BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 17:26 گرينويچ - يکشنبه 14 دسامبر 2003
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
ظهور و سقوط صدام حسين
.
صدام حسين پس از سقوط حکومتش در صدر فهرست افراد تحت تعقيب قرار گرفت

صدام حسين طی دو دهه حکمفرمايی بر عراق با استفاده از شيوه های خشونت بار و مواضع سازش ناپذير، اين کشور را در جهان مطرح ساخت.

سير صعودی صدام حسين به راس حکومتی مطلقه در عراق در زادگاه او تکريت در مرکز عراق آغاز شد. او در سال 1937 در اطراف اين شهر متولد شده بود.

صدام پس از پيوستن به حزب زيرزمينی بعث عراق در سوء قصد به جان ژنرال قاسم، حاکم نظامی وقت عراق شرکت کرد اما اين سوء قصد ناکام ماند. اما در کشوری که سياست همواره يک بازی خشونت بار بود، استعداد صدام در اين زمينه به سرعت امکان صعود او به راس هرم قدرت را فراهم کرد.

صدام در سال 1959 مجبور شد از عراق بگريزد و چهار سال را در قاهره در تبعيد سپری کرد. زمانی که حزب بعث بالاخره در سال 1968 زمام قدرت را به دست گرفت، او به عنوان مرد شماره دو پس از ژنرال احمد حسن البکر سر بر آورد.

اما صدام که اعمال کننده اصلی قدرت در پشت پرده بود، در سال 1979 حسن البکر را از قدرت کنار زد و حکومتی بر مبنای رعب و وحشت را بنا نهاد.

تنها يک سال پس از رسيدن به قدرت، او عراق را وارد يک ماجراجويی عظيم و خطرناک ساخت.

مناقشه ايران و عراق

او که خود را رهبر تازه عراق و قهرمان اعراب می دانست، ارتش خود را به آن سوی مرزهای غربی کشور به داخل ايران سرازير ساخت تا "تهديد بالقوه انقلاب نوپای اسلامی ايران را خنثی کند."

اين جنگ فاجعه بار هشت سال به طول انجاميد و جان ميليون ها نفر را گرفت.

آمريکا به طور غيرعلنی از جنگ صدام عليه ايران حمايت می کرد. آمريکايی ها کارنامه حقوق بشر حکومت صدام را ناديده گرفتند و در مقابل فجايعی مانند بمباران شيميايی و روستاهای کرد در حلبچه سکوت اختيار کردند.

پس از آتش بس سال 1988 با ايران، تقلای بی وقفه صدام حسين برای حفظ استيلای خود در منطقه شدت يافت. عراق اقدام به توليد موشک های دوربرد کرد و کارشناسان آن کشور برنامه های بلندپروازانه ای را برای دستيابی به سلاح های اتمی، ميکروبی و شيميايی آغاز کردند.

صدام حسين حتی خبرنگار ايرانی الاصل هفته نامه "آبزرور" لندن را که در مورد برنامه های تسليحاتی عراق گزارش تهيه می کرد به جرم جاسوسی بازداشت و علی رغم مخالفت های بين المللی اعدام کرد.

تهاجم به کويت

اما جنگ با ايران اقتصاد عراق را فلج ساخته بود و رهبر عراق سخت تقلا می کرد درآمد نفتی کشور را افزايش دهد. او پس از متهم کردن کويت به پايين آوردن قيمت های نفت به اين کشور حمله و آن را بخشی از عراق اعلام کرد.

ارتش آمريکا عراق را از کويت بيرون راند. اين جنگ هم تبعات فاجعه باری برای عراق داشت. چندين هفته بمباران توسط نيروهای تحت رهبری آمريکا، که صدام حسين آن را مادر همه جنگ ها ناميد، تاسيسات زيربنايی عراق را ويران کرد.

نيروهای عراقی به هنگام عقب نشينی از کويت چاه های نفت اين کشور را به آتش کشيدند که باعث بروز فاجعه ای زيست محيطی در خليج فارس شد.

از طرف ديگر يورش متعاقب زمينی برای بيرون راندن نيروهای عراقی از کويت به کشته و زخمی شدن هزاران سرباز عراقی انجاميد.

