پاپ بنديکت شانزدهم خواستار گفتگوی صميمانه با ساير اديان و مذاهب شده است

روز سه شنبه، 19 آوريل، شورای کاردينال های کاتوليک که در واتيکان تشکيل شده بود پس از دو روز رای گيری، کاردينال يوزف راتسينگر را، که به مدت 23 سال مقام رياست اداره امور عقيدتی واتيکان را بر عهده داشت و شخصيتی محافظه کار و اصولگرا شناخته می شد، به جانشينی پاپ ژان پل دوم برگزيدند.

کاردينال راتسينگر، که عنوان بنديکت شانزدهم را برای خود برگزيده، در نخستين اظهارات رسمی خود در اين مقام گفته است که مصمم است روابط بين کليسای کاتوليک و ساير فرقه های مسيحی و اديان ديگر را گسترش دهد.

انتخاب کاردينال راتسينگر به رهبری کليسای کاتوليک واکنش های متفاوتی را در ميان پيروان کليسا در پی داشته است.

روحانيون محافظه کار به خصوص در آفريقا و برخی ديگر از کشورهای جهان سوم، که معمولا در مسايل اعتقادی اصولگراتر هستند، از گزينش شخصيتی که بر مبانی اعتقادی کليسا تاکيد می گذارد استقبال کرده اند.

از جمله کاردينال جان اونايکن، سراسقف کليسای کاتوليک در نيجريه، گفته است که کاتوليک های آفريقايی به طور کامل از نظرات پاپ جديد در مورد مسايل اجتماعی و جنسی حمايت می کنند.

تفاوت ديدگاه پيروان کليسا

در مقابل، تعداد ديگری از پيروان کليسای کاتوليک که خواستار ساده گيری کليسا در مورد مسايلی مانند احترام به حقوق همجنسگرايان، آزادی استفاده از وسايل جلوگيری از بارداری و احتمالا انتصاب زنان به مقام کشيشی هستند، گرايش فکری پاپ بنديکت شانزدهم را نگران کننده دانسته اند.

از قول تعدادی از پيروان کليسای کاتوليک در کشورهای غربی گزارش شده است که ديدگاه های پاپ جديد را با ضرورت های جهان معاصر منطبق ندانسته و آن را فاقد انعطاف پذيری لازم توصيف کرده اند.

طرفداران پاپ بنديکت شانزدهم اتهام محافظه کاری عليه وی را رد کرده و تاکيد دارند که اصول دينی به گونه ای نيست که بتوان آن را در واکنش نسبت به تغييرات سريع در شرايط اجتماعی و گرايش های جاری مردم در دوره های مختلف تغيير داد و رهبر کليسا موظف به حفظ اصول اعتقادی مسيحيت است.

پاپ بنديکت شانزدهم به روش پاپ فقيد در تماس با اديان ديگر ابراز تعهد کرده است

پيشتر نيز وی بر حقانيت عقايد کليسای کاتوليک در برابر ساير فرقه های مسيحی و اديان ديگر تاکيد نهاده بود هرچند برخی از ناظران اين احتمال را مطرح کرده اند که اظهارات گذشته وی ناشی از الزامات شغل وی به عنوان متولی نهادی در واتيکان بود که وظيفه حراست از اصول اعتقادی کليسا را برعهده دارد.

ارتباط با ساير اديان و مذاهب

در عين حال، انتخاب پاپ جديد اين سوال را مطرح کرده بود که تحت رهبری وی، ارتباط واتيکان با ساير مذاهب و اديان به چه صورت خواهد بود.

به نظر می رسد که سخنان پاپ بنديکت شانزدهم حاکی از ادامه گفتگو با ساير اديان و مذاهب به منظور تاکيد بر ادامه روش پاپ ژان پل دوم صورت گرفته که روابط نزديکی با اديان و مذاهب ديگر برقرار کرده بود.

ژان پل دوم نخستين پاپ در تاريخ کليسای کاتوليک بود که در يک مسجد مسلمانان و يک کنيسه يهوديان حضور يافت و حدود پانصد سال پس از اختلاف پادشاه انگلستان و پاپ و استقرار کليسای انگليکان، به اين کشور سفر کرد.

