راجر هاردی تحليل گر مسائل خاورميانه

پل برمر پس از وقوع حوادث خشونت بار بين هواداران مقتدی و صدر و نيروهای تحت فرماندهی آمريکا در بغداد و بخش هايی از جنوب عراق سخن می گفت.

آقای برمر به خبرنگاران گفت که اين روحانی تلاش می کند که به گفته او اقتدار خود را به جای قدرت قانونی مشروع بنشاند. آقای برمر اين امر را غيرقابل قبول دانست.

امریکاییها، هیچ وقت اطمینان نداشته اند که چگونه مقتدی صدر را مهار کنند. گزینه ای که آنها تاکنون ترجیح داده اند آن است که چهره های ارشد شیعه در عراق، همانند آیت الله سیستانی، او را منزوی سازند.

مقتدی صدر از زمانی سرنگونی دولت صدام حسین، خاری در چشم امریکاییها بوده است. او جوان است، احتمالا بیش از 30 سال ندارد و پشتوانه حمایتی او نسبتا کوچک است. اما او از یک خاندان مذهبی سرشناس شیعه است و سخنرانی های آتشین او در محکومیت اشغال عراق توسط امریکاییها، تاثیر مهمی بخصوص در میان جوانان داشته است.

امریکاییها، هیچ وقت اطمینان نداشته اند که چگونه مقتدی صدر را مهار کنند. گزینه ای که آنها تاکنون ترجیح داده اند آن است که چهره های ارشد شیعه در عراق، همانند آیت الله سیستانی، او را منزوی سازند.

اما با اینحال به طور خصوصی گفته می شود که روابط دوستانه ريش سفيدان شیعه با مقتدی صدر همچنان پا برجاست. هر چند که آنها مقتدی صدر را جوانی سرسخت و خطرناک می دانند، و هواداران او هم اين رهبران سالخورده را به احتياط بيش از اندازه متهم می کنند.

اما با توجه به فضای خشم آلود در جامعه شیعیان، ناشی از کشتار های اخیر در روز های گذشته، احتمالا رهبران شیعه مایل نخواهند بود که آشکارا در مخالفت با او حرف بزنند. زيرا ممکن است اينطور به نظر برسد که طرف امریکاییها را گرفته اند.

گزینه دیگر امریکاییها آن است که خود در مقابله با مقتدی صدر و حامیانش دست به اقدام بزنند. بحران اخیر ناشی از توقیف نشریه سازمان مقتدی صدر بود و دستگیری یکی از متحدین نزدیکش که ظاهرا متهم به دست داشتن در کشتن عبدالمجید خویی، یک روحانی برجسته شیعه، در نجف است که سال پيش اتفاق افتاد.

ولی حوادث روزهای اخير عراق نشان می دهد که چنین اقداماتی توسط امریکاییها، فقط به برانگیختن احساسات اکثریت شیعه منجر می شود که آمريکايی ها در آستانه انتقال قدرت به يک دولت موقت عراقی در کمتر از سه ماه آينده به حمايت آنها شديدا نياز دارند.