در مقابل، عراق به اميد برانگيختن واکنش اسرائيل و دامن زدن به يک جنگ بزرگ تر منطقه ای به حمله موشکی عليه عربستان سعودی و اسرائيل دست زد. اما تنها با تکاپوی آمريکا بود که اسرائيل از واکنش متقابل خودداری کرد.

گريز کردها

اما اين بار، اشتباهات فاحش رهبر عراق به تبعات گسترده داخلی منجر شد. شيعيان جنوب عراق با تشويق رئيس جمهور وقت آمريکا، جرج بوش، عليه او شورش کردند.

.
صدام حسين (چپ) در کنار احمد حسن البکر (وسط)

اما درحالی که صدام حسين با بی رحمی تمام شيعيان را سرکوب می کرد تا بار ديگر مهار قدرت در جنوب کشور را در دست گيرد، قدرت های غربی تنها شاهد اين حوادث فاجعه بار بودند.

در شمال نيز او به کردهای شورشی حمله کرد. ميليون ها نفر به کوهستان های سرد گريختند و نيروهای غربی مجبور شدند بخشی از شمال عراق را "ناحيه حفاظت شده" اعلام کنند که به وسيله نيروهای هوايی آمريکا و بريتانيا اعمال می شد.

سال بعد، نيروهای غربی در جنوب نيز يک منطقه پرواز ممنوع اعمال کردند تا شيعيان را از حملات هوايی صدام مصون بدارند.

اما سرافکندگی صدام پس از اخراج از کويت پايان نيافت. سازمان ملل متحد او را وادار کرد کليه سلاح های کشتار جمعی خود را نابود کند.

اما مانع تراشی های مستمر او در کار بازرسان تسليحاتی سازمان ملل متحد به حملات هوايی مشترک آمريکا و بريتانيا عليه اهداف عراقی در سال 1998 منجر شد.

"تغيير رژيم"

تحريم های سفت و سخت بين المللی در سال های پس از جنگ خليج به قوت خود باقی ماند و اقتصاد عراق را فلج ساخت که در نهايت واحد پول عراق را در آستانه فروپاشی قرار داد.

.
کردهای شمال عراق از قربانيان اصلی حکومت صدام حسين بودند

انتخاب جرج بوش به رياست جمهوری آمريکا در سال 2000 فشارهای آمريکا بر صدام حسين را افزايش داد.

واشنگتن در آن زمان علنا از "تغيير رژيم" در عراق صحبت می کرد و به دنبال حملات 11 سپتامبر، آمريکا عراق را يک "کشور ياغی" خواند.

بازرسان تسليحاتی سازمان ملل متحد که در سال 1998 عراق را ترک کرده بود در ماه نوامبر سال 2002 به عراق بازگشتند و جستجوی خود را از سر گرفتند. عراق شماری از موشک های خود را نابود کرد و گفت ذخاير عامل بيماری سياه زخم را نيز نابود کرده است با اين حال شاهدی برای اثبات اين ادعا ارائه نکرد.

با اين حال ترديد درباره ادعاهای صدام به خصوص در آمريکا و بريتانيا که خواستار حمله به عراق بودند کاملا برطرف نشد.

نيروهای ائتلافی بالاخره در ماه مارس سال 2003، علی رغم عدم تصويب قطعنامه تازه ای در سازمان ملل داير بر اقدام نظامی، به عراق حمله کردند. نتيجه چنين نبردی هرگز مورد ترديد نبود.

حکومت صدام با پايانی خشونت بار صحنه را ترک کرد و رهبر عراق ناپديد شد. از آن زمان وی بزرگ ترين فراری عراق محسوب می شد.

بدبينی و وسوسه جنون آميز به قدرت و ثروت از مشخصات بارز حکومت صدام حسين بود. مجسمه ها و عکس های صدام در هر گوشه و کنار عراق ديده می شد.

او که هميشه نگران جانش بود، شب ها جای ثابتی نداشت و مکررا تغيير مکان می داد. او حتی با استفاده از هشت بدل که با جراحی پلاستيک به او شباهت يافته بودند، از خود حفاظت می کرد.

او به کمک نيروهای مسلح و شبکه پيچيده ای از سازمان های اطلاعاتی-امنيتی بر عراق حکومت می کرد.

هرچند صدام در آمال های خود برای متحد ساختن اعراب تحت رهبری خود ناکام ماند، اما تا آخرين روز حکومت، ذره ای از حس سرکشی و خشونت طلبی او کاسته نشد.

اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران