|
مردم لبنان با انتظاراتی تازه از سياست و فرهنگ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
جستجو برای نخست وزير جديدی که بتواند در شرايط کنونی عهده دار اين سمت در لبنان شود آغاز شده است. روز گذشته دولت عمر کرامی که چند ماهی بيتشر از عمرش نمی گذشت به دنبال تغيير اوضاع سياسی در لبنان و فشار فزاينده مخالفان که به تظاهرات بزرگ خيابانی دست زده اند استعفا کرد. رئيس جمهور اميل لحود به احزاب و گروههای سياسی 48 ساعت فرصت داده است تا بر سر نامزدی برای اين مقام توافق کنند. صدها نفر از مردم بار ديگر در خيابانهای بيروت دست به تظاهرات زده اند و خواستار خروج نيروهای سوريه شده اند. کابينه کرامی دو هفته پس از ترور رفيق حريری استعفا داد که پيش از آقای کرامی عده دار سمت نخست وزيری بود اما بر سر اختلاف نظرشان در باره حضور نيروهای سوريه از مقام خود کناره گيری کرد. غسان مخيبر از نمايندگام مخالف دولت در پارلمان گفت: "ما دولت موقتی می خواهيم که حقايق ترور رفيق حريری را بر ملا کند، لايحه قانونی تازه را برای نظارت بر انتخابات بهار آتی تهيه کند." نمايندگان اصرار دارند که سوريه بايد نيروهای خود را قبل از برگزاری انتخبات از لبنان خارج کند. مخالفان دولت نيز خواستار استعفای شماری از مقامات امنيتی هستند. مقام نخست وزيری بر اساس قاعده معمول سياسی در لبنان به يک نامزد از ميان رجال اهل سنت داده می شود. در حالی که رئيس جمهوری از ميان مسيحيان و رئيس مجلس از شيعيان انتخاب می شود. بيروت خبر اول رسانه های عرب روزنامه ها در لبنان از سقوط دولت عمر کرامی استقبال کرده اند و آن را روزی تاريخی برای اثبات قدرت مردمی که به خيابانها ريخته اند دانستند.
در سوريه، رسانه های تحت کنترل دولت استعفای عمر کرامی را يا ناديده گرفتند و يا به آن اهميت ويژه ای ندادند. چنانکه روزنامه "تشرين" از روزنامه های اصلی دمشق آگاهانه از وقايع روز دوشنبه چشم پوشيد و اصلا به آن نپرداخت. سردبير روزنامه البعث به شبکه الجزيره گفت که نبايد اين تحولات را طوری نشان دهيم که انگار يک طرف بر طرف ديگر پيروز شده است زيرا اين نوع برخورد تنش و فرقه گرايی را در لبنان تشديد می کند. اما شبکه های ماهواره ای عربی با علاقه تمام بر اين تحولات تمرکز کرده اند. جنبش مخالفان در لبنان از موضوعات گريزناپذير رسانه های تصويری عرب بوده است که از زمان ترور رفيق حريری مرتبا تحولات لبنان را به صورت زنده برای ميليونها نفر از بينندگان عرب پخش کرده اند. صفحه اول روزنامه های لبنان هم در دريايی از عکسهای رنگی بزرگ غرق شده است که معترضان پيروز را با پرچم لبنان نشان می دهند. بسياری از روزنامه های عربی اين پرسش را مطرح کرده اند که تاثير اين تحولات بر ديگر کشورهای عربی منطقه چه خواهد بود و آيا به کشورهای ديگر نيز گسترش خواهد يافت و راهی به سوی دموکراسی در منطقه باز خواهد کرد؟ در اسرائيل هم استعفای دولت کرامی به عنوان ضربه ای بزرگ به اقتدار دمشق که از آقای کرامی حمايت می کرد توصيف شد و مورد استقبال قرار گرفت. روزنامه های اين کشور هم از پيروزی بدون خشونت مردم غيرمسلح در بيروت سخن گفته اند. خط قرمزهای لبنان با توجه به چنين زمينه ای است که چشم انداز تحولات خشونت آميز کمرنگ شده است. پس از ترور رفيق حريری نگرانی هايی جدی در اين باره به وجودآمده بود که ممکن است قتل او آتش اختلافات گروهی در لبنان را شعله ور سازد و لبنان به سالهای جنگ داخلی برگردد.
اما اکنون روشن می شود که اندوه از دست دادن رفيق حريری گروهها و فرقه های مختلف سياسی و مذهبی را با هم متحد کرده است به طوری که علاقه ای به منازعه ديده نمی شود. آنچه در مسجد محمد امين در جريان خاکسپاری رفيق حريری گذشت نمونه ای از يک جو تازه است. اين مسجد عظيم که با سرمايه رفيق حريری ايجاد شد و پيکرش در همانجا به خاک سپارده شد در کنار يکی از کليساهای اصلی مسيحيان در بيروت است. موضوع همسايگی اين دو پرستشگاه مذهبی مداوما از مسائل تنش آلود بين دو گروه مسلمان و مسيحی بوده است. اما در جريان خاکسپاری رفيق حريری از مسلمان و مسيحی و دروزی دور هم و زير مناره مسجد جمع شدند در حالی که صدای قرائت قرآن و زنگ کليسا با هم در می آميخت. اين صحنه نادری از وحدت عمومی بود. محمد سماک مشاور سياسی رفيق حريری که روزنامه نگاری مسلمان و اهل سنت است می گويد: "خيلی چيزها فرق کرده است. لبنان مسلمان و مسيحی است. لبنان حالا همانقدر مسلمان است که مسيحی است." جوانان لبنانی نيز که نخستين نسل پس از جنگ هستند نشانه هايی از مدارا نشان می دهند. اما ازدواج بين گروههای مختلف مذهبی برای مثال هنوز تحمل نمی شود. هنوز خط قرمزهايی وجود دارد که نمی توان از آن عبور کرد. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||