پل اندرسون خبرنگار بی بی سی در اسلام آباد

دولت پاکستان شمار مدارس اسلامی را کمتر از 10 هزار رقم می زند

از جمله جک استرا، وزير خارجه بريتانيا، نگرانی عميق خود را نسبت به فعاليت برخی از اين مدرسه ها ابراز داشته است.

تخمين ها درباره شمار مدارس دينی در پاکستان متفاوت است. دولت پاکستان می گويد کمتر از ده هزار مدرسه علوم دينی در اين کشور وجود دارد اما يک سياستمداران ممتاز پاکستانی می گويد که رقم واقعی دو برابر اين است.

تخمين زده می شود که در حدود يک و نيم ميليون کودک در مدرسه ها تحصيل می کنند.

بسياری از اين مدرسه ها نقش اجتماعی مهمی در جامعه پاکستان بازی می کنند زيرا دولت در فراهم آوردن امکانات تحصيلی برای ميليون ها خانواده تهيدست ناکام مانده است.

اين مدرسه ها اغلب پرورشگاه پيکارجويان توصيف می شود و دست کم در گذشته اين چنين وصفی تا حدودی ريشه در واقعيت داشته است.

مدرسه های علوم دينی در دهه 1980 با کمک های مالی مذهبيون راديکال عربستان سعودی و دولت آمريکا در پاکستان ظهور کردند تا به عنوان مرکز آموزش و مسلح کردن هزاران مجاهد که در افغانستان با نيروهای شوروی می جنگيدند عمل کنند.

منتقدان می گويند مراکز مذهبی پاکستان محل رشد ديدگاهی خشک و تنگ نظرانه نسبت به جهان است

با خروج نيروهای شوروی از افغانستان و انحراف توجه آمريکا از منطقه، مدرسه های مذهبی به کار خود ادامه دادند.

آن زمان بود که توجه پيکارجويان اسلامی که در بسياری از اين مدارس حضور می يافتند به نبرد عليه حکومت هند بر ناحيه ای از کشمير که تحت کنترل آن کشور است معطوف شد.

بعدا از اين مدرسه ها برای آموزش و مسلح کردن جنگجويان جوان طالبان که در دهه 1990 بخش اعظم افغانستان را به کنترل خود درآوردند استفاده شد.

منتقدان می گويند که اين مدرسه ها از آن زمان تاکنون به مرکز تعليم پيکارجويان مسلمان بدل شده است، و ملاها در آن "جهاد" عليه غرب و حاميان آن را موعظه می کنند.

ژنرال پرويز مشرف، رئيس جمهور پاکستان، برنامه ای برای اصلاح اين مدارس را به اجرا گذاشته است که هدف آن مدرن سازی مدارس است و آنها را وادار می کند در کنار دروس مذهبی به تعليم رياضيات، زبان انگليسی و علوم کامپيوتر بپردازند.

منتقدان می گويند که اين برنامه تلاشی کم جان و ناکام بوده است چرا که پرويز مشرف برای حفظ قدرت خود هنوز به حمايت رهبران راديکال مذهبی متکی است.

با اين حال مدافعان مدرسه های دينی می گويند که اينها مراکزی برای آموزش کودکان و ايجاد رفاه برای خانواده های فقرزده آنهاست؛ نيازهايی اوليه که به گفته آنها دولت به طور چشمگيری در تامين آنها ناکام است.