افشين اميرزاده

رونالد ريگان در کنار همسرش، نانسی

در آن زمان ایالات متحده در یکی از بحرانی ترین مقاطع تاریخ خود بود. گروگانگیری دیپلمات های آمریکایی در تهران و مشکلات اقتصادی داخلی اعتماد به نفس آمریکایی ها را از بین برده و یاس و سرخوردگی به جای غرور و سربلندی نشسته بود.

ریگان در مدت هشت سال زمامداری خود نه تنها این اعتماد به نفس را به ملت خود بازگرداند و اقتصاد آمریکا را بار ديگر شکوفا کرد، بلکه با کمک میخائیل گورباچف رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروری روند خلع سلاح اتمی ای را آغاز کرد که به پایان جنگ سرد انجامید.

ریگان که فرزند یک فروشنده کفش معتاد به الکل بود در سال 1911 میلادی، در شهر کوچکی در ایالت ایلینوی به دنیا آمد و بیست و شش سال بعد، هنرپیشگی در سینما را پیشه کرد اما پس از بازی در پنجاه و سه فیلم هالیوود به دنیای سیاست روی آورد. البته او در زمان هنرپیشگی هم با سیاست نا آشنا نبود و در مقام رئیس اتحادیه هنرپیشه های هالیوود اعتصابی را در جهت احقاق حقوق آن ها رهبری کرد.

رونالد ریگان در آن زمان عضو حزب دموکرات بود و چهره ای لیبرال به شمار می آمد. اما با پایان جنگ دوم جهانی و با نفوذ شدن عوامل چپگرا در هالیوود که چندین اعتصاب فلج کننده کارگری را به دنبال داشت، ریگان به مبارزه با کمونیسم برخاست و به حزب راستگرای جمهوریخواه پیوست.

نخستين پست مهم سياسی رونالد ريگان

رونالد ریگان در سال 1966 به مقام فرمانداری کالیفرنیا، بزرگترین ایالت آمریکا انتخاب شد و در طول هشت سال که در آن مقام بود نشان داد که مدیری شایسته است. او نظام تامین اجتماعی کالیفرنیا را متحول کرد و کسر بودجه عظیم آن ایالت را تبدیل به مازاد بزرگی کرد. ریگان بسیاری از سیاهپوستان را به مقامات بالای ایالتی رساند اما در عین حال در نقش یک محافظه کار معتقد، با دانشجویان چپگرای تندرو مقابله کرد.

ریگان در سال های 1968 و 1976 سعی کرد که از سوی حزب جمهوریخواه نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود اما بار اول از ریچارد نیکسون شکست خورد و بار دوم مغلوب جانشین او جرالد فورد شد. او در سال 1980 نامزدی حزب خود را به دست آورد و در انتخابات ریاست جمهوری موفق شد جیمی کارتر را که درگیر بحران گروگانگیری در تهران بود شکست دهد و به عنوان چهلمین رئیس جمهوری آمریکا سوگند بخورد. دو ماه بعد این رئیس جمهوری کاریزماتیک آمریکا هدف گلوله فردی قرار گرفت که بعدها دادگاه اورا به علت اختلالات روانی تبرئه کرد. ریگان در سال 1984 برای دومین بار به ریاست جمهوری انتخاب شد و تا سال 1988 در این مقام باقی ماند.

احتمالا در آینده، مورخین از او به عنوان یکی از موفق ترین روسای جمهوری آمریکا در قرن بیستم یاد خواهند کرد. در هر حال او یکی از محبوبترین روسای جمهوری آمریکا بود که غرور ملی آمریکایی ها را پس از نزدیک به دو دهه سرخوردگی و یاس، احیا کرد

هشت سال دوران ریاست جمهوری رونالد ریگان را می توان دوران شکوفایی قدرت آمریکا در جهان دانست. او توانست کابوس جنگ ویتنام را از ذهن آمریکایی ها بزداید و بار دیگر بودجه عظیمی را به امور دفاعی اختصاص دهد. برنامه جنگ ستارگان ریگان که رقابت با آن از عهده حکومت ورشکسته شوروی خارج بود گورباچف رهبر واقعگرای جهان کمونیسم را واداشت که با او بر سر خلع سلاح اتمی به مذاکره بنشیند. ادامه این مذاکرات در سال 1987 منجر به امضای پیمان از بین بردن موشک های میان برد و دوربرد در مسکو شد.

