استيون ايک تحليل گر منطقه ای بی بی سی

روسيه در عراق سرمايه گذاری های زيربنايی بلندمدتی انجام داده است

مديران اين شرکت اين روزها سفرهای متعددی به عراق می کنند و می خواهند تا قبل از 30 ژوئن که زمان انتقال قدرت است قراردادهای پيش از جنگ با عراق را که با مقامات دولت صدام حسين امضا شده نجات دهند.

اين هفته وگت الکپروف رئيس لوکويل گفت که شرکت او با وزارت نفت عراق موافقتنامه ای امضا کرده است. اما هنوز روشن نيست که آيا اين توافق بازگشت غول نفتی روسيه را به عراق تضمين خواهد کرد يا نه.

روسيه در عراق سرمايه گذاری های زيربنايی بلندمدتی انجام داده است. با اينهمه بازديدهای متعدد مديران ارشد لوکويل از عراق در ماههای اخير به پيشرفت های قابل ملاحظه ای منتهی نشده است. اما حال رئيس لوکويل می گويد توانسته است تفاهم نامه ای در باره همکاری های طرفين با ابراهيم بحرالعلوم وزير نفت عراق به امضا برساند.

هدف اين توافق فعلا تربيت 40 دانشجوی عراقی با کارآموزی در موسسات نفت و گاز روسيه است. پس از آن در تاريخی که هنوز مشخص نشده شمار اين افراد افزايش خواهد يافت و دو کشور برای احيای زيرساخت های نفتی عراق همکاری خواهند کرد.

سقف انتظارات از اين توافق البته محدود است ولی برای روسيه نمادی از نبرد لوکويل برای کسب حق بازگشت به صحنه توسعه ميدانهای نفت عراق است بويژه يکی از بزرگترين آنها القرنه غربی شماره 2 که هنوز به بهره برداری نرسيده است.

لوکويل در 1997 قراردادی با عراق امضا کرده بود که در آن 70 درصد سهم در کنسرسيوم توسعه القرنه 2 را از خود می کرد. ولی لوکويل نمی خواست با وجود تحريم های سازمان ملل بر عراق کار حفاری را آغاز کند.

وقتی هم در نوامبر 2002 روسيه از قطعنامه 1441 سازمان ملل حمايت کرد صدام حسين قرارداد با لوکويل را ملغی ساخت.

مقامات روسيه پيش از جنگ روشن ساخته بودند که يکی از دلايل مخالفت آنها با جنگ بدهی چند ميليارد دلاری عراق به روسيه است. اين نگرانی بعدتر با احتمال برهم خوردن قراردادهای نفتی بيشتر هم شد. مقامات روسيه سفرهای زيادی به عراق کردند ولی به نظر می رسيد که هر نوع حکومت آينده عراق قراردادهای پيشين را تجديد نظر خواهد کرد.

در حال حاضر، نشانه ای نيست و احنمال اندکی هم هست که بدهی عراق به روسيه بتواند پرداخت شود. افزون بر آن، اين موضوع برای روسيه نگران کننده است که مقامات شورای حکومتی عراق تا کنون از دادن پاسخ روشن به اينکه آيا قراردادهای دوره صدام حسين محترم داشته خواهد شد خودداری کرده اند.

با اينهمه، آقای الکپروف همواره خوش بين به نظر می رسد و اين عقيده را رد می کند که نيروهای اشغالگر عراق ممکن است بازگشت روسيه به اين کشور را وتو کنند.

صنعت نفت عراق در حال تجديد قوای تدريجی به سر می برد. کشوری که دومين ذخيره بزرگ نفت جهان را در اختيار دارد توليدش هنوز نمی تواند پاسخگوی بازار رو به رشد داخلی باشد. صادرات در حال افزايش است و تقريبا به سطح پيش از جنگ بازگشته است. ترمينال های نفتی بصره پس از بيشتر از 20 سال مجددا به کار افتاده اند. توليد روزانه نزديک به دو ميليون و دويست هزار بشکه رسيده است. گرچه هنوز 600 هزار بشکه از پيش از جنگ کمتر است.