اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

پدرام فرزاد در مادريد

گفته می شود حدود پنجاه ميليارد دلار برای بازسازی عراق لازم است

کنفرانس دو روزه بين المللی کمک به بازسازی عراق روز پنجشنبه، 23 اکتبر، در مادريد آغاز به کار کرد.

شش ماه پس از سقوط رژيم سابق عراق، جامعه بين المللی برای اولين بار در اقدامی "نسبتا" هماهنگ قرار است خطوط کلی بازسازی عراق و ميزان مشارکت و نحوه مديريت آن را تعيين کند.

اين گردهمايی بزرگ با شرکت نمايندگانی ازحدود هفتاد دولت و سی نهاد بين المللی و دهها موسسه غير دولتی در عين حال صحنه رويارويی ديدگاههای مختلف در مورد آينده عراق است.

کوفی عنان، دبير کل سازمان ملل متحد و کالين پاول، وزير امور خارجه آمريکا از جمله شرکت کنندگان کنفرانس مادريد هستند.

کشورهای شرکت کننده و کمک ها

ابتکار برگزاری اين کنفرانس که تا حدود زيادی يادآور نمونه مشابه آن در مورد افغانستان است بر مبنای توافقات اوليه ای حاصل شد که بيش از يک ماه پيش بين آمريکا، اتحاديه اروپا، ژاپن و سازمان ملل متحد صورت گرفت.

از نگاهی به ميزان تعهد مالی که هر يک از اين کشورها تا کنون تقبل کرده اند می توان دريافت که بازيگران اصلی در روند بازسازی نيز اساسا همانها خواهند بود.

کنفرانس مادريد خطوط کلی بازسازی عراق و ميزان مشارکت و نحوه مديريت آن را تعيين می کند

دولت آمريکا رقمی حدود 20 ميليارد دلار را برای دوره ای چهار ساله متعهد شده، ژاپن بيش از يک ميليارد دلار و کشورهای اروپايی نيز رقمی در همين حد را متعهد شده اند که البته سهم اسپانيا و بريتانيا به عنوان موتلفين آمريکا در جنگ عراق در اين ميان چشمگير است.

البته به اين مجموعه بايد اظهار تمايل اخير کشورهای حوزه خليج فارس بخصوص امارات عربی متحده و کويت برای پذيرش سهم موثر را افزود.

اما نکته در اين است که بين رقم تعهدات اعلام شده تا آغاز اين کنفرانس و 50 ميليارد دلاری که به عنوان حداقل بودجه برای بازسازی عراق در چهار سال آينده تخمين زده اند، هنوز شکاف و دره ای عميق وجود دارد. دولت آمريکا و موتلفان و متحدان نزديک آن می کوشند تا در مادريد امضاهای لازم برای پر کردن اين شکاف را جمع آوری کنند. تا کنون فرانسه، آلمان، روسيه و حتی کانادا و ايتاليا، اعضای گروه 8 ، در اين مورد به طور جدی پا پيش نگذاشته اند.

از سوی کشورها و نهادهايی که جزو گردانندگان اصلی اين طرح هستند هيات های عالی رتبه ای به مادريد آمده اند و کشور ميزبان نيز با شرکت نخست وزير و وزير خارجه اش می کوشد بر تشريفات اين جلسه بيافزايد.

اما کشورهای عضو اتحاديه اروپا هر يک به تناسب ميزان توجه و درگيری خود در بحران عراق هيات هايی را اعزام کرده اند. از ميان کشورهای عربی نيز امارات عربی متحده، کويت و عربستان با اعزام هيات های عالی رتبه سياسی و اقتصادی جديت خود را برای مشارکت فعال به نمايش گذاشته اند در حالی که ساير اعراب به دليل ملاحظات منطقه ای خود هنوز جانب احتياط را رعايت ميکنند.

