محمد البرادعی از سال 1997 مديرکل آژانس بوده و خواستار انتخاب مجدد به اين سمت است

اجلاس شورای حکام در روز چهارشنبه، 27 آوريل، به درخواست کشورهای در حال توسعه عضو شورای حکام برگزار می شود که خواستار انتخاب مجدد محمد البرادعی، مديرکل کنونی آژانس، برای يک دوره ديگر هستند اما به گفته برخی کارشناسان، انتظار نمی رود در اين مورد رای گيری شود.

اکثر کشورهای در حال توسعه، که حدود يک سوم از 35 عضو شورای حکام را تشکيل می دهند، ادامه خدمت آقای برادعی را برای حمايت از خواست های خود مفيد می دانند در حاليکه ايالات متحده مايل به تغيير در مديريت اين نهاد برای همسويی بيشتر با ديدگاه های آن کشور است.

ايالات متحده با انتخاب مجدد آقای برادعی به دليل رويکرد وی نسبت به برخی مسايل آژانس از جمله مساله برنامه های هسته ای ايران و نحوه برخورد وی در جريان بازرسی های تسليحاتی از عراق مخالف است.

اختلاف نظر در مورد ايران ايالات متحده ايران را به دنبال کردن برنامه های پنهانی برای دستيابی به تسليحات اتمی متهم می کند اما آقای برادعی در گزارش های خود، ضمن انتقاد از عدم همکاری کامل ايران با آژانس، تاکيد داشته که هيچ نشانه ای از اينگونه فعاليت ها در ايران يافت نشده است

ايالات متحده از آقای برادعی خواسته بود که از نامزدی خود برای تصدی مجدد سمت مديرکل آژانس برای يک دوره چهارساله ديگر خودداری ورزد اما وی اين درخواست را نپذيرفت.

معمولا مديرکل به اتفاق آرا و بدون مخالفت کشورهای عضو شورای حکام به اين سمت انتخاب می شود و موضع ايالات متحده، که عضو شورای حکام است، اين سنت را به مخاطره انداخته است.

به همين دليل، انتظار می رود ايالات متحده در مورد رای گيری برای انتخاب مديرکل جديد در جلسه فعلی پافشاری نکند و اين موضوع تا اجلاس بعدی شورای حکام در ماه ژوئن به تعويق افتد.

نقش آژانس

آژانس بين المللی انرژی اتمی در سال 1957 و در پاسخ به پيشنهاد دوايت آيزنهاور، رييس جمهوری وقت ايالات متحده تاسيس شد که در سخنرانی سال 1953 در مجمع عمومی سازمان ملل متحد - تحت عنوان اتم برای صلح - موضوع استفاده صلح آميز از انرژی هسته ای را مطرح کرده بود.

در سال 1968، کشورهای آمريکا، شوروی سابق، بريتانيا، فرانسه و چين، که دارای اسلحه اتمی بودند، پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای را امضا کردند که منظور از آن خودداری آنها از انتقال فن آوری نظامی هسته ای به کشورهای ديگر و جلوگيری از مسلح شدن ساير کشورها به تسليحات اتمی بود.

برادعی شواهد موجود را برای محکوميت ايران کافی ندانسته است

در حال حاضر 138 کشور جهان عضو آژانس بين المللی انرژی اتمی هستند که در اجلاس عمومی سالانه - معمولا در ماه سپتامبر - شرکت می کنند.

از جمله وظايف اجلاس عمومی تعيين خط مشی کلی آژانس و انتخاب و تاييد اعضای شورای حکام است.

شورای حکام هر ساله دست کم پنج بار تشکيل جلسه می دهد و تعيين سياست های جاری، بررسی مسايل مربوط به فعاليت های آژانس و بررسی و انتخاب مديرکل برای دوره های چهار ساله از جمله اقدامات آن است.

مدير کل آژانس سرپرست اجرايی دبيرخانه اين نهاد است که با حدود 2200 کارشناس و کارمند اداری از کشورهای مختلف اجرای تصميم های شورای حکام و اقداماتی نظير رسيدگی به برنامه های هسته ای اعضا و بازرسی از تاسيسات آنها را بر عهده دارد.

مقر اصلی آژانس در وين قرار دارد و آژانس دارای دفتر ثابتی در مقر سازمان ملل متحد در نيويورک و دفاتر منطقه ای در کانادا و ژاپن است.

محمد البرادعی

محمد البرادعی در آخر ماه دسامبر سال 1997 به عنوان مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی انتخاب شد و انتخاب مجدد وی برای يک دوره چهارساله ديگر در سال 2001 مورد تصويب شورای حکام قرار گرفت.

وی در سال 1942 در قاهره، پايتخت مصر، متولد شده و در رشته حقوق و حقوق بين الملل در مصر و ايالات متحده تحصيل کرده است.

آقای برادعی از سال 1974 تا سال 1978 عضو هيات نمايندگی مصر در سازمان ملل متحد بود ولی بعدا به استخدام سازمان در آمد و برای مدتی سرپرستی برنامه آموزش حقوقی سازمان ملل را برعهده داشت.

حضور مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی، در کنار هانس بليکس، سربازرس تسليحاتی سازمان ملل متحد در تحقيقات پيرامون برنامه های تسليحات کشتار جمعی عراق در ماه های قبل از حمله نظامی ائتلاف به رهبری آمريکا به آن کشور باعث توجه گسترده رسانه های همگانی جهان به وی شد.

برادعی و بليکس اتهامات آمريکا عليه رژيم سابق عراق را نپذيرفتند

رويکرد وی به نحوه برخورد با ايران نيز باعث ناخرسندی آمريکا شده که خواستار شدت عمل آژانس در برخورد با ايران و ارجاع پرونده هسته ای اين کشور به شورای امنيت بوده است.

اواخر سال گذشته، دولت آمريکا، پس از رد درخواست از محمد البرادعی برای امتناع از نامزدی برای يک دوره جديد، کوشيد شخص ديگری را برای نامزدی اين سمت بيابد اما موفق نشد و گفته می شود هنوز هم شخص ديگری را که داوطلب جدی تصدی اين سمت باشد نيافته است.

براساس آيين نامه های آژانس بين المللی انرژی اتمی، برای کنار گذاشتن يک فرد از نامزدی سمت مديريت کل لازم است دست کم سه چهارم از اعضای شورای حکام عليه وی رای دهند.