احمد زيدآبادی تحليلگر مسائل خاورميانه

در حملات روز شنبه، 4 دسامبر، در بغداد دست کم 26 نفر کشته شدند

اما به رغم اين گفته‌ ها، اوضاع امنيتی در عراق طی روزهای اخير نه فقط نشانه‌ ای از بهبود نشان نمی‌ دهد، بلکه آمار حملات انتحاری و درگير‌ی‌ های مسلحانه و بويژه تلفات انسانی ناشی از اين حملات به طور چشمگيری افزايش يافته است.

آيا همانطور که کوفی عنان دبيرکل سازمان ملل هشدار داده بود، "حمله به فلوجه سبب گسترش عمليات تروريستی در سراسر خاک عراق شده است" و يا اينکه فلوجه کانون واقعی عمليات انتحاری در عراق نبوده و به رغم تسخير آن شهر، مراکز ديگر آشوب، بر دامنه فعاليت خود افزوده ‌اند؟

پاسخ دقيق به اين پرسش‌ ها نيازمند گذشت مدت زمان بيشتری است، اما بدون شک عمليات فلوجه ضربه ‌ای کاری به شورشيان عراق وارد کرده است، هرچند که ممکن است استفاده از تعبير "شکستن ستون فقرات" آنها اغراق ‌آميز باشد.

شورشيان در عمليات فلوجه بيش از ۱۲۰۰ تن از نيروهای جنگجو، به اضافه امن‌ترين پايگاه خود را از دست دادند و سران آنها به نقاطی که امنيت آنها برايشان تضمين شده نيست، متواری شدند. اگر اين موضوع حقيقت داشته باشد، پس چرا بعد از تسخير فلوجه، بر دامنه شورش و نا آرامی در عراق افزوده شده است؟

تاخير در برگزاری انتخابات عراق، در واقع فرصتی برای گروههای شورشی است تا علاوه بر ادامه فعاليت خود، به سازماندهی دوباره بپردازند، ضمن اينکه تعويق انتخابات می‌تواند طوايف شيعه عراق را که بر برگزاری انتخابات در موعد مقرر – ۳۰ ژانويه ۲۰۰۵ – اصرار می‌ورزند، روبروی دولت موقت عراق قرار دهد و سبب بروز بحران تازه ای شود

شدت يافتن مقطعی درگيری‌ها، لزوما به معنای افزايش توانايی شورشيان و يا حفظ موقعيت قبلی آنها نيست، چرا که طرف رو به ضعف در يک کارزار، می‌ تواند با بسيج همه امکانات باقی ‌مانده خود، به طور مقطعی، حملات خود را عليه رقيب، گسترش دهد، بدون آنکه امکان تداوم آن را در همان سطح داشته باشد. طرح چنين احتمالی درباره شدت گرفتن حملات شورشيان عراق طی روزهای اخير نيز دور از ذهن نيست، زيرا پس از از دست دادن فلوجه، آنها نياز حياتی به قدرت‌ نمائی دارند تا بدينوسيله، آثار روانی شکست خود در نبرد فلوجه را در بين هواخواهان خود از بين ببرند. با اين همه، شورشيان عراق، انگيزه‌ ای قوی ‌تر از اين هم برای بسيج تمام امکانات خود، در جهت بی‌ثبات کردن اين کشور در مقطع کنونی دارند و آن سير شتابان زمان به سوی موعد برگزاری انتخابات عمومی در عراق است.

برگزاری انتخابات سراسری در عراق و برآمدن دولتی مشروع و منتخب از آن، کار شورشيان را برای تدوام عمليات خود در عراق مشکل می‌کند و مهمتر از آن، ادامه حمايت برخی محافل عربی از عمليات آنها را با موانعی جدی روبرو می ‌سازد. پس از شکل‌ گيری يک دولت منتخب در عراق، نه شورشيان و نه حاميان آنها در جهان عرب و اسلام، "بهانه ‌‌ای عوام پسند" برای دفاع از حملات خود در عراق نخواهند داشت و از همين رو، آنها تلاش می‌ کنند تا با نا امن کردن بيشتر عراق، در درجه نخست سازمان ملل متحد را نسبت به مساعد بودن شرايط برگزاری انتخابات با ترديد و دودلی روبرو کنند و در درجه بعد، تا حد ممکن برگزاری انتخابات را به تاخير اندازند.

تاخير در برگزاری انتخابات عراق، در واقع فرصتی برای گروههای شورشی است تا علاوه بر ادامه فعاليت خود، به سازماندهی دوباره بپردازند، ضمن اينکه تعويق انتخابات می‌تواند طوايف شيعه عراق را که بر برگزاری انتخابات در موعد مقرر – ۳۰ ژانويه ۲۰۰۵ – اصرار می‌ورزند، روبروی دولت موقت عراق قرار دهد و سبب بروز بحران تازه ای شود.

احتمالا از همين روست، که آمريکا برغم گسترش دامنه نا آرامی‌ها بر انجام انتخابات سراسری عراق در موعد اعلام شده، تاکيد می‌ کند، گو اينکه اين موضوع، برخی مقام های سازمان ملل را از ابراز ترديد‌های پی در پی در باره برگزاری به موقع انتخابات باز نمی‌دارد.