دولت ايران نيز که از آغاز کار تدارک اين کنفرانس شرکت خود را اعلام کرده بود، با روشی همراه با سکوت هيات عالی رتبه ای از مقامات وزارت خارجه و وزارت دارايی را اعزام کرده است.

کمال خرازی، وزير امور خارجه ايران همراه با معاون امور اقتصادی وزارت امور خارجه و معاونين بانک مرکزی و وزارت دارايی در کنفرانس مادريد شرکت کرده اند.

هدف برگزاری کنفرانس

اين کنفرانس قرار است به سوالات کليدی در مورد کليات بازسازی عراق و بخصوص ميزان مشارکت مالی و عملی هر يک از کشورها پاسخ دهد

اين کنفرانس طی دو روز قرار است به سوالات کليدی در مورد کليات بازسازی عراق و بخصوص ميزان مشارکت مالی و عملی هر يک از کشور ها و يا نهادهای درگير و داوطلب پاسخ گويد. اما با ياد آوری نمونه مشابه همين کنفرانس در مورد افغانستان بايد گفت که اين فقط آغاز راه است.

از نگاهی به دستور جلسات علنی که تا کنون منتشر شده است می توان به اين نتيجه رسيد که اولا بخش اعظم تصميمات حساس، وجه مالی کار يا همان تعهداتی است که از پيش مشخص شده و يا در سطوح و مجامع ديگری اتخاذ خواهد شد و ثانيا خود برگزارکنندگان و شرکت کنندگان نيز به خوبی می دانند که حداکثر موفقيت آنها اين خواهد بود که در خصوص راه اندازی خدمات اوليه در عراق و پرداخت هزينه آن تا پايان سال 2004 به حداقل توافق برسند.

در شرايطی که شش ماه پس از پايان رسمی جنگ در عراق هنوز ائتلاف به رهبری آمريکا نتوانسته است در بخش اعظم اين کشور خدمات اوليه مورد نياز مردم را احيا و از آن مهمتر امنيت را تضمين کند، برگزاری اين کنفرانس از نگاه منتقدين فقط در شرايطی موفقيت آميز خواهد بود که به بين المللی تر شدن راه برون رفت عراق از بحران کنونی و تسريع روند بازگرداندن امور کشور به خود عراقی ها منجر شود. ولی در اين خصوص حتی با وجود تصويب قطعنامه اخير شورای امنيت سازمان ملل هنوز هم همدلی لازم وجود ندارد.

امنيت، همچنان مساله اصلی در عراق است

نقش همسايگان عراق

نکته ديگری که در مباحث و نتايج اين کنفرانس جای توجه دارد نقشی است که همسايگان صاحب نفوذ عراق و از جمله دولت ايران می توانند به خود اختصاص دهند.

هرچند مناسبات ايران و آمريکا در طوفانی ترين ماههای خود به سر می برد اما شواهدی وجود داشته حاکی از آن که دو طرف به نوعی از سياست پرهيز از تنش در اوضاع جاری عراق تمايل دارند و اين می تواند برای دولت ايران دريچه ای باشد در حرکت به سمت ايفای نقش در روند بازسازی عراق.

در هر حال برای آنان که اداره کنندگان امروز عراق هستند چه ائتلاف به رهبری آمريکا و چه شورای حکومتی تحت حمايت آن اين کنفرانس شايد دوستانه ترين فضا و مجمع بين المللی است که تا به امروز عراق قبل و بعد از جنگ را به بحث گذاشته است. در عين حال فرصت ديگری است برای افزودن به مشروعيت روندی که با حمله نظامی آغاز شد و تا امروز با کشمکش های ديپلماتيک در خارج و تداوم بی ثباتی در داخل همراه بوده است. بی دليل نيست که از عراق 7 نفر از اعضای شورای حکومتی و 14 نفر از اعضای کابينه انتقالی و جمعيتی افزون بر 150 نفر از نمايندگان ارگان های مدنی و مجامع اقتصادی به مادريد آمده اند تا از اين فرصت تاريخی به بهترين نحو بهره مند شوند.