پرزيدنت بوش در حالی وارد منطقه می شود که تنش ميان جمهوری های بالتيک و روسيه شدت يافته است

آقای بوش بعد از آن که بر يک بنای آزادی در کشور لتونی دسته گلی قرار داد، اعلام کرد غرب هرگز فراموش نخواهد کرد که پایان جنگ جهانی دوم، اشغال و جور کمونیسم را برای جمهوریهای بالتیک به ارمغان آورد.

اين درحالی است که ولاديمير پوتين در مسکو تاکيد کرد که سربازان روسيه (شوروی پيشين) در جنگ جهانی دوم، نيروهای آزادی بخش بوده اند.

آقای پوتين يادآوری کرد که مقامات شوروی سابق در سال 1989 با صدور قطعنامه ای از پيمانی که به سلطه اتحاد جماهير شوروی سوسياليستی بر دولتهای سابقا مستقل بالتيک منجر شد، انتقاد کرده اند.

او به همين دليل درخواست کشورهای حوزه بالتيک را که با پشتيبانی آمريکا خواهان عذرخواهی مجدد روسيه هستند، بی مورد دانست.

اختلاف ديدگاه مسکو و واشنگتن

آقای بوش در پايتخت لتونی، ريگا، با رهبران سه کشور حوزه بالتيک يعنی لتونی، ليتوانی و استونی ديدار کرد و سپس در مصاحبه ای مطبوعاتی حضور یافت.

رییس جمهور آمریکا گفت: "امیدوارم ما این مرحله از تاریخ را پشت سر بگذاریم."

آقای بوش همچنین اذعان کرد که آمریکا تاحدودی مقصر اختلاف در اروپا بعد از جنگ جهانی دوم بوده است.

آقای بوش به مناسبت شصتمين سال پايان جنگ جهانی دوم به هلند و روسيه نيز سفر می کند. رييس جمهوری آمريکا پس از لتونی به مسکو خواهد رفت و روز دوشنبه در مراسم رژه ای که در ميدان سرخ به مناسبت ايثار و فداکاری اتحاد جماهير شوروی در جنگ جهانی دوم برگزار می شود، شرکت می کند.

سه کشور حوزه بالتيک با پايان جنگ جهانی دوم و شکست آلمان نازی توسط اتحاد جماهير شوروی سابق، به خاک اين کشور ضميمه شدند و تا زمان سقوط اتحاد شوروی در اوايل دهه 1990 از اقمار آن بودند.

يکی از خبرنگاران بی بی سی در لتونی می گويد ديدار آقای بوش از اين کشور می تواند تاکيدی بر اختلافات تاريخی ميان روسيه و غرب باشد به ويژه آنکه وی در لتونی اين موضوع را مطرح کرد که پايان رژيم نازی برای بخش هايی از اروپای شرقی سرآغاز شکل کمونيستی و جديدی از ظلم بود و بعيد است که چنين اظهار نظری خوشايند مسکو باشد.

روسيه بر اين نکته اصرار دارد که ارتش اتحاد جماهير شوروی سابق اروپا را از چنگ نازی ها آزاد کرد و رييس جمهوری روسيه از درخواست کشورهای لتونی، ليتوانی و استونی برای عذرخواهی در مورد اقدام شوروی سابق در الحاق اين کشورها خشمگين است.

يکی از مقاماتی که با آقای بوش به منطقه بالتيک سفر کرده گفته است روايت آمريکا از موضوع، تنها روايت حقيقی در مورد جنگ جهانی دوم است.

شکافی که عميق تر می شود

لتونی تنها کشور منطقه است که نمايندگانش را به مراسم روز دوشنبه در مسکو می فرستد و تاکيد می کند که اين کار را به عنوان يک کشور مستقل انجام می دهد.

استونی و ليتوانی، دو کشور ديگر بالتيک، از اعزام نماينده به اين مراسم خودداری کرده و می گويند که رهايی آنها از چنگ نازی ها به معنی آغاز اشغال منطقه توسط اتحاد جماهير شوروی بود.

هر سه کشور، که اکنون اعضای ناتو و اتحاديه اروپا هستند، از روسيه می خواهند به خاطر ضميمه شدن خاک خود به آن کشور توسط اتحاد جماهير شوروی در سال 1940 عذرخواهی کند. اين موضوع مورد حمايت واشنگتن است.

شکاف ميان اين کشورها و روسيه زمانی که ولاديمير پوتين، رئيس جمهور روسيه، روز پنجشنبه در مصاحبه با يک کانال تلويزيونی آلمانی گفت که نيازی به عذرخواهی نيست چرا که اين کار قبلا انجام شده، عميق تر شد.

شعار محوری

آقای پوتين گفت که مقام های اتحاد جماهير شوروی در سال 1989 با صدور قطعنامه ای، پيمان مولوتوف-ريبنتروپ که در سال 1939 منعقد شد را به عنوان "تصميم شخصی استالين (رهبر سابق شوروی) که با منافع مردم شوروی در تناقض بود" مورد انتقاد قرار دادند.

آقای پوتين گفت: "من می خواهم تکرار کنم: ما قبلا چنين کرده ايم. آيا لازم است هر روز و هر سال چنين کنيم؟"

مقدمه چينی در ريگا برای ورود جورج بوش

رئيس جمهور روسيه ادعا کرد که برخی جمهوری های سابق شوروی اين موضوع را برای مقاصد داخلی، بزرگ کرده اند.

آقای بوش گفت که در جريان ديدار با آقای پوتين، به همتای روسی خود يادآوری خواهد کرد که شکست نازی ها برای کشورهای بالتيک پيام آور آزادی نبوده است."

همزمان تونی بلر، نخست وزير بريتانيا به آقای پوتين گفته است که او قادر به شرکت در مراسم روز دوشنبه نخواهد بود.

آقای بلر در تماسی تلفنی به رهبر روسيه گفت که در پی پيروزی انتخاباتی حزب او، کارگر، کار تشکيل يک کابينه جديد مانع سفر او به مسکو خواهد شد.

آقای بوش از روسيه به گرجستان خواهد رفت. وی سرشناس ترين مقام خارجی است که از زمان انقلاب غيرخونبار سال 2003 که پرزيدنت ميخائيل ساکاشويلی را به در گرجستان به قدرت رساند از آن کشور بازديد می کند.

به گفته خبرنگاران سفر آقای بوش به گرجستان درحالی صورت می گيرد که روابط تفليس و مسکو رو به وخامت است.

جيمز کوماراسامی، خبرنگار بی بی سی که با آقای بوش سفر می کند می گويد که رئيس جمهور آمريکا از موقعيت سفر به گرجستان برای منعکس کردن يکی از شعارهای محوری خود داير بر ادامه رژه آزادی در جهان استفاده خواهد کرد.

به گفته خبرنگار بی بی سی مقطع حاضر برای آقای پوتين، که با انتقاد روزافزون آمريکا پيرامون طرز نگرش خود نسبت به دموکراسی روبروست، ناخوشايند است.