تحليلگر مسائل جهانی در سايت خبری بی بی سی

متحدين زمان جنگ پس از کنفرانس پوتسدام در برابر يکديگر صف بستند

وينستون چرچيل در شکايت خود به استالين گفت: "حصاری آهنين فرو افتاده است."

چرچيل اين جمله را بسيار خوش آهنگ يافته بود، اما اين شکايت کاملا با واقعيت منطبق نبود. گذشته از آن، نمی توان از کلمه فرو افتادن برای حصار استفاده کرد.

هشت ماه پس از آن، در ماه مارس سال ۱۹۴۶ در فولتون ميسوری، چرچيل در اين گفته خود تغييری جزيی داد و توانست شکافی را که به دنبال کنفرانس پوتسدام سريعا بين متحدين به وجود آمده بود در اين جمله خلاصه کند و اعلام کرد که "از استه دين در بالتيک تا تريسته درآدرياتيک، پرده ای آهنين در قاره اروپا فرو افتاده است."

کنفرانس پوتسدام نقطه پايان اتحاد دوران جنگ ميان غرب با شوروی بود.

جنگ سرد از پوتسدام آغاز شد.

مادر سگ

گرچه شرايطی که در آن زمان وجود داشت، يعنی شکست آلمان، ادامه جنگ ژاپن و جانشينی ترومن به جای روزولت به مقام رياست جمهوری آمريکا، برگزاری چنين کنفرانسی را ايجاب می کرد، اما از آن نتيجه ای به دست نيامد.

بعد ها معلوم شد که درطول برگزاری اين کنفرانس، رای دهندگان بريتانيايی چرچيل را از مقام نخست وزيری برکنار کرده و حزب اصلاح طلب کارگر به رهبری کلمنت اتلی را بروی کار آورده بودند.

پرزيدنت هاری ترومن، رييس جمهور آمريکا نيز به هيچ وجه مايل به شرکت در اين کنفرانس نبود اما مجبور بود برای ملاقات با چرچيل و استالين به کنفرانس پوتسدام برود.

اما محل برگزاری اين کنفرانس را استالين تعيين کرده و اصرار ورزيده بود که در منطقه نزديک به بخش تحت کنترل شوروی در مجاورت برلين برگزارشود.

ترمن در دفترچه خاطرات خود هنگامی که با کشتی عازم اروپا بود می نويسد: "چقدر از اين سفر متنفرم."

ترومن نيز مانند روزولت، نخست به استالين اعتماد کرده بود اما پس از پی بردن به اشتباه خود بيشتر از روزولت درصدد جبران آن برآمد. او در آن زمان نوشت: "من از اين مادرسگ خوشم می آمد."

اما درمورد چرچيل، ترومن معتقد بود که او زياد حرف می زند و چرنديات هم زياد می گويد.

جهانی ديگر

کنفرانس پوتسدام به نتايجی دست يافت که پنج ماه پيش از آن دريالتا متحدين به آن رسيده بودند. يعنی تقسيم آلمان، گسترش مرزهای غربی لهستان و قول های توخالی در باره برگزاری انتخابات آزاد در اين کشور و ساير کشورهای تحت نفوذ شوروی.

وينستون چرچيل از اريکه قدرت پايين آمد، اما همچنان يک سياستمدار بانفوذ باقی ماند

روی جنکينز در بيوگرافی چرچيل اين کنفرانس را تکرار گردهمايی های ديگر سران متحدين توصيف می کند و می نويسد: "کنفرانس پوتسدام مثل ديدن يک فيلم بد برای چندمين بار بود."

۵۰ سال ديگر به طول انجاميد تا به عواقب ناشی از نتايج کنفرانس های يالتا و پوتسدام خاتمه داده شود و وقتی چنين شد، پيش بينی اين بود که با پايان کمونيسم به اين فصل از تاريخ پايان داده می شود. اما اين پيش بينی درست از آب در نيامد.

ما اکنون دوران پس ازکمونيسم را سپری می کنيم . مناقشات کماکان روی می دهند و تاريخ همچنان به روند خود ادامه می دهد.

مسائلی که در حال حاضر در جهان مطرح است، به کلی به دور از موضوعات کنفرانس پوتسدام است. همان گونه که مسائل مورد بحث در پوتسدام برای ما بيگانه اند.

درکنفرانس اخير گروه 8، موضوع کمک به آفريقا و تغييرات جوی در دستور کار سران کشورهای عمده صنعتی جهان قرارداشت و حين برگزاری آن لندن هدف بمب گذاری قرار گرفت و جنگ در عراق ادامه يافت.

در سال ۱۹۴۵ قاره آفريقا از کشورهای مستعمره تشکيل می شد، تغييرات جوی مسئله نبود و در خاورميانه که عراق بخش غير قابل توجهی از آن بود، آرمان ناسيوناليسم عرب و نه بنياد گرايی اسلامی رواج داشت.

پيش بينی هيروشيما

کنفرانس پوتسدام تنها يک موضوع را برای جهان امروز به ارث گذاشت . زمانی که ترومن در استراحتگاه خود منتظر آغاز اين کنفرانس بود، خبر آزمايش موفقيت آميز بمب اتمی به او داده شد.

نخستين آزمايش بمب اتمی همزمان با ملاقات رهبران متحدين در پوتسدام رخ داد

او خود را ملزم ديد که اين موضوع را به استالين خبر دهد اما استالين چندان علاقه ای به اين خبر نشان نداد زيرا جاسوسانش قبلا تمام اطلاعات در اين باره را به او داده بودند.

به ژاپن در اعلاميه پوتسدام هشدار داده شده بود که اگر دست از جنگ برندارد با ويرانی روبرو خواهد شد اما در مورد بمب اتمی به اين کشور هيچ چيز گفته نشده بود.

درواقع هيچ مذاکره ای در مورد کاربرد بمب اتمی انجام نگرفته بود چون همه برسر اين موضوع توافق داشتند که يا بايد اين بمب به کار برده شود و يا الزاما ژاپن مورد هجوم قرارگيرد.

در ۲۴ ژوئيه، ترومن و چرچيل با روسای ستاد فرماندهی نظامی خود ديدار و رسما اين موضوع را حل کردند .

در پنجم ماه اوت هنگامی که ترومن سوار بر کشتی اگوستا عازم بازگشت به آمريکا بود بمب اتمی به روی هيروشيما انداخته شد.