قانون اساسی موقتی که در پی انتقال حاکميت به مردم عراق تدوين شد، دولت موقت عراق را موظف ساخت که تا پيش از پايان ماه ژانويه سال 2005 انتخاباتی سراسری برای تشکيل مجلس قانونگذاری عراق برگزار کند و بدين ترتيب روز سی

بهتر می بود اگر انتخابات چند ماهی به تعويق می افتاد و در اين مدت همايشی برای آشتی ملی تشکيل می شد تا ميان هواداران و مخالفان انتخابات گفتگو برقرار شود و زمينه مناسبتری برای انتخابات فراهم گردد محمود عثمان

از آنجا که شرايط امنيتی در مناطق سنی نشين عراق نامناسب است، بسياری از گروههای سياسی مذهب خواهان اين شدند که انتخابات به تعويق بيفتد، چراکه در چنين شرايطی، مردم اين مناطق در رفتن به پای صندوقهای رأی و شرکت در انتخابات با مشکل مواجه خواهند شد و بدين ترتيب کرسيهای مجلس بيشتر نصيب رقبای شيعه مذهب آنها خواهد گرديد.

اما با تمام اين مخالفتها، در پی پافشاری آمريکا و همچنين گروههای شيعه مذهب، تاريخ سی ام ژانويه برای برگزاری انتخابات قطعی شد.

هوشنگ حسنياری استاد کالج نظامی سلطنتی کانادا می گويد که زمان برگزاری انتخابات عراق از لحاظ امنيتی مناسب نيست اما از لحاظ سياسی برای آمريکاييها مناسب است، به اين معنی که آمريکاييها اين انتخابات را يکی از موفقيتهای حمله خود به عراق تلقی خواهند کرد ولی از آنجا که امنيت در عراق وجود ندارد، نامزدها نمی توانند برنامه ای به مردم عرضه کنند.

محمود عثمان، سياستمدار کرد عراقی که در دولت موقت اين کشور سمت وزير مشاور را به عهده دارد می گويد علاوه بر زمينه امنيتی، زمينه سياسی و فنی نيز برای برگزاری انتخابات در عراق فراهم نيست و بهتر می بود اگر انتخابات چند ماهی به تعويق می افتاد و در اين مدت همايشی برای آشتی ملی تشکيل می شد تا ميان هواداران و مخالفان انتخابات گفتگو برقرار شود و زمينه مناسبتری برای انتخابات فراهم گردد.

علت اصرار دولت آمريکا برای برگزاری انتخابات در اين موعد اين است که می خواهد مسئوليت آنچه در سه سال اخير در قبال عراق رخ داده است را هر چه زودتر از دوش خود بردارد رضا افشاری

محمود عثمان می گويد که هيئت عالی انتخابات عراق با تمام محدوديتهايی که دارد برای فراهم آوردن امکانات فنی برگزاری انتخابات تلاش زيادی کرده اما مشکل اصلی، امکانات فنی نيست بلکه مشکلات امنيتی سياسی است، هرچند از لحاظ فنی هم امکان اينکه نامزدها به ميان مردم بروند و برنامه های انتخاباتی خود را با آنها در ميان بگذارند خيلی کم است.

اما در مورد مناطق کردنشين شمال عراق، صلاح مهتدی، کارشناس امور کردستان عراق می گويد که مردم اين منطقه اختلافی بر سر شرکت در انتخابات اختلافی ميان خود ندارند و با علاقه و به طور وسيعی در انتخابات شرکت خواهند کرد، بويژه در رأی دادن به اعضای مجلس محلی کردستان عراق.

از سوی ديگر، برخی صاحبنظران، علت اصرار آمريکا بر برگزاری انتخابات عراق در موعد کنونی را دارای انگيزه سياسی و ترفندی برای مقابله با انتقاداتی می دانند که دولت جرج بوش در آمريکا با آن مواجه است.

رضا افشاری، استاد تاريخ در دانشگاه پيس در آمريکا می گويد علت اصرار دولت آمريکا برای برگزاری انتخابات در اين موعد اين است که می خواهد مسئوليت آنچه در سه سال اخير در قبال عراق رخ داده است را هر چه زودتر از دوش خود بردارد و لبه تيز انتقادات را در مورد مسائلی که ممکن است در آينده عراق پيش بيايد را نيز به جای خود، متوجه دولت انتقالی عراق بکند.