شهريار رادپور

در انتخابات امسال بجای چاپ کتابچه های قطوری که کمتر کسی آن را می خواند، اين بار جزوه های کوچک و رنگی در ميان مردم پخش شد.

گاه ديده شده است حزبی که دولت را تشکيل داده، بعد از مدتی گردشی 180 درجه ای زده و سياستی ديگر در پيش گرفته است.

بهترين و تازه ترين نمونه آن در برنامه انتخاباتی حزب کارگر در سال 2001 ديده شد که تعهد سپرد تحصيلات دانسگاهی را رايگان نگاه دارد، اما پس از پيروزی مجدد در انتخابات، شهريه ای دو هزار پوندی برای هر سال تحصيلی در دانشگاه تعين کرد.

انتخابات بريتانيا در راديو بی بی سی برنامه های ويژه انتخابات پارلمانی در بريتانيا هر روز از ساعت 16:50 به وقت گرينويچ و ساعت 21:20 به وقت تهران از بخش فارسی راديوی بی بی سی پخش می شود.

البته دولت کارگری برای اين که نشان دهد کاملا خلف وعده نکرده است، به دانشجويان امکان داد شهريه تحصيلاتشان را به صورت وامی بدون بهره از دولت دريافت کنند و سررسيد بازپرداخت آن را نيز به زمانی موکول کرد که فرد مقروض صاحب در آمدی بالاتر از ساليانه 15 هزار پوند شده باشد.

با وجود اين که اکثر مردم اعتماد و اعتقاد چندانی به برنامه های سياسی احزاب از خود نشان نمی دهند، ولی آنها قبول دارند که آن تنها وسيله يا سندی است که به وسيله آن می توان احزاب را به انجام کارهايی متعهد کرد.

در انتخابات امسال بزرگترين تغير در شکل و اندازه اين برنامه های سياسی ديده شد و بجای چاپ کتابچه های قطوری که کمتر کسی آن را می خواند، اين بار جزوه های کوچک و رنگی در ميان مردم پخش شد.

تغير جالب ديگری که امسال ديده شد، تجديد نظر و حتی تغير در محتوی برنامه های احزاب در طول مبارزات انتخاباتی بود.

به طور مثال اهميت مسئله مهاجرت و همچنين ميزان نارضايتی و نگرانی مردم از افزايش جرائم حزب کارگر را به تجديد نظر وا داشت و محافظه کاران هم در طرح خود برای تغیير ماليات شهرداريها تجديد نظر کردند و همچنين تا حدی لحن حزب را درباره خطر سيل مهاجران غير قانونی به بريتانيا ملايمتر کردند.

حزب کارگر با 8 سال تجربه دولت، تعهداتش بيشتر ادامه برنامه های فعلی، افزايش توجه های آموزش و پرورش و بهداشت و درمان و آنطور که تونی بلر در جمعی از طرفدارانش گفت، پيشرفت است نه پسرفت.

برنامه ريزان مبارزات انتخاباتی احزاب بريتانيا، معمولا در اين روزها است که به رهبران آنها توصيه می کنند دوباره به ريشه حزب باز گردند و در اين مورد، سران حزب کارگر کار دشواری در پيش دارند. هم در زمينه های اقتصادی که سالها است اصل تفوق بازار آزاد را پذيرفته و پياده کرده اند و هم در سياست خارجی بويژه آنچه بعد از مداخله نظامی در عراق، دنباله روی تونی بلر از خط مشی جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا نام گرفت.

پيوستن يکی از اعضای پر سابقه حزب کارگر به صف ليبرال دموکراتها در آغاز سومين هفته مبارزات انتخاباتی نمايانگر همين شکاف عقيدتی و اصولی در ميان دو نسل متفاوت از طرفداران حزب کارگر است.

برايان سجمور که 27 سال نماينده حزب کارگر در مجلس عوام بود دليل ترک حزب را دروغگويی نخست وزير برای توجيه همکاری با آمريکا در حمله به عراق توصيف کرد.

حزب محافظه کار که در طول زمامداری 8 ساله حزب کارگر سه رهبر عوض کرده، اين بار با مايکل هوارد، وزير پيشين کشور در آخرين دولت محافظه کاران به ميدان آمده است.

اين حزب که بيشتر نظريات اقتصادی خود را به حزب کارگر نوين باخته است، همچنين با تکيه بر اصول شناخته شده قبلی مبارزه می کند. مهمترين وعده های محافظه کاران کوچکتر کردن نقش دولت در امور اقتصادی، آموزشی و بهداشتی است.

در زمينه سياست های احتمالی هم تکيه اين حزب برمبارزه با آن چيزی است که مايکل هوارد، رهبر حزب اسراف دولت فعلی در هزینه های عمومی می خواند.

آقای هوارد می گوید: "اگر خواسته شما بيمارستان های پاکيزه تر، افزايش نيروی پليس، انظباط بيشتر در مدارس، محدود کردن جريان مهاجرت به اين کشور، حسابرسی بيشتر در ادارات و پرداخت ماليات کمتر است در روز پنجم ماه مه می توانيد به آن رای بدهيد و به سالها نا اميدی و وعده های توخالی پايان دهيد."

حزب محافظه کار مخالف ادغام بيشتر نهاد های سياسی و قانونی بريتانيا در اتحاديه اروپا است ولی کنترل مهاجرت بحث برانگيز ترين بخش از برنامه های سياسی حزب محافظه کار است که هم چنان درميان بيشتر صاحب نظران سياسی بعنوان نقطه ضعف مطرح است. اگرچه که اعضاء دولت سايه در اين حزب با قاطعيت بر ضرورت اجرای آن پافشاری می کنند.

حزب ليبرال دموکرات که بعنوان سومين نيروی سياسی سراسری در بريتانيا سال ها پل بين دو حزب کارگر و محافظه کار شناخته می شد، اکنون تحت رهبری چارلز کندی برنامه و هويتی کاملا جدا پيداکرده است. اين حزب از چند جهت در صحنه سياسی بريتانيا منحصر به فرد است.

حزب لیبرال دموکرات طرفدار پيوستن اين کشور به پول واحد اروپائي است و تنها حزب است که خود را متعهد کرده است در صورت پيروزی سقف ماليات بر درآمد را پايين آورده و درآمد اضافی حاصل را خرج آموزش و پرورش، بهداشت و درمان رايگان و افزايش حقوق بازنشستگی ملی کند و همچنين شهريه تحصيل دانشگاهی را نيز برچيند و در سياست خارجی هم تنها حزب است که رهبرش از ابتداد در مداخله نظامی در عراق را غير قانونی خواند و در پارلمان اين عمل را محکوم کرد.

آقای کندی گفته است: "من به اين موضوع افتخار می کنم که رهبری تنها حزبی را در اين انتخابات برعهده دارم که در مجلس عوام يکپارچه و يکصدا مخالفت خود را با مداخله نظامی در عراق اعلام کرد و روی حرف خود ايستاد. من مطمئنم که استدلال و پايداری ما در ميان مردم احساس اعتمادی بوجود آورد که در تصميم گيری شان در روز انتخابات تاثير خواهد داشت."

و در ميانه راه مبارزات انتخاباتی، مسئله عراق مجددا به يکی از موضوع های اصلی بدل شده است.