اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

مسعود بهنود

در حالی که يک کميته دفاع از حقوق بشر در سوئد از محاکمه 37 دانشجو و زندانی شدن تعدادی از آنان در آذرماه جاری خبر داده است، دادگستری تهران پس از آزادی احمد باطبی، علی افشاری عضو فعال ديگر جنبش دانشجوئی را هم آزاد کرد.

به اعتقاد ناظران مسائل سياسی، آزادی زندانيان نامدار عقيدتی و سياسی و دانشجوئی در شرايط حاضر (نزديک شدن به زمان انتخابات، برگزاری اجلاس سران اتحاديه اروپا و انتقاد مجامع بين المللی از نقص حقوق بشر در ايران) مشروط به خودداری آنان از افشای نحوه دستگيری، محاکمه و بازداشتشان است.

دو هفته پيش کانال چهار تلويزيونی بريتانيا گزارشی از وضعيت زندان ها و زندانيان در ايران پخش کرد که در بخش هائی از آن چند تن از زندانيان سابق که موفق به خروج از کشور شده اند، به افشای شرايط دشواری پرداختند که عده ای از فعالان سياسی و دانشجوئی هنوز گرفتار آن هستند

احمد باطبی و علی افشاری به دنبال مرخصی هائی که طی آن از هر نوع مصاحبه ای با خبرنگاران خودداری کردند آزاد شدند و در همان زمان به علی افشاری اتهام تازه ای تفهيم شد که می تواند وی را برای سومين بار به زندان برگرداند.

احمد باطبی به دنبال حادثه حمله به کوی دانشگاه در تير ماه 1377 زندانی شد، همزمان با سفر آمبئی ليگابو، گزارشگر ويژه آزادی بيان کميسيون حقوق بشر سازمان ملل به تهران، برای نخستين بار به وی اجازه داده شد که معالجات خود را در بيرون از زندان پی گيرد اما او به دنبال ديداری با آقای ليگابو دستگير و مدتی ناپديد شد تا اينکه چند روز پيش دادستان تهران اعلام کرد که وی به اشتباه توسط ماموران دستگير شده بود.

علی افشاری، از مشهورترين منتخبان جنبش دانشجوئی ايران، سه سال پيش به اتهام شرکت در کنفرانس برلين که به دعوت نهاد فرهنگی هاينريش بل صورت پذيرفت، زندانی شد.

افشاری چند ماهی بعد از دستگيری با شرکت در يک مصاحبه تلويزيونی به انتقادهائی از خود و همفکران خود دست زد که بعد از پايان زندان اعلام داشت که آن مصاحبه تحت فشار و در سلول انفرادی از وی گرفته شده، با اين افشاگری او بار ديگر به زندان افتاد.

هفته گذشته محمد شريعتمداری وزير بازرگانی و معاون سابق وزارت اطلاعات که از سوی دولت مامور رسيدگی به وضعيت زندانيان سياسی و مطبوعاتی شده است، با احمد باطبی و اکبر گنجی که قديمی ترين زندانيان مطبوعاتی و دانشجوئی هستند ملاقات کرد و آزادی باطبی بعد از آن ملاقات امکان پذير شد.

در هفته های گذشته در سايت های اينترنتی خبر داده شده بود که اکبر گنجی که از پنج سال پيش در زندان به سر می برد، پيشنهاد خودداری از مصاحبه در مقابل مرخصی از زندان را بی جواب گذاشته است.

اکبر گنجی از زمانی که جزوه مانيفست جمهوری خواهی او از زندان به شبکه های اينترنتی راه يافت و در صدها هزار نسخه تکثير شد، امکان مرخصی از زندان را حتی برای يک روز به دست نياورده و ملاقات های وی نيز با محدوديت هائی روبرو شده است.

عمادالدين باقی روزنامه نگار که بعد از گذراندن محکوميت سه ساله خود با نوشتن مقالاتی فعاليت های مطبوعاتی خود را از سر گرفته است هفته گذشته بار ديگر به دادگاه احضار شد و اعلام داشت که اتهامات تازه ای در کار نيست و همان اتهاماتی را که برايش به زندان افتاده بار ديگر در پرونده ای گرد آورده اند.

احمد زيدآبادی روزنامه نگار که با گذراندن دوران محکوميت يک سال و نيمه خود به فعاليت های عادی مطبوعاتی ادامه داده است ماه پيش بار ديگر به دادگاه احضار شده، دادگاه نخست وی را به محروميت از مصاحبه و فعاليت های مطبوعاتی محکوم کرده بود.

اين هفته مهرانگيز کار حقوقدان و روزنامه نگار که خارج از کشور به سر می برد در نامه ای به سازمان عفو بين المللی خبر داد کههمسرش، سيامک پورزند، در زندان با بيماری های متعددی روبرو شده که جان وی را به خطر انداخته است.

دو سال پيش سيامک پورزند روزنامه نگار سالخورده که پس از پخش اعترافات وی از تلويزيون سراسری برای معالجه از زندان مرخص شده بود، بعد از ملاقاتی با سفيران سه کشور اروپائی بار ديگر به زندان برگردانده شد.

