جاناتان مارکوس گزارشگر امور دفاعی در بی بی سی

حملات مادريد در حالی رخ داد که نيروهای نظامی آمريکا و پاکستان عمليات ضد القاعده و طالبان را در مناطق مرزی ميان پاکستان و افغانستان افزايش داده اند.

هدف از به اجرا درآوردن عمليات موسوم به "توفان کوهستانی"، که آمريکا به تازگی در جنوب و شرق افغانستان آغاز کرده، ايجاد اخلال در فعاليت شبکه القاعده و حتی شايد دستگيری خود اسامه بن لادن بوده است.

مقارن شدن حملات در مادريد با آغاز اين عمليات می تواند به اين معنی باشد که اروپا و آمريکا با چالش جديدی از تروريسم روبروهستند.

شايد هنوز زود باشد که بگوييم نوعی ديگر از القاعده ظهور کرده، اما همان طور که حملات در مادريد نشان داد، پديده ای به نام القاعده در حال متحول شدن، است.

اسامه بن لادن، رهبر القاعده و فرماندهان وی - که بسياری از آنان با گروه های مقاومت افغان که با نيروهای اشغالگر شوروی سابق جنگيدند، مرتبطند - تحت فشار زيادی قرار دارند.

شمار زيادی از شخصيت های ارشد شبکه القاعده دستگير يا کشته شده اند.

اما کارشناسان ضد تروريسم معتقدند که خطر القاعده از بين نرفته است.

حملات درمادريد - اگر واقعا کار يک گروه اسلامی بوده است - برخی تحولات جديد و نگران کننده در نحوه اقدامات تروريستی را نشان می دهد.

يکی از تحولات نگران کننده اين است که علی رغم روش های قبلی القاعده، بمب گذاری های مادريد انتحاری نبوده است.

در اين حملات کيف های حامل مواد منفجره را در قطارها جاسازی کردند، بنابراين مسببين حملات زنده و آزادند تا حملات ديگری را انجام دهند.

اما آنچه که باعث نگرانی بيشتری می شود اين موضوع است که آژانس های اطلاعاتی آمريکا می گويند نتوانسته اند هيچ يک از "گپ های تلفنی" پيش از وقوع حملات را، که می توانسته زنگ خطری در مورد رخداد حملات تروريسی قريب الوقوع باشد، رديابی کنند.

جرج تنت، رئيس سازمان مرکزی اطلاعات آمريکا، ماه گذشته در واشنگتن گفت که "حملات پی در پی عليه رهبران القاعده" اين شبکه را به مجموعه ای از شبکه های از هم گسيخته منطقه ای که مستقل از يکديگر فعاليت می کنند، تبديل کرده است.

بدون شک شماری از گروه های بين المللی کوچک تر سنی مذهب از داشتن ارتباط با شبکه القاعده سود برده اند و يقينا اين احتمال هم وجود دارد که يک چنين گروهی مسئول بمب گذاری های مادريد بوده است.

اما احتمالا يک چنين گروهی عمدتا مستقل از نفوذ القاعده فعاليت می کند و بنابراين افزايش عمليات نظامی در مناطق مرزی ميان پاکستان و افغانستان تائير چندانی در کاهش ترس اروپايی ها در مورد حملات تروريستی نخواهد داشت.