رهبر ليبی نخستين کسی بود که به الجزيره وارد شد

در نخستين روز اجلاس سران کشورهای عرب در الجزيره عبدالعزيز بوتفليقه، رئيس جمهور الجزاير، از سازمان ملل خواست که معنای دقيقی برای تروريسم تعيين کند.

وی گفت تنها در آن صورت است که "ائتلافی ميان تمدن ها" که بتواند همه طرف ها را از تروريسم حفظ کندمعنا پيدا خواهد کرد.

اجلاس سالانه سران کشورهای عرب، در غياب رهبران حدود نيمی از 22 کشور عضو اتحاديه عرب که تصميم گرفته اند در اين نشست حضور نيابند، روز سه شنبه 22 مارس در الجزيره، پايتخت الجزاير آغاز به کار کرده است.

دستور کار مذاکرات که قبلا در جلسات مقدماتی وزيران خارجه کشورهای عضو، تدوين شده شامل روابط اعراب و اسرائيل است اما به نظر نمی رسد بحران کنونی ناشی از حضور نظامی سوريه در لبنان در جلسات علنی مطرح شود.

عبدالعزيز بوتفليقه، رئيس جمهور الجزاير در نشست آغازين اجلاس گفت صلح ميان اعراب و اسرائيل اهميت استراتژيکی برای جهان عرب دارد.

آقای بوتفليقه همچنين تشکيل يک دولت فلسطينی با مرکزيت بيت المقدس و باز پس گرفتن اراضی اشغال شده توسط اسرائيل را بسيار مهم دانست.

به گفته گزارشگر بی بی سی، با وجود تلاشهای گسترده جهانی برای تقويت روند صلح خاورميانه، انتظار می رود کشورهای عرب همچنان بر شرايط کنونی و طرح صلح محتاطانه خود با اسرائيل اصرار ورزند.

براساس مصوبات قبلی اتحاديه عرب، کشورهای عضو اتحاديه حاضر به شناسايی و برقراری روابط عادی سياسی با اسرائيل هستند به اين شرط که اين کشور تمامی اراضی اعراب را که در جنگ سال 1967 اشغال کرده است تخليه کند.

پيشنهاد اردن برای تعديل پيش شرطهای برقراری روابط سياسی بين کشورهای عرب و اسرائيل با مخالفت ساير اعضا مواجه شده است و همچنين انتظار نمی رود مساله بحران ناشی از حضور نظامی سوريه در لبنان در جلسات علنی مورد مذاکره قرار گيرد

پيشتر، اجلاس وزيران خارجه با طرح اصلاحی اردن در مورد تعديل شرايط صلح با اسرائيل مخالفت کرد.

اردن، که در کنار مصر يکی از تنها دو کشور عرب است که با اسرائيل روابط سياسی برقرار کرده اند، پيشنهاد کرده بود پيش شرط های کنونی برای برقراری روابط سياسی اعراب با اسرائيل ناديده گرفته شود.

وزير خارجه اردن گفته بود که حذف اين پيش شرط ها به منزله دادن امتياز به اسرائيل نيست بلکه به معنی پذيرش واقعيات است اما سوريه، لبنان، سودان و يمن رهبری مخالفان اين پيشنهاد را برعهده گرفته و اجلاس وزيران خارجه آن را رد کرد.

در عين حال، اجلاس وزيران خارجه با درخواست سوريه برای ابراز نگرانی در مورد فشارهای بين المللی به خصوص توسط آمريکا بر اين کشور موافقت کرد اما اين جانبداری عمدتا جنبه تشريفاتی دارد و اقدامی عملی در اين زمينه مورد توافق قرار نگرفته است.

به منظور حفظ امنيت اجلاس سران، مقامات الجزايری تدابير امنيتی ويژه ای را در الجزيره به اجرا گذاشته اند به خصوص اينکه اين کشور با تهديد تندروهای اسلامگرای مخالف دولت مواجه بوده است.

شرکت نسبی

از رهبران 22 کشور عضو اتحاديه عرب تنها 13 نفر در اجلاس الجزيره که با سخنان رئيس جمهور تونس، زين العابدين علی گشايش يافت حضور يافته اند.

اکثر غايبان بيماری يا فشار کاری را مانع از حضور در اجلاس اعلام داشته اند و از جمله امير عبدالله، وليعهد عربستان که با توجه به کسالت ملک فهد عملا اداره کشور را در دست دارد، از شرکت در اجلاس عذر خواسته است.

ظاهرا دليل غيبت امير عبدالله امکان حضور معمر قذافی، رهبر ليبی، در اجلاس است.

ملک عبدالله، پادشاه اردن نيز که قبلا برای شرکت در اجلاس سران ابراز تمايل کرده بود، در جلسه شرکت نمی کند و علت آن ظاهرا رد پيشنهاد اصلاحی اين کشور در مورد روند مذاکرات با اسرائيل بوده است.

اتحاديه عرب به منظور ابراز نظر سياسی مشترک اعراب تشکيل شد

مقامات اتحاديه عرب اجلاس الجزيره را نشستی سرنوشت ساز دانسته اند اما گزارشگران بی بی سی می گويند مسائلی مانند اصلاحات دموکراتيک و مطالباتی که در اين زمينه وجود دارد در اين اجلاس به بحث گذاشته نخواهد شد.

اتحاديه دولت های عربی - موسوم به اتحاديه عرب - در سال 1945 به منظور ابراز مواضع مشترک سياسی کشورهای عرب در آن زمان توسط مصر، سوريه، لبنان، کشور ماورای اردن (اردن هاشمی)، عراق، عربستان سعودی و يمن پايه گذاری شد.

بعدها کشورهای الجزيره، بحرين، کومور، جيبوتی، اريتره (در دست بررسی)، کويت، ليبی، موريتانی، مراکش، عمان، قطر، سومالی، سودان، تونس، امارات عربی متحده و تشکيلات خودگردان فلسطين نيز به عضويت اتحاديه در آمدند.

مقر اتحاديه در قاهره، پايتخت مصر، واقع است و اين سازمان نهادهای مختلف اقتصادی، اجتماعی و فنی مختلفی را به منظور کمک به کشورهای عضو ايجاد کرده است.

اين اتحاديه در مورد برخی مسايل جهان عرب، به خصوص اختلاف با اسرائيل، موضعگيری های مشخصی کرده اما اختلاف نظرهای سياسی بين کشورهای عضو کمتر امکان آن را داده است تا مواضع عملی محکمی در اکثر زمينه ها به دست آيد.