در همين حال يوسفی اشکوری و دکتر امير انتظام، قديمی ترين زندانی جمهوری اسلامی، نيز برای معالجه در مرخصی توام با سکوت به سر می برند بی آن که تغييری در حکم و زندان آن ها داده شده باشد. احتمال بازگرداندن آن ها به زندان هميشه وجود دارد.

دکتر عباس امير انتظام که پس از بيست سال حبس از زندان آزاد شده بود چهار سال پيش به دنبال مصاحبه ای با يک راديوی بين المللی بار ديگر به زندان برگردانده شد تا حکم حبس ابد در مورد وی اجرا شود.

ناصر زرافشان روزنامه نگار و وکيل خانواده مقتولان پائيز 77 که پس از پی گيری پرونده قتل های زنجيره ای از دو سال پيش در زندان به سر می برد، ماه گذشته برای سه روز موفق به گرفتن مرخصی شد بی آن که مصاحبه ای با هيچ رسانه همگانی انجام دهد.

هفته های گذشته در سايت های اينترنتی خبر داده شده بود که اکبر گنجی که از پنج سال پيش در زندان به سر می برد، پيشنهاد خودداری از مصاحبه در مقابل مرخصی از زندان را بی جواب گذاشته است

در يک سال گذشته بسياری از زندانيان سياسی و مطبوعاتی و دانشجوئی از کشور خارج شده اند، گزارش برخی از اين افراد، شرايط زندان های ايران را بيش از پيش برای نهادهای بين المللی مدافع حقوق بشر باز نموده است.

دو هفته پيش کانال چهار تلويزيونی بريتانيا گزارشی از وضعيت زندان ها و زندانيان در ايران پخش کرد که در بخش هائی از آن چند تن از زندانيان سابق که موفق به خروج از کشور شده اند به افشای شرايط دشواری پرداختند که عده ای از فعالان سياسی و دانشجوئی هنوز گرفتار آن هستند.

خانواده های عباس عبدی و هاشم آغاجری فعالان سياسی که به دنبال انتقاد از روحانيون محافظه کار با محکوميت های سنگين به زندان افتاده اند، هفته گذشته اعلام داشتند که چاره ای جز توسل به کميسيون حقوق بشر سازمان ملل برايشان باقی نمانده است.

عباس عبدی که با محکوميت های متعدد و اتهام های متنوع روبرو شده و نامه هائی از وی در افشای شرايط زندان و بازجوئی هايش منتشرگرديده است پس از دو سال که از زندان وی می گذرد بدون حتی يک روز مرخصی، همچنان در زندانی مخصوص نگاه داری می شود.

روز يکشنبه پس از کشمکش های بسيار گزارش کميسيون اصل نود مجلس درباره جريان دادگاه و محکوميت هاشم آغاجری در مجلس خوانده شد و مردم از طريق راديو در جريان آن قرار گرفتند. گزارشی که نشان می داد اين استاد دانشگاه پس از يک سخنرانی انتقاد آميز در مورد روحانيون محافظه کار چطور به اعدام محکوم شده است.

خانواده چند تن از زندانيان ملی - مذهبی که به گناه افشاگری درباره بازداشت های قبلی خود برای چندمين بار به حبس افتاده و از هفت ماه قبل در زندانی نامعلوم نگاه داری می شوند که فرستاده سازمان ملل هم موفق به ديدار با آن ها نشد، هفته گذشته اعلام کردند دادخواهی خود را از طريق نهادهای بين المللی پی خواهند گرفت.

هفته گذشته که محمود شاهرودی رييس قوه قضاييه ايران در نامه ای به کوفی عنان به شرايط سخت زندانيان رژيم سقوط کرده صدام حسين اشاره کرده بود؛ سعيد رضوی فقيه در مقاله ای به او يادآور شد که دانشجويانی به گناه نوشتن نامه به کوفی عنان مدتی در دستگاه قضاييه زير نظر وی به حبس افتادند.

سعيد رضوی فقيه روزنامه نگار و فعال جنبش دانشجوئی که امسال در سالگرد حادثه کوی دانشگاه به زندان افتاده بود، پس از آزادی، فعاليت های مطبوعاتی خود را از سر گرفت و هفته گذشته با حکم احضار دادگاه روبرو شد.

با اين وجود پيش بينی می شود با نزديک شدن اجلاس وزيران کشورهای اتحاديه اروپا که بهبود وضعيت حقوق بشر در ايران را شرط ادامه همکاری های خود با جمهوری اسلامی قرار داده اند و شايد همزمان با جشن های بيست و پنجمين سالگرد سقوط رژيم پادشاهی، زندانيان سياسی و عقيدتی بيش تری آزاد شوند.

در حالی که رهبران جمهوری اسلامی از مردم دعوت می کنند که در انتخابات مجلس آينده شرکت کنند هفته گذشته دبيرکل جبهه مشارکت گفت آزادی زندانيان سياسی تنها عاملی است که می تواند شوری به انتخابات بدهد.

از ديد ناظران مسائل سياسی، برقراری شرط سکوت برای آزادی از زندان نشان دهنده آن است که تصميم سازان جمهوری اسلامی می کوشند تا عملی که برای نشان دادن بهبود وضعيت حقوق بشر در کشور صورت می گيرد خوراک تازه ای برای گزارش های مربوط به نقض حقوق بشر در ايران فراهم نکند.