موشک بالستيک شهاب 3 - عکس از ايسنا

اين گزارش مفصل کشورهای خاورميانه و توان نظامی و وضع سياسی آنها را در سال 2004 بررسی کرده است.

اين گزارش در باره ايران می نويسد: از نظر حاکميت روحانی ايران وضع امنيت داخلی و منطقه ای کشور در سال 2004 به نحو قابل ملاحظه ای بهبود پيدا کرده است.

مهندسی پارلمانی و اعتماد به نفس منطقه ای

در ماه فوريه محافظه کاران موفق شدند انتخابات پارلمانی را به نفع خود مهندسی کنند و عناصر اصلاح طلب را به حاشيه برانند. اين راه آنان را برای انتخابات رياست جمهوری 2005 نيز که جانشين رئيس جمهور خاتمی را تعيين می کند هموار کرده است.

از نظر منطقه ای، هراس ايران از حضور آمريکا در دور تا دور مرزهايش اکنون جای خود را به اعتماد به نفسی داده است مبنی بر اينکه واشنگتن تمايلی برای حضور بلند مدت در مرزهای ايران ندارد. بعلاوه مشکلات آمريکا در عراق نيز گزينه ها و توان آمريکا را برای مقابله با ايران بر سر برنامه هسته ای اش تضعيف کرده است.

اين گزارش پيش بينی می کند که: با اينهمه، تنش با تهران بر سر مسائل هسته ای ادامه خواهد يافت واينکه تهران همچنان در معرض اين اتهام قرار خواهد داشت که به شورشيان شيعه در عراق و گروههای تروريستی کمک می رساند.

دردسر هسته ای

بخش ديگر گزارش به مروری بر تحولات يک سال گذشته در زمينه برنامه هسته ای ايران اختصاص دارد.

اين گزارش با يادکرد از قطعنامه آژانس بين المللی انرژی اتمی در سپتامبر 2003 مبنی بر اينکه ايران بايد جزئيات برنامه هسته ای خود را اعلام کند، به تلاش 3 کشور آلمان، فرانسه و بريتانيا برای قانع کردن ايران به همکاری با آژانس و امضای پروتکل الحاقی و توقف غنی سازی اورانيوم اشاره می کند. تلاش هايی که نهايتا با عدم همکاری کامل ايران به نتيجه مطلوب نرسيد و نهايتا به صدور قطعنامه ديگری از سوی آژانس در ژوئن 2004 انجاميد که از اين عدم همکاری اظهار تاسف می کرد و از ايران می خواست که هرنوع تلاش برای غنی سازی را متوقف سازد.

در همين حال، کار بر روی پروژه نيروگاه اتمی بوشهر ادامه داشته است و روسيه عليرغم تلاش نا اميدانه آمريکا در اين پروژه مشارکت خود را ادامه داده است.

با اينهمه، گزارش انستيتوی بين المللی مطالعات استراتژيک اشاره می کند که روسيه تحويل سوخت اتمی به ايران را تا سال 2006 به تعويق انداخته است.

تضعيف خاتمی و سياست تنش زدايی

در نگاهی به مسائل سياست خارجی ايران، اين گزارش می نويسد: تلاش های رئيس جمهور خاتمی برای بهبود رابطه با غرب، هم به دليل فشارهای وارد بر ايران برای آشکار ساختن حوزه فعاليتهای اتمی اش و هم به دليل رويارويی محافظه کاران ايران با عمليات آمريکا در افغانستان و عراق آسيب ديد.

موضع داخلی آقای خاتمی نيز به نظر اين گزارش تضعيف شده است. بخصوص از آن جهت که شورای نگهبان مانع از نامزدی مجدد 80 نماينده مجلس در انتخابا ت پارلمانی فوريه 2004 شد و به هزاران داوطلب نمايندگی که هوادار اصلاحات بودند اجازه نداد در انتخابات شرکت کنند.

اين گزارش ضمن اشاره به پايين بودن آمار شرکت کنندگان در انتخابات مجلس و از دست رفتن شوق سالهای 1997 برای رئيس جمهور خاتمی، می نويسد: سرکوب دولتی در ايران افزايش يافته است.

اهميت يافتن مسائل امنيتی و دفاعی

با توجه به وضعيت جاری در ايران و با در نظر گرفتن اينکه به گفته اين گزارش در سال آينده به احتمال زياد يک رئيس جمهور محافظه کار به جای محمد خاتمی خواهد نشست، نويسندگان گزارش محافظه کاران را در موضع قدرت خود مستحکم ارزيابی می کنند و می گويند: مسائل امنيتی و دفاعی اکنون جای مهمتری را در رابطه ايران با آمريکا و غرب به طور کلی پيدا خواهد کرد.

گزارش ادامه می دهد: با توجه به اين نکته موقعيت سپاه پاسداران حائز اهميت اساسی است. چرا که ذخاير نظامی و استراتژيک ايران از جمله برنامه تسليحاتی در کنترل کامل سپاه است.

حتی اگر فرض کنيم که ايران تعليق فعاليتهای غنی سازی را کنار بگذارد، به نظر اين گزارش هنوز احتمالا چند سال ديگر مانده است تا ايران بتواند به توليد ميزان کافی اورانيوم غنی شده برای زرادخانه هسته ای کوچکی دست يابد.

موشک های قاره پيمای ايران

در عين حال اگر چنين راه درازی برای ايران تا سلاح هسته ای باقی است در عوض اين کشور در سال گذشته موشکهای بالستيک شهاب 3 و زلزال 3 را که 1000 کيلومتر برد دارند مستقر کرده است و هر سال 3 تا 6 موشک از اين نوع را می تواند به خدمت ارتش خود درآورد. هر چند که به گفته اين گزارش هدف کوتاه مدت ايران رسيدن به توليد سالانه 20 موشک است.

در همين حال، آزمايش برد و دقت اين موشکها همچنان ادامه دارد.

اين گزارش تعداد نفرات ارتش را 350 هزار نفر و اعضای سپاه را 100 هزار نفر برآورد کرده است و به تشريح سازمان، تجهيزات و توان رزمی هر دو نيرو پرداخته است.