اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

سوتيک بيسواس خبرنگار بی بی سی

رادهانات سيکزار رياضيدانی خستگی ناپذير از کلکته بود

در سال 1852 زمانی که هند هنوز تحت فرمانروايی بريتانيا بود در شهر شمالی 'دهرا دان'، رياضيدان جوانی شتابزده به دفتر کارش دويد و خطاب به رئيسش فرياد کشيد: 'جناب، بلندترين کوه جهان را کشف کردم.'

رادهانات سيکزار پس از صرف چهار سال وقت و انرژی فراوان جهت رمزگشايی از داده های رياضی موفق شده بود ارتفاع قله "اکس وی"، در رشته کوه های هيمالايا را اندازه گيری کند.

اين قله که بعدا به احترام سر جرج اورست، رئيس سازمان نقشه برداری هند، اورست ناميده شد در آن زمان 8840 متر ارتفاع داشت.

دستاورد برجسته سيکزار، که نزد بسياری از هندی ها ناشناخته است، اکنون بخشی از سالن "انحنای بزرگ" (Great Arc) در نمايشگاه پرجنب و جوش "بريک لين" (Brick Lane) است.

اين نمايشگاه که توسط دولت هند برگزار شده است دويستمين سالگرد آغاز عمليات نقشه برداری از شبه قاره هند را جشن می گيرد.

اين عمليات که "يکی از عظيم ترين و حيرت انگيزترين پروژه ها در تاريخ علم" توصيف می شود را ويليام لمبتون، افسر ارتش بريتانيا، در سال 1802 در مدرس آغاز کرد.

پروژه محاسبه ارتفاعات و مساحت هند که با همکاری چندين هزار هندی صورت می گرفت در سال 1819 "محاسبه مثلثاتی بزرگ" (جی تی اس) ناميده شد.

اورست، بلندترين قله جهان، امروز 8850 متر ارتفاع دارد

اين عمليات بيش از 1600 مايل (2570 کيلومتر) را پوشش می داد و در جريان آن افراد بيشماری عمدتا بر اثر حمله ببرها يا ابتلا به مالاريا جان باختند.

سيکزار، که در زمان اين اکتشاف 39 سال داشت، يکی از قهرمانان اين عمليات بود که عمدتا از کار آنها ستايش نشد.

او که داده های جمع آوری شده توسط مجريان نقشه برداری را محاسبه می کرد يک "محاسبه گر" (کامپيوتر) ناميده می شد. او به دليل عملکرد عالی به درجه "سر محاسبه گر" ارتقا داده شد.

نبوغ ناياب

جان کی، مورخ بريتانيايی و نگارنده دو کتاب در اين زمينه به بی بی سی گفت: "مهارت های رياضی در کار سيکزار جنبه اساسی داشت و جرج اورست از او به عنوان يک نابغه کم نظير نام می برد."

آقای کی گفت: "بزرگ ترين خدمت محاسباتی او به محاسبه و کاربرد خطای ناشی از پديده ای به نام انکسار يا همان شکستگی خطوط مستقيم در نتيجه فشردگی جو زمين مربوط می شد."

وی افزود: "سيکزار نيز احتمالا مانند جرج اورست هرگز کوه اورست را نديده بود."

احتمال اينکه اين کوه بلندترين قله جهان باشد، اولين بار در سال 1947 زمانی که مساحان آن را از نزديکی دارجيلينگ، در شمال هند، رويت کردند، مطرح شد.

طی سه سال پس از آن، مساحان مختلف برای چندين بار مناظرات خود را ثبت کردند.

اما تا تکميل محاسبات مکرر برای آزمودن نتايج در سال 1856 اورست بلندترين قله جهان معرفی نشد.

سيکزار، فرزند يک برهمن بنگالی، در اکتبر سال 1813 در جوراسانکو، شهر قديمی کلکته، متولد شد.

سر جرج اورست، سيکزار را نابغه نادر رياضيات می دانست

او در کالج معروف هندو در اين شهر به مطالعه رياضيات پرداخت و به اصول زبان انگليسی آشنايی داشت.

سيکزار که انسانی پرکار بود، هرگز ازدواج نکرد و زندگی خود را وقف محاسبات پيچيده رياضی کرد.

جرج اورست بی وقفه درحال ستايش از اين نابغه ارقام بود و يک بار نوشت که سيکزار "يک مرد جوان نيرومند و سرشار از انرژی است که حاضر است برای احراز دانش عملی در کليه ابعاد حرفه خود، سختی ها را به جان بخرد."

"ابزارهای کمی در تشکيلات من هست که او قادر به استفاده آنها نباشد، و در کارهای محاسباتی من جنبه ای نيست که او در آن استاد نباشد."

ارتفاع کوه اورست از زمان يافته های سيکزار، افزايش يافته است.

در سال 1955 اورست حدود 8 متر بلندتر شد و به 8848 متر رسيد.

تا سال 1999 حدود دو متر ديگر بر ارتفاع آن افزوده شد. بلندترين قله دنيا امروز 8850 متر ارتفاع دارد.