رويکرد اروپا و آمريکا نسبت به اوکراين به نتايج انتخابات جاری بستگی خواهد داشت

تنها دقايقی پس از پايان رای گيری، نخستين گزارش ها از شمارش اوليه آرا، حاکی از پيشی گرفتن ويکتور يوشچنکو، کانديدای طرفدار غرب از ويکتور يانوکوويچ، نخست وزير دولت فعلی اوکراين بوده است.

طبق اين گزارش ها، آقای يوشچنکو با کسب 58 درصد آرا، جلوتر از ويکتور يانوکوويچ، قرار گرفته است.

پيش از آغاز رای گيری، لئونيد کوچما، رييس جمهوری فعلی در مورد احتمال بروز اغتشاش هشدار داده بود.

لئونيد کوچما، که دومين دوره زمامداری وی به پايان خود نزديک می شود، در آستانه رای گيری روز يکشنبه هشدار داده بود که مقامات دولتی اجازه نخواهند داد روند دموکراتيک گزينش رييس جمهوری جديد به خشونت های ضد دموکراتيک منجر شود.

وی گفت که در اين کشور انقلابی روی نخواهد داد بلکه انتخاباتی برگزار می شود که شايسته يک کشور اروپايی در قرن بيست و يکم باشد.

ناظران می گويند آقای کوچما به اين دليل اين سخنان را به زبان آورده بود که مخالفان دولت تهديد کرده بودند چنانچه در انتخابات برنده نشوند، به انقلاب روی خواهند آورد.

وی گفته بود دولت اجازه نمی دهد يک اقليت مهاجم منطق سياسی خود را به کشور تحميل کند.

کوچما: از دعوت به خشونت خبر دارم

به منظور تامين امنيت در جريان رای گيری روز يکشنبه، هزاران مامور پليس در نقاط مختلف پايتخت مستقر شده بودند و غير از برخی درگيری های جزئی، گزارشی از اخلال در روند برگزاری انتخابات مخابره نشد.

اين دومين دور رقابت بين ويکتور يانوکوويچ، نخست وزير، و ويکتور يوشچنکو رهبر حزب رقيب است.

در دور اول رای گيری در 31 ماه اکتبر، آقايان يوشچنکو و يانوکوويچ به ترتيب 87/39 و 32/39درصد کل آرا را به خود اختصاص دادند و چون هيچکدام نتوانستند به اکثريت مطلق آرا دست يابند، انتخابات به دور دوم کشيده شد.

مبارزات انتخاباتی سال جاری با حملات شديد دو نامزد اصلی به يکديگر همراه بوده و آقای يوشچنکو دولت را متهم کرده است که در صدد قتل وی بر آمده بود.

وی همچنين دولت را به تلاش برای دستکاری در نتيجه انتخابات متهم کرده و از هواداران خود خواسته بود روز يکشنبه در ميدان اصلی کيف، پايتخت، اجتماع کنند تا، به گفته وی، حضور آنان مورد شناسايی قرار گيرد.

ويکتور يانوکوويچ 54 سال سن دارد و در گذشته فرماندار يکی از استان های اوکراين و نخست وزير دوره کوچما بوده است.

وی قبل از برگزاری انتخابات فعلی حقوق بازنشستگی را افزايش داد و وعده داده است در صورت انتخاب به رياست جمهوری، زبان روسی را به زبان رسمی دوم تبديل کند و برنامه تابعيت دوگانه روسی و اوکراينی را به تمامی شهروندان تعميم دهد.

ويکتور يوشچنکو، 50 ساله، اقتصاددان و رييس سابق بانک مرکزی و همسر او آمريکايی است.

برنامه وی شامل مبارزه با فساد، ايجاد پنج ميليون فرصت شغلی، آزادسازی اقتصادی و روابط نزديکتر با غرب است.

گرايشهای مختلف

ويکتور يانوکوويچ از حمايت رييس جمهوری کنونی و همچنين دولت روسيه، که دارای روابط نزديکی با اوکراين است، برخوردار است، در حاليکه به نظر می رسد کشورهای غربی ويکتور يوشچنکو را به وی ترجيح می دهند.

آقای يوشچنکو خواستار همکاری نزديک با اروپا و تلاش برای پيوستن به پيمان اتلانتيک شمالی - ناتو - شده است.

ايالات متحده و اتحاديه اروپا گفته اند که روابط آينده آنان با اوکراين قطعا به نتايج انتخابات جاری وابسته است.

ديدگاههای متفاوت يوشچنکو و يانوکوويچ منعکس کننده تفاوت نظر در جامعه است

اوکراين، که تا فروپاشی اتحاد شوروی سابق و کسب استقلال در سال 1991، بعد از روسيه پرجمعيت ترين جمهوری شوروی بود، پس از استقلال نيز روابط نزديک اقتصادی و سياسی خود با روسيه را ادامه داده است.

اين کشور دارای منابع گسترده معدنی و بخش کشاورزی مهمی بوده اما در نخستين دهه پس از کسب استقلال شاهد عقب ماندگی اقتصادی بوده و گسترش فقر و فساد مالی را تجربه کرده است.

لئونيد کوچما در سال 1994 با اعلام برنامه ای حاوی وعده اصلاحات اقتصادی به رياست جمهوری انتخاب شد اما در خلال سال های بعد، فساد مالی و اختلاف مستمر با پارلمان مانع از اجرای تحولات سياسی و اقتصادی عمده در اين کشور شد.

اقتصاد اوکراين همچنان به روسيه وابسته است و آقای کوچما در دوره زمامداری خود می کوشيد ضمن ادامه ارتباط سنتی بين دو کشور، روابط خود با غرب را نيز گسترش دهد.

از دو نامزد انتخابات جاری، ويکتور يانوکوويچ، نخست وزير در حکومت آقای کوچما، مايل به تحکيم روابط با روسيه و احتمالا ايجاد اتحاديه ای از دو کشور است در حاليکه ويکتور يوشچنکو خواستار تنوع بيشتری در روابط خارجی اوکراين به نفع غرب است.

تفاوت بين برنامه های انتخاباتی اين دو نفر به شکلی بارز در جامعه اوکراين انعکاس يافته است.

در حاليکه بخش های غربی کشور و شهروندان کيف عمدتا از هدف های ويکتور يوشچنکو حمايت می کنند، اهالی شرق اوکراين، که به طور سنتی گرايش بيشتری به روسيه داشته اند، حامی برنامه های ويکتور يانوکوويچ هستند.

قبل از برگزاری انتخابات جاری، جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا، در نامه ای به لئونيد کوچما نوشت رييس جمهوری اوکراين نقشی محوری در تضمين برگزاری انتخاباتی آزاد و منصفانه و جلوگيری از بروز تخلفات انتخاباتی بر عهده دارد.

آقای بوش هشدار داد که برگزاری انتخاباتی مخدوش باعث خواهد شد تا ايالات متحده روابط خود با اوکراين را مورد بازنگری قرار دهد.