گفته می شد که پاپ فقيد از اينکه رهبران کليسای ارتدوکس روسيه به تلاش های وی برای بهبود روابط بين دو مذهب واکنش گرمی نشان ندادند به شدت ناخرسند بود.

پس از سقوط اتحاد شوروی سابق، برخی از رهبران کليسای ارتدوکس روسيه واتيکان و روحانيون کاتوليک را متهم کرده بودند که می کوشند از طريق تبليغات مذهبی، مردم روسيه را به تغيير مذهب خود ترغيب کنند.

در هر حال، انتخاب پاپ جديد با ابراز اميدواری مقامات تعدادی از کشورهای مسلمان در اين مورد همراه بوده که وی همچنان به سياست گفتگو بين اين دو دين ادامه دهد.

استقبال رهبران جهان

اين اميدواری در پيام های تبريک رهبران کشورهای مسلمان به مناسبت انتخاب پاپ بنديکت شانزدهم انعکاس يافته است.

وزير خارجه يمن، که يک کشور اسلامی با اقليت کوچکی از مسيحيان است، ابراز اطمينان کرده است که پاپ برای گسترش همکاری و گفتگو با مسلمانان تلاش خواهد کرد و توقف روندی را که در زمان پاپ سابق به جريان افتاده نا محتمل دانسته است.

پرويز مشرف، رييس جمهوری پاکستان، گفته است که گرچه غلبه بر شکاف بين اديان و ملت ها به اقدام سياسی و اقتصادی نياز دارد اما پاپ می تواند باعث ايجاد هماهنگی در اين روند دشوار شود.

نخست وزير ترکيه به تغيير ديدگاه پاپ جديد چشم دوخته است

جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا، که با بسياری از نظرات محافظه کارانه ژان پل دوم موافق بود اما با مخالفت وی با جنگ عراق مواجه شد، پاپ جديد را مردی با دانش و آگاهی عميق توصيف کرده است.

رهبران و مقامات کليسای ارتدوکس روسيه و ساير کليساهای مسيحی و گروهی از رهبران مذهبی مسلمانان و يهوديان نيز انتخاب پاپ جديد را به وی تبريک گفته اند.

نگرانی ترکيه

در ميان کشورهای مسلمان، ترکيه نسبت به انتخاب کاردينال راتسينگر به رهبری کليسای کاتوليک واکنش سردی نشان داده است.

کاردينال راتسينگر در گذشته، در اشاره به فرهنگ مسيحيت در اروپای غربی، عضويت ترکيه در اتحاديه اروپا را "اشتباهی بزرگ" و مغاير با جريان طبيعی تاريخ توصيف کرده بود.

رجب طيب اردوغان، نخست وزير ترکيه، ابراز اميدواری کرده است که پاپ جديد موضع سرسختانه عليه عضويت اين کشور در اتحاديه اروپا را تعديل کند و گفته است که کاردينال راتسينگر در گذشته نظرات شخصی خود را در زمينه عضويت ترکيه بيان کرده بود و ممکن است موضع وی در مقام جديد تغيير کند زيرا پذيرش مسئوليت باعث تحول در ديدگاه ها می شود.

آقای اردوغان در عين حال تاکيد داشته است که واتيکان عضو اتحاديه اروپا نيست و تصميم گيری در باره عضويت ترکيه در اين اتحاديه بر عهده اعضای اين اتحاديه قرار دارد.

مطبوعات ترکيه نيز انتخاب پاپ جديد را با نگرانی گزارش کرده و اظهارات گذشته وی درباره ترکيه را يادآور شده اند.

روزنامه صبح پاپ جديد را "مخالف ترکيه" توصيف کرده و روزنامه راديکال اعلام داشته است که از نظر ترکيه، کاردينال راتسينگر آخرين فرد قابل قبول برای رسيدن به مقام پاپ بود.

روزنامه وطن، با نقل سخنان گذشته پاپ جديد که گفته بود ترکيه بايد با اعراب متحد شود و نه با اروپاييان، وی را مخالف گفتگوی اسلام و مسيحيت دانسته است.

مليت، روزنامه ديگر ترکيه، انتخاب پاپ جديد را خبری ناگوار برای نخست وزير اين کشور توصيف کرده و گفته است که آقای اردوغان به طور خصوصی انتخاب شخصيت معتدلتری به اين مقام را مطلوب دانسته بود.