مبارزه با کمونيسم

ریگان اتحاد جماهیر شوروی را "امپراتوری شیطان" می خواند و کمونیسم را بزرگ ترین دشمن بشریت می دانست. روندی را که او برای مبارزه تمام عیار با کمونیسم برگزید در واقع به زانو درآوردن اقتصاد شوروی بود. کمک های همه جانبه آمریکا به مجاهدین افغان و در نتیجه طولانی کردن جنگ افغانستان و حضور پرخرج نیروهای شوروی در آن کشور یکی از راه هایی بود که دولت ریگان برای رسیدن به این هدف در پیش گرفت. این روند سرانجام در دوران جورج بوش، جانشین ریگان به نتیجه رسید و امپراتوری جهانی کمونیسم در هم شکست.

در بحران فالکلند بين بريتانيا و آرژانتين، رونالد ریگان سعی در میانجیگری میان بریتانیا و آرژانتین داشت اما پس بی نتیجه ماندن تلاش های وزیر امورخارجه اش، آلکساندر هیگ، او با وجود اعتراض کشورهای آمریکای لاتین، جانب بریتانیا را گرفت. یک سال بعد رونالد ریگان برای آزاد کردن چند دانشجوی آمریکایی که در جزیره گرانادا از سوی چپگرایان گروگان گرفته شده بودند دستور حمله نظامی و اشغال گرانادا را صادر کرد و سه سال بعد دستور داد که بمب افکن های آمریکایی محل اقامت سرهنگ معمر قذافی رهبر لیبی در تریپولی را که متهم به حمایت از عملیات تروریستی علیه آمریکایی ها بود، بمباران کنند. اما تمام تصمیمات ریگان در سیاست خارجی با موفقیت همراه نبود. در سال 1984 او مجبور شد پس از کشته شدن بیش از 250 تفنگدار دریایی آمریکایی در حملات انتحاری در لبنان، نیروهای آمریکایی را که به عنوان نیروهای پاسدار صلح در لبنان خدمت می کردند از آن کشور خارج کند.

ايران گيت

شیوه حکومت رونالد ریگان و عادات شخصی او مبنی بر نپرداختن به جزئیات و اعتماد به اطرافیان، احتمالا بزرگ ترین نقطه ضعف او بود و باعث شد که در بعضی موارد اختیار امور از دست وی خارج شود. از جمله در سال 1986 که دستیاران نزدیک او با فروش غیرقانونی اسلحه به ایران و انتقال عواید حاصله از آن به شورشیان نیکاراگوئه بزرگ ترین رسوایی دوران حکومت او را به راه انداختند. اما حتی اين رسوايی که به "ایران گیت" یا "ایران کنترا" معروف شد نيز اگرچه به کناره گیری اکثر دستیاران رونالد ريگان در شورای امنیت ملی منجر شد، اما از محبوبیت او نکاست. به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران اگر محبوبیت شخصی رونالد ریگان نبود، ایران گیت همانی را به سرش می آورد که واترگیت با ریچارد نیکسون کرد.

در سال 1994 رونالد ریگان در نامه سرگشاده ای خطاب به آمریکایی ها اعلام کرد که مبتلا به بیماری الزایمر شده و با ملت خود خداحافظی کرد. او به آنان گفت از او به عنوان رئیس جمهوری یاد کنند که بیشترین تلاش خود را برای اعتلای نام ایالات متحده و خوش بختی آنان به کار برده است.

احتمالا در آینده، مورخین از او به عنوان یکی از موفق ترین روسای جمهوری آمریکا در قرن بیستم یاد خواهند کرد. در هر حال او یکی از محبوبترین روسای جمهوری آمریکا بود که غرور ملی آمریکایی ها را پس از نزدیک به دو دهه سرخوردگی و یاس، احیا کرد.