در دو سال گذشته ضعف اطلاعاتی سیا در چند گزارش تحقیق و تفحص برجسته شده است

اين کميسيون که یک سال پیش به دستور جورج بوش، رییس جمهور آمریکا، آغاز به کار کرد، همچنين هشدار داده است که آمريکا درباره برنامه تسليحاتی ساير دشمنانش اطلاعات کافی ندارد و برای جلوگيری از بروز اشتباهات مشابه در آينده ، اعمال تغييرات شديد ضروری است.

اين کميسيون در گزارش خود ۷۰ توصيه به جان نگروپونته، مدير سازمان جديد امنيت ملی آمريکا، کرده که بر ۱۵ سازمان جاسوسی نظارت خواهد داشت.

در اين گزارش آمده است: "سازمانهای اطلاعاتی تقريبا در مورد کليه قضاوتهای خود درباره برنامه تسليحات کشتار جمعی عراق اشتباه کرده اند. آمريکا نمی تواند قصورهايی به اين بزرگی را تحمل کند."

نويسندگان اين گزارش سپس افق نگاه خود را از عراق فراتر برده و می نويسند: "نکته نگران کننده اين است که ما درباره برنامه تسليحاتی بسياری از خطرناکترين دشمنانمان اطلاعات کافی نداریم و اطلاعاتمان درمورد نيات واقعی آنها حتی کمتر است."

اين کميسيون هيچ اشاره ای به کشوری خاص نکرده ولی کارشناسان در این مورد به ايران و کره شمالی اشاره دارند.

اين هيات تحقيق در گزارش خود گفته است که يکی از عوامل اصلی در اين زمينه خودداری از توجه به منابع اطلاعاتی و ديدگاه های گوناگون در پردازش اطلاعات بوده است.

اين هيات تحقيق به رياست يک سناتور آمريکايی از حزب دموکرات و يکی از قضات ارشد بازنشسته اين کشور حدود يک سال پيش آغاز به کار کرد و جلسات آن محرمانه بوده است.

در هفته های منجر به حمله نظامی ائتلاف به رهبری آمريکا به عراق در بهار سال 2003، مقامات دولت آمريکا تاکيد داشتند که رژيم سابق عراق همچنان به برنامه توليد جنگ افزارهای کشتار جمعی ادامه می دهد و عمليات نظامی عليه آن برای جلوگيری از تکميل و کاربرد اين تسليحات ضرورت دارد.

نواقص اطلاعاتی در کره و ايران گفته می شود هيات تحقيق نتيجه گرفته که برای آمريکا، کره شمالی عملا يک حفره سياه اطلاعاتی محسوب می شود در حاليکه دسترسی به اطلاعات در مورد ايران نيز، که دولت آمريکا دولت آن را به تلاش برای توليد جنگ افزارهای هسته ای متهم می کند، چندان بهتر از کره شمالی نيست

در همان زمان، بازرسان تسليحاتی سازمان ملل متحد که در عراق فعاليت داشتند اصرار می ورزيدند که نشانه ای از اينگونه برنامه ها به دست نياورده اند.

پس از اشغال خاک عراق، گروه تحقيق و جستجوی ارتش آمريکا برای يافتن جنگ افزارهای کشتار جمعی رژيم سابق عراق نيز سرانجام نتوانست شواهدی از توليد تسليحات کشتار جمعی به دست آورد.

مخالفان حمله به عراق دولت آمريکا را متهم کرده اند که عمدا به ارايه اطلاعات مشکوک و ارزيابی جانبدارانه آنها مبادرت ورزيدن تا برای عمليات نظامی عليه عراق توجيهی سياسی و قانونی بيابند.

مقامات دولت آمريکا، ضمن تاييد نا کافی بودن و نادرست بودن بخشی از اطلاعات مربوط به شرايط عراق در رژيم سابق، آن را به ناتوانی دستگاه های امنيتی و اطلاعاتی خود نسبت داده اند.

فشار سياسی؟

در بخشی از اين گزارش که انتشار عمومی يافته آمده است که "نشانه ای از مداخله سياسی" در روند کسب و پردازش اطلاعات مربوط به برنامه تسليحات کشتار جمعی عراق ديده نشده است و دفتر رياست جمهوری و وزارت دفاع برای دريافت اطلاعاتی که با برنامه های سياسی آنها منطبق باشد بر دستگاه های اطلاعاتی فشاری وارد نکردند.

هيات تحقيق خواستار اصلاحاتی در تشکيلات اطلاعاتی آمريکا شده است اما بعيد به نظر می رسد که مانند برخی ديگر از گزارش های تحقيقی، اين تشکيلات را مورد انتقاد شديد قرار دهد.

اين هيات همچنين تاکيد داشته است که دستگاه های امنيتی و اطلاعاتی بايد به تربيت کارشناسان و تحليلگران کارآمد و گسترش و تنوع منابع کسب و پردازش دقيقتر اطلاعات و حتی المقدور استفاده از ماموران اطلاعاتی بی طرف در مناطق مورد بررسی مبادرت ورزند.

گزارش وزير خارجه وقت آمريکا به شورای امنيت براساس اطلاعات ناقص تدوين شده بود

موضوع امکان تکرار اشتباه تشکيلات اطلاعاتی آمريکا در ساير نقاط جهان نيز در اين گزارش مطرح شده اما اين بخش از آن انتشار عمومی نخواهد يافت.

با اينهمه، يکی از کسانی که هيات تحقيق با آنان مصاحبه کرده است به نشريه نيويورک تايمز گفته است که گزارش ششصد صفحه ای هيات به مساله کسب اطلاعات در مورد کره شمالی و ايران نيز پرداخته است.

به گفته وی، در اين گزارش آمده است که برای آمريکا، کره شمالی عملا "يک حفره سياه اطلاعاتی" محسوب می شود در حاليکه نحوه دسترسی به اطلاعات در مورد ايران نيز، که دولت آمريکا آن را به تلاش برای توليد جنگ افزارهای هسته ای متهم می کند، چندان بهتر از کره شمالی نيست.

برخی از مقامات حزب دموکرات آمريکا اين گزارش را مورد خرده گيری قرار داده و گفته اند که هيات تحقيق عملا تحت نفوذ دولت قرار داشته است.